Od kultury do gospodarki – sektor kreatywny wzmacnia regiony
Samorządy stawiają na ludzi, pomysły i kapitał intelektualny. Sektor kreatywny stał się istotną częścią strategii rozwoju, polityk innowacyjnych i regionalnych planów gospodarczych.
Jeszcze dwie dekady temu sektor kreatywny funkcjonował przede wszystkim jako pojęcie związane z kulturą i działalnością artystyczną. Teraz regularnie pojawia się w debatach o innowacyjności, gospodarce wiedzy i rozwoju regionalnym. Sam termin narodził się pod koniec lat 90. w Wielkiej Brytanii, gdzie administracja rządu Tony’ego Blaira zaczęła opisywać nową grupę działalności opartych nie na surowcach czy kapitale przemysłowym, lecz na kreatywności, talencie i własności intelektualnej. W kolejnych latach koncepcję rozwijały organizacje międzynarodowe, a sektor kreatywny zaczął być postrzegany jako jeden z filarów nowoczesnej gospodarki.
Dziś pojęcie obejmuje znacznie więcej niż tradycyjnie rozumianą kulturę. Mieszczą się w nim m.in.: projektowanie, reklama, architektura, media, produkcja audiowizualna, wzornictwo, branża gier komputerowych oraz część usług cyfrowych. Wspólnym mianownikiem pozostaje źródło tworzonej wartości – są nim wiedza, pomysły oraz prawa własności intelektualnej. W praktyce oznacza to, że produktem sektora mogą być zarówno filmy i muzyka, jak i rozwiązania projektowe, aplikacje, marki czy cyfrowe treści.
Kreatywność w polityce rozwojowej
Najbardziej rozwinięte modele wspierania przemysłów kreatywnych są od lat testowane przez państwa skandynawskie. W Szwecji sektor kultury i przemysłów kreatywnych funkcjonuje jako element polityki innowacyjnej i rozwoju regionalnego, rewitalizacji miast i zwiększania konkurencyjności gospodarki. Samorządy i administracja publiczna nie ograniczają się tam do finansowania pojedynczych wydarzeń – tworzą ekosystemy współpracy między uczelniami, przedsiębiorcami, instytucjami kultury i lokalnymi społecznościami.
W Polsce sektor kreatywny staje się dla samorządów narzędziem rozwoju gospodarczego, budowania konkurencyjności regionów i przyciągania kapitału: zarówno finansowego, jak i ludzkiego. Rozwój przemysłów kreatywnych jest wpisywany w strategie innowacji, inteligentnych specjalizacji oraz polityki rozwoju regionalnego. Obejmuje on szeroki katalog działalności i są to obszary o dużej wartości dodanej, stosunkowo wysokiej odporności na automatyzację oraz silnym potencjale tworzenia miejsc pracy bazujących na wiedzy i kompetencjach. Co równie ważne, rozwój przemysłów kreatywnych rzadko ogranicza się do jednej branży – rozlewa się na inne sektory gospodarki, pobudzając innowacje, przedsiębiorczość i współpracę pomiędzy biznesem, nauką i instytucjami publicznymi.
Miasta i regiony konkurują dziś nie wyłącznie infrastrukturą, lecz również zdolnością do przyciągania ludzi mających kompetencje, pomysły i kapitał intelektualny. Z tej perspektywy przestrzenie kreatywne, inkubatory, centra innowacji czy programy współpracy stają się elementem długofalowej strategii rozwoju.
W Polsce jest widoczny model mieszany. Część samorządów tworzy wyspecjalizowane centra kreatywności i inkubatory przedsiębiorczości, inne wspierają sektor poprzez instytucje kultury, fundusze rozwojowe lub programy innowacyjne. Coraz częściej odchodzi się od prostego finansowania pojedynczych wydarzeń na rzecz budowy całych ekosystemów współpracy między twórcami, przedsiębiorcami, uczelniami i administracją.
Cenny ekosystem
Przykładem podejmowania aktywnych działań jest województwo kujawsko-pomorskie. Samorząd regionu rozwija model rozproszony, oparty na sieci współpracujących instytucji. Poszczególne zadania podzielono między podmioty odpowiedzialne za innowacje, przedsiębiorczość, kulturę i rozwój społeczny.
