Dziennik Gazeta Prawana logo

Fabryka przyszłości na bieżące wyzwania

Fabryka przyszłości na bieżące wyzwania
ShutterStock / Fot. Shutterstock
13 czerwca 2023

Niestabilna sytuacja gospodarcza oraz niepewność w łańcuchach dostaw stawiają wyzwania przed przemysłem chemicznym w zakresie utrzymania opłacalności produkcji. Drogą do tego jest optymalizacja i zwiększenie wydajności procesów, czyli wdrożenie koncepcji inteligentnej fabryki

W Polsce inteligentne fabryki chemiczne stają się coraz bardziej popularne. Zdaniem ekspertów jest to jednak raczej ewolucja niż rewolucja, co świadczy o naturalnym procesie zmian, wynikającym z tego, że polski przemysł chemiczny zalicza się do stosunkowo nowoczesnych i innowacyjnych.

Jak tłumaczy dr inż. Tomasz Zieliński, prezes zarządu Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego, inteligentna fabryka jest synonimem bardzo zaawansowanego systemu produkcyjnego, który wykorzystuje nowoczesne technologie i rozwiązania, pozwalające m.in. na poprawę efektywności oraz wydajności procesów.

Oznacza to wykorzystanie automatyzacji, analizy danych, sztucznej inteligencji, Internetu rzeczy (IoT) oraz dziesiątek zaawansowanych technologii, które służą optymalizacji produkcji, monitorowaniu jakości, minimalizacji kosztów i ryzyka, oraz zwiększeniu bezpieczeństwa.

Trzy procedury

Na inteligentną fabrykę składają się trzy procedury. Pierwszą jest pozyskiwanie danych na temat wydajności, sposobów produkcji, logistyki czy aktualnych trendów rynkowych za pomocą sztucznej inteligencji i nowoczesnych technologii. Drugą jest ich analiza, do czego wykorzystuje się uczenie maszynowe i inteligentne systemy biznesowe. Dzięki temu można przewidzieć konieczność zmian, awarii, ale też szanse i zagrożenia dla procesu produkcyjnego. To z kolei pozwala nie tylko zoptymalizować produkcje, lecz także zwiększyć jej wydajność czy jakość oraz wprowadzić zmiany w łańcuchu dostaw. Trzecią procedurą, będącą konsekwencją dwóch poprzednich, jest automatyzacja produkcji. Pozyskane i przeanalizowane dane trafiają do maszyn i urządzeń, które według otrzymanych wytycznych realizują proces produkcyjny.

– Obecna sytuacja ekonomiczna jeszcze bardziej utwierdziła nas w przekonaniu, że tylko dzięki nowoczesnym technologiom jesteśmy w stanie budować wartość. Tylko firmy, które w sposób ciągły ponoszą nakłady inwestycyjne w innowacje, mogą wygrywać w przyszłości – komentuje Leszek Kruszewski, global technology and investments director w Grupie Selena.

Co zastosowanie automatyzacji, integracji systemowej i robotyzacji oznacza w praktyce? Leszek Kruszewski wyjaśnia, że w przypadku Seleny to wdrożenie kilkunastu robotów do paletyzacji wyrobów gotowych, które znacząco poprawiły warunki pracy pracowników. Poza tym w ramach procesu digitalizacji wdrożono system automatyzacji nadruków na wyrobach oraz automatyczne przezbrajanie robotów w zależności od zlecenia z systemu ERP. To z kolei zmniejszyło poziom braków, wprowadziło kontrolę nad zleceniem w czasie rzeczywistym, obniżyło koszt przygotowania oraz zredukowało koszt jednostkowego nadruku.

Innym elementem digitalizacji jest uruchomienie kontroli surowców wejściowych, monitoringu procesu oraz wyrobu gotowego poprzez zastosowanie metody spektrometrii bliskiej i średniej podczerwieni. Umożliwia to łatwiejszą i szybszą kontrolę komponentów i procesu.

