Szpitale w czasie wojny – wyzwania i rozwiązania. Doświadczenia z Kijowa

– Dwie godziny po rozpoczęciu inwazji przez Rosję otrzymaliśmy jasne wytyczne i cele, które pozwoliły zapewnić ciągłość pracy szpitali - podkreśla dyrektor medyczny Kijowskiego Miejskiego Szpitala nr 1, dr Maksim Paulouski.

Pierwsze dni wojny ujawniły skalę braków systemowych.

– Najbardziej krytyczne problemy, z jakimi się zetknęliśmy to: brak zapasów leków i materiałów medycznych, brak rezerw świeżej wody oraz autonomicznego źródła jej dostaw, brak alternatywnych źródeł energii i odpowiednich zapasów paliwa – wylicza dr M. Paulouski.

Do tego wystąpiły brak żywności, niedobór personelu medycznego, brak schronów przeciwbombowych oraz stabilnych źródeł komunikacji mobilnej i Internetu.

Doświadczenia kijowskich szpitali pokazują, że skuteczne reagowanie na sytuację kryzysową wymaga nie tylko identyfikacji problemów, ale przede wszystkim szybkiego wdrażania konkretnych rozwiązań. Są też twarde wnioski pod kątem projektowania nowych inwestycji.

– W przyszłości kluczowe oddziały, takie jak izby przyjęć, oddziały intensywnej terapii, sale operacyjne czy laboratoria, powinny być budowane pod ziemią. – podsumowuje dr M. Paulouski - Zapewni to ich stabilne funkcjonowanie w każdych warunkach. Musimy projektować szpitale tak, aby były przygotowane na każdy scenariusz.

Wnioski te stanowią ważną lekcję nie tylko dla Ukrainy, lecz także dla całej Europy, pokazując jak powinna wyglądać odporna infrastruktura ochrony zdrowia w obliczu współczesnych zagrożeń.

Główne problemy i rozwiązania

Problem: ogrzewanie w okresie zimowym

Rozwiązanie: autonomiczne systemy grzewcze, np. własne kotłownie wykorzystujące biomasę (trociny).

Problem: magazynowanie leków i materiałów medycznych

Rozwiązanie: tworzenie magazynów zabezpieczających zapasy na 1–3 miesiące, zlokalizowanych w przestrzeniach podziemnych lub schronach.

Problem: zaopatrzenie w wodę

Rozwiązanie: budowa autonomicznych ujęć wody, np. studni głębinowych na terenie szpitala.

Problem: zaopatrzenie w energię elektryczną

Rozwiązanie: wykorzystanie alternatywnych źródeł energii:

• generatory diesla,

• panele słoneczne,

• inwertery,

• powerbanki.

Problem: stabilność komunikacji

Rozwiązanie: zapewnienie co najmniej dwóch niezależnych źródeł komunikacji:

• satelitarnej (np. Starlink),

• tradycyjnej (linia stacjonarna) oraz wykorzystanie przenośnych radiostacji.

Problem: zaopatrzenie w żywność

Rozwiązanie:

• organizacja zaplecza gastronomicznego w szpitalu,

• współpraca z firmami cateringowymi działającymi na miejscu.

Problem: kontrola przemieszczania się pacjentów i odwiedzających

Rozwiązanie:

• ograniczenie liczby wejść i wyjść (dwa w dzień, jedno w nocy),

• otwieranie wszystkich wyjść w sytuacji ewakuacji.

Informacje: dr Maksim Paulouski