Równość płac: zgodność z dyrektywą i rozwój firmy z CRP DGP

Bardzo mocna reprezentacja wiodących firm wzięła udział w brunchu zorganizowanym w redakcyjnym studiu DGP w związku z inauguracją kolejnej edycji Certyfikatu Równości Płac Dziennika Gazety Prawnej (CRP DGP), jednego ze sztandarowych przedsięwzięć grupy Infor. Duże zainteresowanie udziałem w tym projekcie jest zrozumiałe, zważywszy, że już w najbliższych miesiącach przepisy unijne wymuszą na firmach i instytucjach bardzo konkretne działania na rzecz zwiększenia przejrzystości i równości płac.

Luka płacowa niezmiennie wysoka

– Już dziś pracownicy zdecydowanie preferują pracodawców mających jasne i sprawiedliwe zasady wynagradzania. To oczywisty i bardzo mocny trend. Piszemy o tym szeroko od dawna; właśnie po to, aby wspierać świadomych pracodawców oraz szerzyć świadomość wśród pozostałych, DGP realizuje ten program – wyjaśnił prowadzący brunch red. Zbigniew Bartuś, współinicjator CRP DGP. Przypomniał, że pracodawcy znajdują się pod silną presją nie tylko przepisów unijnych, lecz także zmian demograficznych: za sprawą starzenia się społeczeństwa i spadku liczby urodzeń z polskiego rynku pracy znika co roku blisko 200 tys. osób w wieku produkcyjnym. Wedle analiz Polskiego Instytutu Ekonomicznego do 2035 r. wiek emerytalny osiągnie jedna czwarta obecnych pracowników i rynek skurczy się o ponad 2 mln osób.

Pomysłodawczyni certyfikatu – Katarzyna Woszczyna, założycielka i prezeska Alliance Business Connect – wyjaśniła, że idea zrodziła się po lekturze tekstów Zbigniewa Bartusia opisujących utrzymujące się od lat nierówności w wynagradzaniu kobiet i mężczyzn – szokująco wysokie zwłaszcza na wysokich stanowiskach wymagających specjalistycznej wiedzy i największych kompetencji. – To było przebudzenie. Jestem z natury praktyczna, więc uznałam, że trzeba skutecznie działać. Z tej refleksji zrodziła się koncepcja certyfikatu. Wraz z mecenas Moniką Błońską przeanalizowałyśmy różne rozwiązania na świecie i najbardziej przemówiło do nas to, co wprowadzono w Islandii – najpierw dobrowolnie, a potem w postaci obowiązującego prawa. Znany z rzetelności i wiarygodności DGP stał się naturalnym partnerem tego przedsięwzięcia – opowiadała Katarzyna Woszczyna.

Agnieszka Wołoszyn, zastępczyni dyrektora departamentu prawa pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przypomniała, że mimo wielu obowiązujących od dekad przepisów zakazujących dyskryminacji przytłaczająca większość pracodawców w Polsce (i Europie) płaci kobietom za taką samą pracę mniej niż mężczyznom. Średnia luka w UE to 12,7 proc. na niekorzyść kobiet. Jeśli porównamy porównywalne, czyli wynagrodzenia kobiet i mężczyzn o takim samym wykształceniu i stażu pracy, wykonujących takiego samego typu zadania na takich samych stanowiskach, to polska luka płacowa wynosi 15 proc. i należy do największych w Europie. Podczas wydarzeń organizowanych w 2025 r. przez DGP czołowe badaczki tego zjawiska, prof. Joanna Tyrowicz z GRAPE i prof. Iga Magda z SGH, zwróciły uwagę, że ten stan utrzymuje się od lat.

Joanna Przetakiewicz: „Całym sercem za CRP DGP”

Joanna Przetakiewicz, projektantka mody, przedsiębiorczyni, założycielka i dyrektorka modowej marki oraz dyrektorka kreatywna domu mody La Mania, radczyni prawna, inicjatorka akcji Era Nowych Kobiet, gratulowała Dziennikowi Gazecie Prawnej inicjatywy CRP DGP. – W Polsce najczęściej się uważa, że kobiety do pieniędzy głowy nie mają. I że pieniądze szczęścia nie dają. Otóż jest dokładnie odwrotnie. Pieniądze dają szczęście. Pieniądze to niezależność, to wolność wyboru, godność, a co najważniejsze – poczucie bezpieczeństwa. Wobec tego dlaczego my, kobiety, mamy być wynagradzane gorzej za ten sam czas, za talent, za naszą energię, za pracę, za poświęcenie? – pytała Joanna Przetakiewicz i dodawała, że jest całym sercem za projektem CRP DGP, bo zmierza on „do sprawiedliwości i wzajemnego szacunku, od których wszystko powinno się zaczynać”.

