Niuanse finansowania zrównoważonych przemian

Potrzebne wsparcie i koordynacja

Podczas dyskusji Katarzyna Szwarc, pełnomocniczka rządu ds. strategii rozwoju rynku kapitałowego z Ministerstwa Finansów, jasno określiła kluczową rolę sektora finansowego.

– Nie uważam, żeby było nią dbanie o dobrostan planety Ziemi i finansowanie za wszelką cenę zrównoważonych inwestycji. Jego rolą jest finansowanie inwestycji, które są najbardziej efektywne i przyczyniają się do sprawiedliwej transformacji. W tym wspierają je instytucje rozwojowe, takie jak BGK, PFR lub międzynarodowe, działające na rzecz ograniczenia ryzyka tam, gdzie jest ono zbyt wysokie dla prywatnych inwestorów. Kluczową rolę w stymulowaniu przepływów finansowych w kierunku zielonych, proklimatycznych projektów, pełni jednak państwo – stwierdziła.

Ważna jest też koordynacja i działania wspierające.

– Dlatego w Ministerstwie Finansów zdecydowaliśmy się na powołanie Platformy Zrównoważonych Finansów. Wspólnie z całym rynkiem pracujemy nad mapą drogową dla rozwoju zrównoważonych finansów i ESG – mówiła Katarzyna Szwarc.

Patryk Darowski, dyrektor zarządzający pionem Ryzyka Branżowego i ESG w BGK, przybliżył wizję BGK dotyczącą zrównoważonego rozwoju.

– Patrzymy kompleksowo, w naszych metodykach i procedurach przykładamy równą wagę do kwestii zarówno środowiskowych, klimatycznych, społecznych, jak i ładu korporacyjnego – wskazywał.

Podkreślił, że BGK uzyskał niedawno rating ESG na poziomie 2 (w skali 1–5, gdzie 1 oznacza ocenę najlepszą), przyznany przez agencję Sustainable Fitch. Pytany o finansowanie inwestycji w branżę zbrojeniową przypomniał, że BGK jest ustawowo operatorem funduszu wsparcia Sił Zbrojnych. Dodał, że na świecie toczą się dyskusje, czy traktować takie inwestycje jako zrównoważone. Wyjaśnił też, że BGK podjął decyzję o niefinansowaniu firm prowadzących działalność w Rosji i na Białorusi.

Uczestniczący w dyskusji Piotr Mazurek, pełnomocnik rządu ds. polityki młodzieżowej, wiceprzewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego, deklarował, że administracja rządowa jest otwarta na projekty związane ze zrównoważonymi przemianami, a sprawne państwo potrzebuje społeczeństwa obywatelskiego.

– Stąd też jest 10 programów wspierania społeczeństwa obywatelskiego, które rząd PiS stworzył, stąd też są rekordowe środki finansowe z budżetu państwa i ze specjalnego nowo powołanego funduszu, na wpieranie oddolnych ruchów obywatelskich – mówił Piotr Mazurek.

Zauważył, że poza klasycznymi organizacjami pozarządowymi, wsparcie otrzymują m.in. koła gospodyń wiejskich, ochotnicze straże pożarne czy młodzieżowe rady na wszystkich szczeblach samorządu. Kwestią wsparcia jest też odejście od skrajnie biurokratycznych mechanizmów postkomunistycznych.

Jak zapewnić pieniądze

– Od inwestorów globalnych mamy bardzo jasny przekaz – jeżeli nie zadbamy, aby nasze spółki stosowały kryteria ESG, jeżeli nie będą rozumieć jak raportować swoje działania biznesowe i strategie, to ten kapitał ma możliwości inwestowania wszędzie, nie musi przychodzić do Polski – ostrzegała Izabela Olszewska, członek zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. – Jeżeli o to nie zadbamy, nasz rynek kapitałowy i giełda zetkną się z problemem odpływu kapitału.

Nie kryła, że nie obserwowała w środowisku polskich inwestorów instytucjonalnych dużej atencji wobec ESG, jednak ta grupa i tak będzie musiała tworzyć raporty pozafinansowe. Natomiast wśród inwestorów indywidualnych dokonuje się zmiana pokoleniowa – młodzi są wrażliwi na kwestie środowiskowe czy społeczne.

Newralgicznym obszarem pozostaje energetyka. Adam Burda, dyrektor departamentu klienta strategicznego w PKO Banku Polskim, stwierdził, że dziś projekt budowania nowej elektrowni węglowej nie ma praktycznie szans na środki z banków.

– Jako PKO Bank Polski jesteśmy bardzo mocno zainteresowani finansowaniem zielonej transformacji – powiedział, jako przykład podając OZE, gdzie świadomość wśród klientów, szczególnie największych, jest już bardzo duża. I – jak ocenił – będzie kaskadowo spływać do wszystkich grup.

Przedstawiciel PKO Banku Polskiego zauważył, że problemem jest brak precyzyjnych przepisów dotyczących greenwashingu, co np. uwidacznia się w kwestii finansowania spółek wytwarzających energię elektryczną z węgla, a chcących uzyskać kredyt na modernizację sieci przesyłowych. Szczególnie że banki same muszą raportować, które kredyty są zgodne z taksonomią.

Filip Osadczuk, pełnomocnik zarządu ds. ESG, dyrektor departamentu relacji inwestorskich i ESG w PGE Polskiej Grupie Energetycznej, stwierdził, że do niedawna finansiści rozmawiali z finansistami o pieniądzach. Teraz jest inaczej.

– U nas kwestie ESG rodziły się w relacjach inwestorskich, presja wynikała też z kontaktów z inwestorami zza granicy. Prowadzimy dialog z inwestorami, ale też z bankami, obopólnie się ucząc, bo myślę, że dla obu stron jest to taka terra incognita – mówił przedstawiciel PGE.

Zwrócił uwagę, że w dyskusjach o transformacji energetycznej często umyka problem modernizacji sieci dystrybucyjnej, przystosowania jej do źródeł odnawialnych. Podkreślił, że instytucje finansowe powinny zdać sobie sprawę, że modernizacja sieci jest clou zielonej zmiany. Tymczasem takie firmy jak PGE, które mają dużą ekspozycję na działalność węglową, spotykają się z niechętną postawą banków.

– Jest to swego rodzaju hamowanie transformacji energetycznej – ocenił.