Młodzież – najlepsza miejska inwestycja
W debacie o przyszłości małych miast zbyt często koncentrujemy się na infrastrukturze, liczbach i wskaźnikach. Tymczasem odpowiedź na wyzwania, takie jak depopulacja, leży gdzie indziej – w ludziach. A dokładniej: w młodym pokoleniu.
Od kilku lat w Wąbrzeźnie konsekwentnie przyświeca nam misja: młodzi nie są tylko odbiorcami naszych działań – są ich współautorami. Jednym z wielu przykładów naszych działań, w które włączamy wąbrzeską młodzież, jest przebudowa ogródka jordanowskiego. To miejsce z wieloletnią tradycją, ważne dla wielu pokoleń mieszkańców, ale jego nowy kształt nie powstał za biurkiem projektanta. Powstał w dialogu z dziećmi. To one wzięły udział w projektowaniu placu zabaw. Testowały urządzenia, rysowały swoje pomysły, mówiły, czego potrzebują. Dziś, gdy patrzymy na nowoczesny i bezpieczny ogródek jordanowski, widzimy dowód na to, że kiedy oddaje się głos najmłodszym, powstają przestrzenie naprawdę odpowiadające na ich potrzeby. A co ważniejsze – powstaje w nich poczucie sprawczości i pierwsza, bardzo silna więź z miastem.
Współautorzy, nie odbiorcy
Ten sam mechanizm zastosowaliśmy przy jeszcze jednym przedsięwzięciu – budowie Młodzieżowego Centrum Kultury. To młodzi mieszkańcy wskazali, że potrzebują przestrzeni spotkań, relaksu i rozwoju pasji. To oni współdecydowali o lokalizacji – wybierając miejsce blisko skateparku i parku Przyjazne Wzgórze, gdzie spędzają czas. To oni zaprojektowali funkcje obiektu: od przestrzeni warsztatowych przez studio muzyczne po miejsca do zwykłego bycia razem z sofami i kanapami.
Kluczową rolę w tym procesie odgrywa Młodzieżowa Rada Wąbrzeźna. Od momentu jej powołania w 2019 r. młodzi mieszkańcy nie tylko opiniują decyzje burmistrza, ale też współtworzą politykę miejską. Organizują debaty i warsztaty, prowadzą ankiety wśród rówieśników, zgłaszają burmistrzowi wnioski i ciekawe inicjatywy. To dzięki nim wiemy, gdzie młodzież czuje się niebezpiecznie lub niekomfortowo w przestrzeni miejskiej – i możemy reagować przez dodatkowy monitoring lub zwiększone patrole.
To dzięki ich energii i pomysłowości w letnie wieczory rynek w Wąbrzeźnie zamienia się w kino plenerowe – przestrzeń spotkań, rozmów i wspólnego przeżywania kultury pod gołym niebem. To młodzi zorganizowali także mistrzostwa w układaniu klocków Lego, pokazując, że kreatywność i integracja mogą mieć niezwykle angażujące formy.
Z inicjatywy Młodzieżowej Rady Wąbrzeźna wprowadziliśmy szkolny budżet partycypacyjny, który funkcjonuje w wąbrzeskich podstawówkach już od kilku lat. Młodzi sami opracowali jego regulamin, a dziś decydują, na co przeznaczyć środki w swoich szkołach. W ten sposób uczą się nie tylko gospodarowania pieniędzmi, ale przede wszystkim odpowiedzialności za wspólną przestrzeń i realnego wpływu na swoje otoczenie.
Aby chciało się wracać
Ten lokalny wymiar aktywności młodzieży w Wąbrzeźnie uzupełnia współpraca międzynarodowa. Wąbrzeźno, wraz z niemieckim Syke, marokańskim Ajdir i francuskim La Chartre sur le Loir, tworzy partnerstwo, którego największym beneficjentem jest właśnie młodzież. Wspólne projekty, wymiany i spotkania uczą języków obcych, otwartości, pracy w grupie, ale też pokazują, że świat stoi przed nimi otworem – bez względu na to, czy pochodzą z dużej metropolii, czy z niewielkiego miasta.
Wracają do Wąbrzeźna bogatsi o doświadczenia: większą pewność siebie, umiejętność współpracy, otwartość na różnorodność i odwagę w podejmowaniu wyzwań. Ale wracają też z ważnym przekonaniem – że choć poznali świat, ich własne miasto wcale nie jest na marginesie. Przeciwnie – jest miejscem, które daje im przestrzeń do działania, rozwoju i realizowania ambitnych pomysłów.
I właśnie w tym tkwi sens wszystkich tych działań skoncentrowanych na młodzieży. Nie chodzi tylko o place zabaw, centra kultury czy projekty edukacyjne. Chodzi o coś znacznie głębszego – o budowanie więzi młodych ludzi z miastem.
Depopulacja małych ośrodków nie jest procesem nieuniknionym. To efekt decyzji młodych ludzi, którzy po studiach wybierają inne miejsca do życia. Jeśli chcemy ten trend odwrócić, musimy sprawić, by mieli do czego wracać. Wracać do miejsca, które czują jako swoje. ©℗
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.