70 lat Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji
G ł ó wn ą pomys ł odawczyni ą powstania Instytutu by ł a profesor Eleonora Reicher - wybitny lekarz, specjalista w zakresie medycyny sportowej i szkolnej oraz wsp ó ł tw ó rczyni polskiej reumatologii. To m.in. dzi ę ki jej staraniom w 1951 r. zosta ł a wydana przez Rad ę Ministr ó w decyzja o utworzeniu Instytutu Reumatologicznego w Warszawie przy ulicy Sparta ń skiej.
Prof. Eleonora Reicher była nietuzinkową osobą, działającą bardzo aktywnie jeszcze przed II wojną światową, m.in. współuczestniczyła w organizowaniu szpitali przyfrontowych w czasie I wojny światowej, była członkiem Rady Naukowej Wychowania Fizycznego pod przewodnictwem Marszałka Józefa Piłsudskiego, kierowała Poradnią Sportowo-Lekarską powstałą przy II Klinice Chorób Wewnętrznych, której ówczesnym kierownikiem był prof. Witold Orłowski. W czasie wojny zorganizowała szpital PCK dla dzieci i sierot - ofiar wojny. Brała też czynny udział w ruchu oporu jako kpt. „Barbara”.
Po II wojnie światowej prowadziła Katedrę Reumatologii na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego (następnie Akademii Medycznej) i całkowicie poświęciła się idei rozwoju reumatologii polskiej, tworząc w swoim mieszkaniu na ulicy Polnej w Warszawie pierwszą poradnię reumatologiczną. W 1951 r. została wydana decyzja o utworzeniu Instytutu Reumatologicznego w Warszawie przy ulicy Spartańskiej, z zapleczem wielospecjalistycznym.
Oprócz klinik reumatologicznych powstały kliniki: ortopedyczna, laryngologiczna, neurologiczna, hematologiczno-metaboliczna z pododdziałem dny moczanowej, kardiologiczno-chirurgiczna oraz reumatologii wieku rozwojowego. Utworzono zakłady: anatomii patologicznej, biochemii, patofizjologii, mikrobiologii i serologii, stomatologii, rehabilitacji oraz poradnię okulistyczną i przychodnię.
Placówka pełniła zarówno funkcję kliniczną jak i naukowo-badawczą. Pracowało w niej wielu wybitnych klinicystów, m.in. dr Jadwiga Pągowska, dr Zbigniew Godlewski, dr Hanna Dworakowska, dr Joanna Titz-Kosko, prof. Włodzimierz Brühl, dr Antonii Sabatowski, dr Stefan Kwaśniewski, dr Jan Bogdanowicz, dr Mieczysław Michałowski, dr Adam Sokołowski, dr Witold Zawadowski, dr Juliusz Żaboklicki, prof. Edmund Wilkoszewski, . Prof. Anna Romicka, prof. Katarzyna Rostropowicz-Denisiewicz , prof. Stefan Żarski, prof. Romuald Kreczko, prof. Maria Gutowska-Płachecka, prof. Henryka Małdyk, prof. Hanna Chwalińska-Sadowska, prof. Tadeusz Styczyński. Z klinicystami współpracowali naukowcy i diagności, pod kierunkiem których rozwijały się zakłady teoretyczne, tacy jak m.in. prof. Eugeniusz Małdyk, prof. Teresa Wagner, prof. Jan Ryżewski, prof. Alicja Ryżewska, prof. Stanisław Luft, prof. Sławomir Maśliński, prof. Jakub Ząbek, dr Jacek Noworyta.
Rozwijano metody operacyjne w zakresie reumoortopedii, a do grona szczególnie zasłużonych należeli m.in. doc. Sylwester Jakubowski, prof. Romuald Kreczko, doc. Mirosław Śmiłowicz, prof. Paweł Małdyk, Prof. Jacek Kowalczewski, dr Leszek Jung.
Obecnie kierownikami klinik i zakładów teoretycznych są: prof. Brygida Kwiatkowska, dr hab. n. med. Marzena Olesińska (prof. NIGRiR), prof. Robert Gasik, prof. Iwona Sudoł- Szopińska, prof. Włodzimierz Maśliński, dr hab. n. med. Agnieszka Paradowska-Gorycka (prof. NIGRiR), dr hab. n. med. Beata Tarnacka, prof. Małgorzata Wisłowska, prof. Tomasz Targowski, dr n. med. Piotr Gietka i dr n. med. Piotr Syrówka. Z Instytutem nadal są związani prof. Anna Filipowicz-Sosnowska, prof. Lidia Rutkowska-Sak oraz prof. Piotr Głuszko, pełniący funkcję konsultantów w trudnych przypadkach z dziedziny reumatologii i pediatrii.