– Dążymy do tego, aby stać się organizacją typu data driven. Oznacza to zarówno inwestycje w nowoczesne urządzenia do produkcji i monitoringu, jak i wykorzystanie technologii 5G, sztucznej inteligencji oraz IoT – mówi Leszek Kruszewski i dodaje, że sztuczna inteligencja może być już wkrótce zastosowana do uczenia się na jednej z linii produkcyjnej dla pian PU w procesie pakowania. Będzie wykorzystana do analizy kształtu (kamery 3D z systemem uczącym się) i aplikowania komponentów w celu konfekcjonowania wyrobów gotowych.

Eksperci zauważają, że inteligencja rozproszona wymaga również otwartych standardów w obszarze komunikacji i oprogramowania. Chodzi o to, by automatyka przemysłowa pozwalała na komunikację między maszynami i systemem do kompleksowego zarządzania przedsiębiorstwem.

– System ERP chcemy połączyć ze zdalnym serwisem przez specjalne okulary wirtualne oraz wdrożyć łatwą diagnostykę – jako predictive maintanance. Część naszych zakładów wyposażyliśmy w nowej generacji sterowniki z nowoczesnym oprogramowaniem do sterowania procesami (docelowo w Industry 4.0 i IoT) na bazie wirtualnego serwera redundantnego. Do tego rozwiązania możemy dołączać kolejne procesy produkcyjne. Umożliwi to w najbliższej przyszłości transfer danych procesowych bezpośrednio do systemu ERP oraz korzystanie z danych online dla sterowania przepływem. Roboty w naszych liniach mają komunikować się z systemem przez sieć Ethernet, by przesyłać dane do monitoringu procesu oraz stanu maszyn – wyjaśnia Leszek Kruszewski.

Optymalne rezultaty

Przyszłość przemysłu 4.0, w którym inteligentne fabryki odgrywają kluczową rolę, jest oparta na coraz większej automatyzacji, zdolnościach przetwarzania danych w czasie rzeczywistym, analizie big data, sztucznej inteligencji. Będzie to oznaczać bardziej zintegrowane, efektywne i elastyczne systemy produkcyjne, w których maszyny, urządzenia i systemy będą się ze sobą komunikować i współpracować w celu osiągnięcia optymalnych rezultatów. Przemysł 4.0 ma potencjał do zwiększania efektywności, elastyczności i konkurencyjności przedsiębiorstw.

Transformacja cyfrowa dotyka w związku z tym wszystkich obszarów w firmach. Dzięki niej nie tylko mogą szybciej i skuteczniej dotrzeć do klientów, ale też produkować, utrzymywać ciągłość procesów, kontrolować je i błyskawicznie reagować w razie potrzeby zmian czy awarii. Eksperci zwracają uwagę, że to również niesie za sobą ogromną ilość danych do gromadzenia i przetworzenia. Trzeba się nauczyć je rozumieć, aby dobrze wykorzystywać i podejmować na ich podstawie właściwe decyzje.

Przekształcenie fabryki chemicznej w inteligentną fabrykę przyszłości daje wiele korzyści. Jak wymienia Tomasz Zieliński, to poprawa wydajności i efektywności produkcji, co przekłada się na większe zyski i prowadzi do zwiększenia konkurencyjności na rynku. Inteligentne fabryki są w stanie zoptymalizować procesy produkcyjne, szybko reagować na zmienne warunki i dostosowywać się do potrzeb rynku, minimalizując przy tym straty i koszty, skracać czasy produkcji. Dodatkowo, dzięki analizie danych i monitorowaniu w czasie rzeczywistym, można szybko reagować na awarie, unikać przestojów i optymalizować wykorzystanie zasobów. Ponadto pomagają zwiększyć bezpieczeństwo pracowników i środowiska.

– Inteligentne fabryki wykorzystują technologie, takie jak robotyka i automatyzacja, aby zminimalizować interakcję człowieka z niebezpiecznymi substancjami i urządzeniami. W rezultacie ryzyko wypadków i obrażeń dla pracowników jest znacznie mniejsze. Ponadto przyczyniają się do ochrony środowiska poprzez minimalizację emisji, lepsze zarządzanie odpadami i efektywniejsze wykorzystanie energii. Mogą również przyczynić się do zrównoważonego rozwoju poprzez redukcję zużycia surowców i minimalizację wpływu na środowisko naturalne – wylicza Tomasz Zieliński.