Samorząd jest swoistym architektem całego systemu.
Jednym z jego najważniejszych elementów jest Kujawsko-Pomorskie Centrum Naukowo-Technologiczne im. prof. Jana Czochralskiego (KPCNT). Zostało utworzone przez samorząd województwa jako instytucja wspierająca rozwój innowacji, współpracy nauki i biznesu oraz inteligentnych specjalizacji regionu. Działa od 2021 r. i rozwija projekty związane m.in. z transferem technologii, infrastrukturą badawczo-rozwojową oraz sieciowaniem laboratoriów i instytucji B+R. Jednym z kluczowych przedsięwzięć KPCNT jest projekt „Regionalna sieć laboratoriów INNO-NET”, którego celem jest połączenie potencjału uczelni, instytutów badawczych, instytucji otoczenia biznesu i przedsiębiorstw w jeden regionalny system współpracy badawczo-rozwojowej.
KPCNT uczestniczy również w realizacji programu „Proces przedsiębiorczego odkrywania”, finansowanego z Funduszy Europejskich dla Kujaw i Pomorza 2021–2027. Wartość projektu przekracza 33,7 mln zł, a jego celem jest rozwój inteligentnych specjalizacji regionu poprzez współpracę przedsiębiorców, uczelni, administracji i instytucji otoczenia biznesu. Centrum organizuje także konferencje, szkolenia i wydarzenia poświęcone innowacjom, nowym technologiom oraz współpracy nauki i biznesu, rozwijając regionalny ekosystem innowacji.
Nowa inwestycja
Centrum Czochralskiego będzie integrować działania badawczo-wdrożeniowe w dziedzinach chemii analitycznej, biochemii i medycyny. W planach jest stworzenie m.in. banku tkanek i komórek macierzystych, laboratoriów suplementów diety i laboratorium kwantowego.
Profesor Jan Czochralski był chemikiem, metaloznawcą, krystalografem, farmaceutą, poetą i mecenasem sztuki. Urodził się w 1885 r. w Kcyni. To jeden z najwybitniejszych naukowców XX w. Największy rozgłos przyniosła mu, choć dopiero po śmierci, opracowana w 1916 r. metoda pomiaru szybkości krystalizacji metali, nazwana jego imieniem. Jej zastosowanie do otrzymywania na skalę przemysłową kryształów germanu i krzemu umożliwiło rozwój na świecie elektroniki i fizyki ciała stałego. Po II wojnie światowej prof. Jan Czochralski został wyłączony z naukowego życia kraju. Wrócił do Kcyni, gdzie założył firmę drogeryjną BION. Zmarł w 1953 r.
Warto również wymienić Kujawsko-Pomorski Fundusz Rozwoju (KPFR), który wspiera przedsiębiorczość, innowacje i rozwój inteligentnych specjalizacji. Rozwija on instrumenty finansowe oraz współtworzy mechanizmy współpracy między biznesem, nauką i administracją. Współpraca KPFR z KPCNT pokazuje, w jaki sposób samorząd województwa buduje ekosystem obejmujący zarówno transfer wiedzy i technologii, jak i narzędzia wspierające przedsiębiorczość oraz rozwój nowych specjalizacji gospodarczych regionu.
Ważnym elementem strategii regionu o innym charakterze jest Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu. To przykład zaangażowania samorządu w rozwój środowisk twórczych. Ośrodek prowadzi działania z zakresu edukacji kulturalnej, organizuje projekty i wydarzenia, wspiera animatorów oraz integruje środowiska artystyczne i lokalne społeczności. Nie pełni funkcji inkubatora przedsiębiorczości ani centrum startupowego, odgrywa jednak istotną rolę jako instytucja rozwijająca kapitał społeczny i kreatywny regionu.
Współczesna polityka wspierania sektora kreatywnego przyjmuje formę ekosystemu, w którym instytucje kultury, podmioty wspierające innowacje, fundusze rozwoju i struktury samorządowe wspólnie tworzą warunki do powstawania nowych przedsięwzięć i rozwoju.
Krzysztof Ratnicyn
Organizator:
Współorganizator:
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.