Mecenas Magdalena Grzywaczewska-Łuczkowska, która wraz z mec. Moniką Błońską prowadzi audyty CRP DGP i sporządza wnioski oraz wytyczne dla ocenianych firm i instytucji, podkreśliła, że absolutna większość pracodawców nie chce świadomie gorzej wynagradzać kobiet tylko dlatego, że są kobietami. – Bardzo często pracodawca w ogóle nie uzmysławia sobie tego, że istnieje w jego firmie luka płacowa, więc tym bardziej nie wie, skąd się ona bierze. Przepisy dyrektywy unijnej, które niebawem wejdą w Polsce w życie, sprawią, że każdy pracodawca będzie musiał się tą kwestią aktywnie zainteresować i zająć. Udział w programie CRP DGP zasadniczo ułatwia poukładanie obszaru wynagrodzeń zgodnie z prawnymi wymogami – podkreśliła radczyni prawna, przypominając, że brak działań będzie zagrożony sankcjami. Te sankcje są już nakładane na firmy w krajach, które wcześniej implementowały dyrektywę.

– W raportach dotyczących równości płac trzeba uwzględnić wszystkie składniki wynagrodzenia, w tym premie i benefity. Audyt w ramach CRP DGP uwzględnia wszystkie niezbędne kryteria i eliminuje pułapki, w które zwykle wpadają pracodawcy – zapewniła mec. Magdalena Grzywaczewska-Łuczkowska. Audyt pozwala precyzyjnie zidentyfikować obszary wymagające poprawy i w dialogu z pracodawcą wypracować najlepsze rozwiązania. Ma to ogromne znaczenie nie tylko w kontekście przepisów, lecz także – a może przede wszystkim – z przyczyn czysto biznesowych: liczne analizy dowodzą, że firmy, w których te kwestie są właściwie poukładane, uchodzą na rynku za dużo lepszych pracodawców.

Przepisy wkrótce, audyt CRP najlepiej już

Podczas brunchu padło mnóstwo bardzo ciepłych słów pod adresem inicjatywy CRP DGP i związanych z nią deklaracji. Pojawiły się także pytania o to, kiedy można się spodziewać polskiej implementacji dyrektywy o wzmocnieniu stosowania zasady równości kobiet i mężczyzn za wykonanie takiej samej pracy lub pracy o takiej samej wartości – formalnie przepisy powinny zacząć obowiązywać od połowy 2026 r.

Agnieszka Wołoszyn z MRPiPS przypomniała, że resort przedstawił projekt stosownej ustawy pod koniec zeszłego roku. – Projekt ten został wypracowany we współpracy z innymi resortami oraz partnerami społecznymi, zarówno z praktykami, jak i osobami ze świata akademickiego. Zależało nam, by te przepisy zostały dobrze zrozumiane, były jasne i klarowne, a przede wszystkim by wszyscy dostrzegli głęboki sens ich wdrożenia – wyjaśniła przedstawicielka ministerstwa. Pytana o terminy i ostateczny kształt przepisów podkreśliła, że wszystko zależy od decyzji polityków, do których trafił projekt.

Wiesława Dąbrowska, kierowniczka ds. rozwoju projektów specjalnych w grupie Infor koordynująca program CRP DGP, dziękowała wszystkim za liczne przybycie, mnóstwo pytań i otwartą dyskusję. – Szczególnie dziękuję za szczerość w rozmowie o wyzwaniach. Pojawiła się obawa, czy proces audytu nie będzie dodatkowym obciążeniem czasowym dla zespołów HR, które już dziś pracują na najwyższych obrotach. Stanowczo uspokajam: model CRP DGP został zaprojektowany tak, aby maksymalnie odciążyć organizację. To my bierzemy na siebie część analityczną i metodologiczną, zapewniając wsparcie prawne oraz gotowe opracowania – podkreśliła przedstawicielka Inforu.

Zwróciła uwagę, że audyt CRP przygotuje firmę do pełnego wdrożenia dyrektywy UE, a szczegółowy raport z certyfikacji staje się podstawą do przyszłego raportu luki płacowej. Część pracy zostaje więc wykonana z wyprzedzeniem. – Proces ułatwia i wspiera pracę, którą mają do wykonania działy HR, a jednocześnie pomaga uwalniać potencjał drzemiący w kadrach i zwiększać pozycję firmy na rynku pracy – akcentowała Wiesława Dąbrowska.

Informacje o CRP DGP znajdują się na stronie: https://www.gazetaprawna.pl/konferencje/crp/

Wszelkie pytania w sprawie CRP DGP można kierować na adres: certyfikat@infor.pl

ZB