W 2003 roku patronką Instytutu Reumatologii została prof. dr hab. n. med. Eleonora Reicher, a w 2015 r. Instytut Reumatologii został przemianowany na Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji.
Obecny rozwój Instytutu jest związany zarówno z działalnością kliniczną, dydaktyczną (kształcenie specjalistów reumatologii, studentów Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego - WUM, fizjoterapeutów), jak i naukową. Placówka w wyniku konkursu Agencji Badań Medycznych utworzyła własne Centrum Wsparcia Badań Klinicznych i weszła do Polskiej Sieci Badań Klinicznych i bierze też udział w kolejnych konkursach.
Od 1963 r. Instytut jest wydawcą naukowego czasopisma Reumatologia (punktacja MEN 40; copus: SJR 0.45, cite score 2.2 predicted cite score 2.5). Jest to dwumiesięcznik naukowy wydawany w języku angielskim, adresowany do reumatologów, ortopedów, internistów, immunologów, rehabilitantów.
Instytut aktywnie uczestniczy w inicjatywach Ministerstwa Zdrowia i Unii Europejskiej, takich jak np. „Program profilaktyki chorób odkleszczowych Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji”, „Wdrażanie dobrych praktyk w chorobach przewlekłych Joint Action Chrodis-Plus Managing Frailty”, „Program profilaktyki osteoporozy”, „Program profilaktyki reumatoidalnego zapalenia stawów”. Bierze udział w różnych projektach: „Medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne aspekty starzenia się w Polsce” - projekt POLSENIOR oraz uczestniczy w pracach w polskim rejestrze zapalenia naczyń POLVAS. Zakład Biologii Molekularnej jest członkiem Polskiej Sieci Biobanków.
W planach na przyszłość jest współpraca z europejskimi ośrodkami zajmującymi się badaniami i leczeniem chorób rzadkich (Europejskie Sieci Referencyjne - ERNs dla chorób rzadkich w sieci Reconnet), współpraca z Wydziałem Biofizyki Politechniki Warszawskiej w projekcie stworzenia elektronicznych czujników, dalsza realizacja projektów w programach Unii Europejskiej, wraz z wprowadzeniem ścieżki szybkiej diagnostyki zapalenia stawów, osteoporozy i profilaktyki chorób kręgosłupa.
Celem Instytutu jest również wypracowanie standardów postępowania z chorymi w podeszłym wieku, stworzenie międzynarodowej platformy wymiany doświadczeń klinicznych i naukowych, usprawnienie działalności naukowej poprzez tworzenie pełnych baz danych. Wśród priorytetów na najbliższe lata ujęte są: rozwój działalności Polskiego Towarzystwa Zapalnych Chorób Autoimmunologicznych oraz osiągnięcie wyższej oceny ewaluacji naukowej Instytutu.
Aby móc spełnić te ambitne założenia, NIGRiR podejmuje szeroką współpracę z innymi ośrodkami reumatologicznymi i naukowymi, podtrzymuje kontakty w kraju i zagranicą oraz stwarza kadrze klinicznej i naukowej dobre warunki pracy m. in. poprzez rozbudowę i modernizację klinik i poradni Instytutu.
Warunkiem polepszenia kondycji finansowej Instytutu jest poprawa finansowania świadczeń dla ośrodków referencyjnych, co jest podnoszone w rozmowach z NFZ i Ministerstwem Zdrowia, a także optymalne wykorzystanie potencjału klinicznego i naukowego placówki.
70 lat historii zobowiązuje do podkreślania przeszłości i pamiętania o osobach zasłużonych dla rozwoju Instytutu, ale również kieruje wzrok w przyszłość związaną z rozwojem nowych terapii, szczególnie biologicznych, medycyny spersonalizowanej i doskonalenia metod diagnostycznych w chorobach reumatycznych, a także poszerzania możliwości współpracy z innymi instytucjami i działalności naukowej.
dr n. med. Maria Maślińska
jest pracownikiem naukowym Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji, Zastępcą Kierownika Kliniki Wczesnego Zapalenia Stawów oraz Redaktorem Naczelnym Czasopisma Reumatologia, wydawanego przez NIGRiR.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.