Trzeba nauczyć się korzystać z AI mądrze i bezpiecznie
Sztucznej inteligencji nie da się już zatrzymać. Pytanie nie brzmi, czy samorządy będą z niej korzystać, ale jak robić to bezpiecznie i odpowiedzialnie – podkreślał Piotr Guział, prezes spółki LOGiT – twórcy i właściciela LOGiT FLOW – polskiej, bezpiecznej platformy AI do analizy i tworzenia profesjonalnych dokumentów, podczas panelu „Inteligentne miasta i rewolucja AI w samorządach” na Kongresie Perły Samorządu 2026.
W jego ocenie kluczowe znaczenie dla administracji publicznej mają dziś: edukacja urzędników, wewnętrzne regulacje oraz wybór narzędzi gwarantujących bezpieczeństwo danych. Piotr Guział, mający za sobą doświadczenie samorządowe (był m.in. burmistrzem warszawskiego Ursynowa), kieruje spółką LOGiT, która w ubiegłym roku wprowadziła na rynek platformę AI wspierającą pracę z dokumentami, umożliwiającą m.in. analizę treści, tworzenie pism i automatyzację pracy z dokumentami. Narzędzie jest adresowane do samorządów, ale też kancelarii prawnych i firm poszukujących bezpiecznych rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji i wspierających pracę z dokumentami.
Piotr Guział podczas debaty zwracał uwagę, że sztuczna inteligencja już dziś jest powszechnie wykorzystywana przez pracowników administracji, często poza oficjalnymi procedurami urzędów. Przywołał wyniki badania przeprowadzonego przez NASK na zlecenie Ministerstwa Cyfryzacji, z którego wynikało, że już pod koniec 2025 roku z narzędzi AI korzystała około połowa urzędników. Jego zdaniem obecnie odsetek ten jest jeszcze wyższy.
– Polityka zakazowa niczego nie rozwiąże. Nie jesteśmy w stanie zatrzymać postępu technologicznego ani kontrolować każdego użycia sztucznej inteligencji. Musimy zaakceptować fakt, że te narzędzia są już obecne w urzędach, choć najczęściej póki co w ramach samowolnego korzystania przez pracowników, a nie wdrożeń systemowych – podkreślał.
Edukacja ważniejsza niż zakazy
Prezes LOGiT FLOW przekonywał, że pierwszym krokiem samorządów powinno być budowanie kompetencji pracowników. Jak wskazywał, obowiązujące już przepisy unijnego AI Act oraz przyjęte niedawno polskie regulacje dotyczące sztucznej inteligencji nakładają na organizacje obowiązek rozwijania kompetencji związanych z wykorzystaniem nowych technologii.
Zdaniem Guziała urzędnicy powinni wiedzieć nie tylko, jak korzystać z narzędzi AI, lecz także jakie dane można przekazywać do systemów, kiedy konieczna jest anonimizacja dokumentów oraz jak rozpoznawać potencjalne incydenty bezpieczeństwa.
– Nie chodzi o to, żeby mówić urzędnikom „nie wolno”. Chodzi o to, żeby wiedzieli, jak korzystać z tych narzędzi mądrze i bezpiecznie – tłumaczył.
Podkreślał również, że szkolenia powinny obejmować nie tylko pracowników, lecz także kierownictwo urzędów, sekretarzy, skarbników podejmujących decyzje dotyczące wdrażania nowych technologii.
Człowiek nadal odpowiedzialny za decyzje
Piotr Guział zwrócił również uwagę na odpowiedzialność za decyzje administracyjne. Jak wskazywał, sztuczna inteligencja może znacząco przyspieszyć wykonywanie rutynowych zadań, ale nie może zastąpić człowieka w procesie podejmowania decyzji. AI doskonale sprawdza się przy analizowaniu dokumentów, porządkowaniu informacji czy przygotowywaniu projektów pism. Dzięki temu urzędnicy mogą poświęcić więcej czasu na bezpośredni kontakt z mieszkańcami i rozwiązywanie ich problemów.
– Sztuczna inteligencja może zdjąć z urzędników najbardziej żmudne i powtarzalne obowiązki, ale odpowiedzialność za decyzję zawsze pozostaje po stronie człowieka – powiedział prezes LOGiT FLOW.
Podkreślił, że jest to szczególnie istotne w samorządach, gdzie mieszkańcy oczekują nie tylko sprawnego załatwienia sprawy, lecz także rozmowy, wyjaśnienia problemu i indywidualnego podejścia.
Wybrać odpowiednie narzędzia
Piotr Guział zwracał również uwagę, że niewielka część polskich samorządów posiada obecnie strategie dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji. Tymczasem wdrażanie AI powinno być poprzedzone stworzeniem odpowiednich procedur i regulacji wewnętrznych. Istotne jest także korzystanie z narzędzi spełniających określone standardy bezpieczeństwa. Samorządy powinny zwracać uwagę m.in. na certyfikaty bezpieczeństwa, testy systemów, lokalizację infrastruktury oraz umowy dotyczące powierzenia przetwarzania danych – wyliczał prezes LOGiT FLOW.
Podkreślał jednocześnie, że administracja nie musi i nie powinna samodzielnie tworzyć własnych rozwiązań technologicznych, bo od tego jest rynek. Rolą państwa powinno być przede wszystkim tworzenie standardów i systemu certyfikacji pozwalających samorządom ocenić, które narzędzia spełniają wymagania bezpieczeństwa i mogą być wykorzystywane w pracy z dokumentami oraz danymi mieszkańców.
Jak podsumował Piotr Guział, rewolucja związana ze sztuczną inteligencją już się rozpoczęła. Największym wyzwaniem nie jest dziś sama technologia, lecz przygotowanie ludzi i instytucji do jej odpowiedzialnego wykorzystywania.
Krzysztof Ratnicyn
Partner
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.