– Przekształcenie zakładu przemysłowego w inteligentną fabrykę może jednak być trudne, ponieważ wymaga znacznego nakładu inwestycyjnego, zmiany infrastruktury, wprowadzenia nowych technologii i przeszkolenia personelu. Proces ten zależy od wielu czynników, takich jak: rozmiar i skomplikowanie fabryki, dostępność technologii, zasobów finansowych i czasu. Czas trwania przekształcenia może się różnić w zależności od tych czynników, ale może obejmować kilka lat – dodaje Tomasz Zieliński. ©

PAO

Technologie w inteligentnej fabryce

1. Łączność w chmurze – zapewnia w każdym obszarze firmy wykorzystanie danych w czasie rzeczywistym oraz daje natychmiastowy wgląd we wszystkie połączone zasoby i systemy w łańcuchu dostaw. Chmura to kanał, za pośrednictwem którego wszystkie dane i informacje przepływają przez inteligentną fabrykę.

2. Sztuczna inteligencja – zautomatyzowane procesy i inteligentne systemy w inteligentnej fabryce są stale optymalizowane i oparte na AI. Systemy operacyjne wykorzystujące sztuczną inteligencję mają szybkość, moc i elastyczność, by m.in. gromadzić i analizować rozproszone zbiory danych.

3. Uczenie maszynowe – pozwala na zaawansowaną profilaktyczną konserwację. Monitorowanie i analizowanie procesów produkcyjnych umożliwiają wysyłanie alertów przed awarią systemu. Dalej możliwa jest automatyczna konserwacja lub interwencja człowieka.

4. Big bata – duże zbiory danych pozwalają na predykcyjne i zaawansowane analizy. Transformacja cyfrowa w łańcuchach dostaw i inteligentnych fabrykach otworzyła przedsiębiorstwom nowe możliwości w zakresie optymalizacji i innowacji dzięki wglądowi w big data.

5. Przemysłowy Internet rzeczy – kiedy urządzenia i maszyny są wyposażone w niepowtarzalne identyfikatory oraz możliwość wysyłania i odbierania danych cyfrowych, tworzą sieć IIoT (Industrial Internet of Things).

6. Cyfrowe bliźnięta – dokładna, wirtualna replika maszyny lub systemu. Pozwala na innowacyjność i kreatywność przy minimalnym ryzyku operacyjnym.

7. Druk addytywny – 3D. Pozwala na wykorzystanie inteligentnej automatyzacji do produkcji na żądanie. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji zakłóceń w łańcuchu dostaw lub nagłego popytu na produkty. Wirtualne zapasy mogą znacznie ograniczyć ryzyko i marnotrawstwo, umożliwiając produkcję dokładnie na czas.

8. Wirtualna rzeczywistość (VR) i rzeczywistość rozszerzona (AR) – dzięki niej użytkownicy poszerzają swoje naturalne zmysły, wykorzystując dane pozyskiwane w czasie rzeczywistym z dowolnej lokalizacji, w dowolnym momencie.

9. Blockchain – za rozwojem inteligentnych technologii podążają rozwiązania w zakresie bezpieczeństwa. Blockchain ma wiele zastosowań w łańcuchu dostaw, od tworzenia „inteligentnych kontraktów” z dostawcami, po śledzenie pochodzenia towarów i obsługi na każdym etapie. W inteligentnych fabrykach szczególnie przydaje się do zarządzania dostępem do połączonych zasobów i maszyn, chroniąc bezpieczeństwo systemu i dokładność zapisów w tych urządzeniach.

10. Nowoczesna baza danych – bazy danych in-memory (w pamięci komputera) i nowoczesne systemy ERP to mózg przemysłu 4.0.

Podstawa prawna

Źródło: oprac. na podstawie www.SAP.com

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.