Jak świecą Gwiazdy Ubezpieczeń
Polski Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych, Warta i Powszechny Zakład Ubezpieczeń – to pierwsza trójka tegorocznego rankingu „Gwiazdy Ubezpieczeń” Dziennika Gazety Prawnej
Zestawienie powstało na bazie audytowanych sprawozdań finansowych opublikowanych przez towarzystwa w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pod uwagę bierzemy kilka kluczowych wskaźników finansowych. Patrzymy zarówno na ich wartość bezwzględną, jak i na dynamikę w porównaniu z poprzednim rokiem (szczegóły metodyki w ramce). Wartości nominalne stawiają w uprzywilejowanej sytuacji duże podmioty, ale uwzględnienie zmiany procentowej sprzyja mniejszym graczom. Taka konstrukcja w najlepszej sytuacji stawia przynajmniej średniej wielkości graczy, którzy w ocenianym okresie są uczestnikami fuzji. Korzystają i na wielkości, i na dynamice.
To drugi taki ranking przygotowany przez DGP. Bierze on pod uwagę wszystkie działające na rynku firmy z krajową licencją – bez rozróżnienia na formę prawną czy segment rynku, w jakim działa zakład. Na bazie wyników ogólnych sporządziliśmy jednak również takie szczegółowe zestawienia. Wśród ubezpieczycieli majątkowych działających jako spółki akcyjne poza Wartą i PZU na podium znalazło się jeszcze miejsce dla spółki Wiener należącej do Vienna Insurance Group. Czołówka zestawienia ubezpieczycieli życiowych to PZU Życie przed Santander Allianz i Allianz Życie. Wśród towarzystw ubezpieczeń wzajemnych oprócz PZUW liderami są Agro Ubezpieczenia oraz TUW Cuprum.
Jak wyglądają szczegóły zestawienia?
Krajowi ubezpieczyciele zebrali w 2022 r. 70 mld zł składek. To wynik o 4,6 proc. lepszy niż rok wcześniej. Zwycięzcą w tej kategorii okazała się Warta, która należy do liderów rynku, a jednocześnie wykazała się najwyższą wśród dużych graczy dynamiką przypisu składki, sięgającą 14 proc., co w głównej mierze zawdzięczała ekspansją na rynku indywidualnych polis komunikacyjnych.
Na kolejnych miejscach znalazły się TUW PZUW i jego główny właściciel – PZU. Pierwsza z tych firm urosła w składce w 2022 r. o 31 proc. Druga jest liderem rynku, a ponadto zanotowała dynamikę powyżej rynku.
Trudna sytuacja na rynku kapitałowym – ubiegły rok stał pod znakiem spadku cen obligacji stanowiących główny składnik inwestycji zakładów ubezpieczeń, a także akcji, drożejące nieruchomości stanowią stosunkowo niewielki składnik aktywów – przełożyła się na obniżkę łącznej sumy bilansowej branży. Aktywa towarzystw obniżyły się w porównaniu z poprzednim rokiem o 2 proc., do 194 mld zł. W kategorii „aktywa”, obrazującej skalę działania z innej perspektywy niż przypis składki, zwycięzcą również okazała się Warta, która wyprzedziła dwie firmy z grupy VIG – Wiener i majątkową Compensę.
Te trzy podmioty „przeciwstawiły się” rynkowemu trendowi i zdołały aktywa powiększyć. Wiener zanotował wzrost sięgający 19 proc. W Warcie dynamika była mniejsza – wyniosła 7 proc. – ale to firma ustępująca pod względem sumy bilansowej jedynie majątkowemu i życiowemu PZU. W 2022 r. udało jej się wyprzedzić pod tym względem Allianz Życie (firma funkcjonowała wcześniej pod marką Aviva Życie).
Dekoniunktura na rynku obligacji odbiła się również na wysokości kapitałów towarzystw. Najlepiej obrazuje to pozycja „kapitał z aktualizacji wyceny”. Dla całej branży wynosiła ona na koniec ubiegłego roku 3,1 mld zł. Rok wcześniej była wyższa o 2,2 mld zł. Gdyby nie brać pod uwagę rynkowego lidera – PZU – mielibyśmy pogłębienie ujemnej pozycji z ponad 800 mln zł w 2021 r. do 3,3 mld zł na koniec 2022 r. W stronę zwiększenia kapitału działały wypracowane w 2022 r. zyski (o tym za chwilę) oraz zasilenia ze strony właścicieli. Tego typu działania dotyczyły w ubiegłym roku dziewięciu towarzystw (mowa o sytuacjach, w których wykazywany w sprawozdaniu kapitał zakładowy poszedł w górę). W sumie kapitały branży zmniejszyły się w 2022 r. o 3,5 proc., do 38,5 mld zł.
Liderzy w kategorii dotyczącej funduszy własnych wysoką pozycję zawdzięczają jednak uzyskanym rezultatom finansowym. To PZU Życie, PKO TU oraz KUKE. Każda z tych firm pod względem funduszy własnych w ubiegłym roku urosła. W PKO TU był to wzrost o niemal jedną czwartą.
Obligacyjna dekoniunktura – pomimo rosnącej skali działania w postaci przypisu składki – nie pozwoliła również branży na zwiększenie w ub.r. rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. Jednak sytuacja była zróżnicowana. Część firm – te najbardziej aktywne pod względem sprzedaży – zanotowała tu wzrosty. Dotyczy to przede wszystkim czołówki w tej kategorii rankingu DGP: w Warcie i PZU rezerwy urosły o ponad 10 proc., a w PZUW o niemal jedną trzecią.
W zestawieniach dotyczących zysków wyróżniają się firmy z segmentu życiowego – nie tyle ze względu na zarobione kwoty, co z uwagi na poprawę w stosunku do poprzedniego roku, mocno obciążonego efektami pandemii i zwiększonego poziomu śmiertelności. Wynik netto branży za cały 2022 r. to 5,5 mld zł, prawie tyle samo, co rok wcześniej. Pod kreską było tyle samo towarzystw, co rok wcześniej: 10, choć tylko połowa z nich nie była w stanie osiągnąć progu rentowności ani w 2022 r., ani w 2021 r.
METODYKA
1. Pod uwagę zostały wzięte audytowane jednostkowe sprawozdania finansowe za 2022 r. wszystkich krajowych zakładów ubezpieczeń (również tych aktualnie niedziałających – o ile zostały złożone w Krajowym Rejestrze Sądowym). Dla porównań użyto danych za 2021 r. z tych samych sprawozdań.
2. Uwzględniono następujące wskaźniki (kategorie) obrazujące skalę prowadzonego biznesu, bezpieczeństwo, rentowność:
A) składka przypisana brutto;
B) aktywa razem;
C) kapitały własne;
D) wynik netto;
E) wynik techniczny (tu miała miejsce jedyna zmiana w porównaniu z poprzednią edycją, w której braliśmy pod uwagę wynik techniczny brutto – bez uwzględnienia reasekuracji);
F) rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe;
G) szkody (odszkodowania i świadczenia do składki zarobionej);
H) koszty (koszty akwizycji i koszty administracyjne do składki zarobionej).
3. Ogólny wynik to średnia (nieważona) punktacji w poszczególnych kategoriach.
4. W większości kategorii pod uwagę wzięto wartość bezwzględną wskaźnika według danych za 2022 r. oraz zmianę procentową w porównaniu z 2021 r. Wyjątki to wskaźniki szkód i kosztów, gdzie uwzględniono tylko wartość za 2022 r.
5. Punktację dla poszczególnych kategorii wyliczaliśmy, szeregując zakłady w kolejności od najlepszego do najgorszego. Najlepszy otrzymywał 100 pkt, drugi 99 pkt itd. Wynik konkretnej kategorii to średnia (nieważona) punktacji za wartość bezwzględną i zmianę procentową.
6. W kategoriach dotyczących wyniku technicznego i wyniku netto nie wyliczano zmiany procentowej w przypadku wykazania przez zakład ujemnego wyniku w 2022 r. bądź 2021 r. W takiej sytuacji pod uwagę brano wyłącznie wartość bezwzględną.
Na czele zestawienia zysku netto znalazł się PZU Życie, gdzie wynik poprawił się w stosunku do poprzedniego roku o niemal dwie trzecie, osiągając 900 mln zł. Zajmujące drugie miejsce Santander Allianz Życie poprawiło zysk prawie o połowę, do 131,5 mln zł. A w przypadku firmy Uniqa Życie przekroczenie poziomu 50 mln zł oznaczało dwudziestokrotną poprawę w stosunku do poprzedniego roku, gdy wynik był nieznacznie powyżej progu rentowności.
W kategorii „wynik techniczny” zestawienie liderów wygląda bardzo podobnie: liderem jest znów PZU Życie, na drugim miejscu jest Uniqa – ale tym razem towarzystwo majątkowe, a na trzecim Santander Allianz. Wszystkie firmy zanotowały kilkudziesięcioprocentową poprawę względem 2021 r.
W zestawieniu szkodowości liderami są mniejsze firmy wyspecjalizowane w określonych rodzajach ubezpieczeń: Partner, majątkowe Nationale-Nederlanden oraz Euler Hermes. Z kolei poziom kosztów działalności ubezpieczeniowej premiuje towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, które nie potrzebują rozbudowanej sieci dystrybucji – w tym przypadku na podium znalazły się TUW-y Cuprum, Rejent-Life i Polski Gaz (a tuż za nimi zwycięzca całego rankingu – PZUW).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.