Jak sfinansować ESG? 
Wskazujemy źródła

Zmiany w firmach związane z ESG wymagają znaczących inwestycji w rozwój, co rodzi kluczowe pytanie: gdzie szukać funduszy? Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Ayming Polska, tylko 65 proc. przedsiębiorców jest gotowych przeznaczać środki na takie inwestycje, do tego 59 proc. może to zrobić w wysokości od 2 do 9 proc. swojego budżetu. Aż 57 proc. firm deklaruje, że kluczową barierą w realizacji takich projektów jest dla nich zdobycie finansowania na inwestycje wspierające zmiany. Dlatego większość firm opiera się na funduszach własnych, choć są zainteresowane pozyskaniem funduszy zewnętrznych. Jakich? Mowa zwłaszcza o instrumentach dotacyjnych, kredycie ekologicznym czy podatkowych ulgach na badania i rozwój.

Oferta zaskakująco bogata

Zdaniem ekspertów odpowiedzi przedsiębiorców nie dowodzą wcale, że na rynku brakuje ofert zewnętrznego finansowania. Świadczą raczej o niskiej świadomości w tym obszarze, szczególnie że przedsiębiorcy nie wskazywali na żadne inne formy wsparcia poza tymi, o które zapytano ich w badaniu. Eksperci mają na to wytłumaczenie. Według nich problem tkwi w tym, że rozwiązania finansowe nie zawsze są oczywiste i kierowane wprost do obszaru ESG.

– Oferta krajowych i unijnych dofinansowań jest bardzo szeroka i przedsiębiorstwa mogą w niej przebierać zależnie od potrzeb oraz aktualnej pozycji firmy. Preferencyjnie traktowane są przedsiębiorstwa z sektora MŚP, ale duże także znajdą dedykowane sobie konkursy – wyjaśnia Aleksander Szalecki, partner zarządzający w spółce Stratego. I wskazuje, że konkursem oferującym bezzwrotną dotację w formie spłaty kredytu na poprawę efektywności energetycznej jest Kredyt ekologiczny, na który do 25 lipca trwa nabór wniosków. Jest to działanie skierowane dla przedsiębiorstw z sektora MŚP i mid-cap, w ramach którego można pokryć koszty termomodernizacji, ale też wymiany źródeł ciepła oraz parku maszynowego, pod warunkiem redukcji zużycia energii pierwotnej o co najmniej 30 proc. Planowana kwota dofinansowania wynosi w sumie 660 mln zł.

– Warunkiem jego uzyskania jest wykonanie audytu energetycznego, który ma na celu nie tylko weryfikację planowanych efektów, ale również analizę ekonomiczną przedsięwzięcia. Audyt ten jest niezbędny dla oceny zasadności inwestycji oraz jej potencjalnego wpływu na redukcję kosztów operacyjnych firmy – tłumaczy Agnieszka Hrynkiewicz-Sudnik, dyrektor konsultingu w Ayming Polska.

Priorytetem środowiskowym, który otrzymał szczególne miejsce w obecnej perspektywie finansowej, jest gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ). Dedykowane dofinansowania są skierowane do przedsiębiorstw lokalnie w prawie wszystkich województwach, a także w regionie Polski wschodniej, gdzie dofinansowanie można otrzymać na stworzenie, a następnie wdrożenie modelu transformacji GOZ. Na opracowanie modelu biznesowego do wykorzystania jest w sumie 10 mln zł, a maksymalna wartość kosztów kwalifikowanych to 92 218 zł. Na wdrożenie pomysłu natomiast przewidziano dla firm 100 mln zł. Maksymalna wartość kosztów kwalifikowanych projektu wynosi z kolei 5 mln zł, a dofinansowania 3,5 mln zł.

– Innym, tym razem ogólnokrajowym, działaniem ukierunkowanym prośrodowiskowo są inwestycje we wdrażanie technologii środowiskowych, w tym związanych z GOZ, dostępne do 20 sierpnia w ramach Krajowego Planu Odbudowy – dorzuca Aleksander Szalecki.

Tu pieniądze są przewidziane na zakup maszyn i urządzeń związanych z wdrożeniem transformacji. Maksymalna wartość wsparcia wynosi 3,5 mln zł, a minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych przedsięwzięcia została ustalona na 896 380 zł (maksymalna na 4 481 900 zł).

Inne źródła finansowania ESG

Eksperci zwracają także uwagę na Ścieżkę SMART w ramach FENG. Program dedykowany zarówno MŚP, jak i dużym firmom stanowi element wsparcia inicjatyw w obszarze Krajowych Inteligentnych Specjalizacji.

– Dotacje te oferują możliwość finansowania nawet do 85 proc. kosztów kwalifikowanych związanych m.in. z opracowywaniem i wdrażaniem (bio)technologicznych procesów produkcyjnych, tworzeniem innowacyjnych produktów w wyżej wymienionych dziedzinach, jak również zastosowaniem nowoczesnych technologii służących ochronie środowiska – wylicza Agnieszka Hrynkiewicz-Sudnik. Zaznacza, że to szansa dla przedsiębiorstw na rozwój zaawansowanych projektów badawczo-rozwojowych oraz wprowadzenie na rynek nowatorskich rozwiązań, które przyczynią się do wzrostu innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki.

Eksperci dodają, że jednym z modułów w ramach tego działania są „Kompetencje, nakierowane na szkolenie i podnoszenie kwalifikacji członków zespołu firmy”.

– Konkurs ten posiada także dedykowany budżet przeznaczony tylko na realizację projektów tematycznych na rzecz dostępności, gdzie przyjmowane są jedynie projekty mające na celu zaspokojenie potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, jak osoby z niepełnosprawnościami, starsze, kobiety w ciąży czy opiekunowie tych osób – informuje Aleksander Szalecki. Przedsiębiorstwa mogą także zwiększać poziom digitalizacji i automatyzacji, korzystając ze środków konkursu dig.IT lub oferty działających w regionach Europejskich Hubów Innowacji Cyfrowych, co bezpośrednio przekłada się na komfort pracowników i ich zadowolenie z pracy.

Ulgi na ESG i środki z KPO

Na przedsiębiorców czekają też różne ulgi, jak na B+R, robotyzację, innowacyjnych pracowników, na prototyp czy CSR. Ta ostatnia jest formą wsparcia podatkowego skierowanego do firm angażujących się w działania społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwa inwestujące w rozwój sportu, kultury, edukacji wyższej oraz nauki mogą korzystać z ulgi, która umożliwia odliczenie od podstawy opodatkowania do 50 proc. poniesionych na te cele wydatków.

– Takie działania obejmują m.in. przyznawanie stypendiów, finansowanie wynagrodzeń dla studentów za staże i praktyki oraz pokrywanie kosztów studiów indywidualnych, co nie tylko przyczynia się do rozwoju społeczności lokalnych, ale także wspiera tworzenie kapitału ludzkiego. Ulga ta stymuluje przedsiębiorczość do podejmowania i rozwijania działań z zakresu CSR, promując odpowiedzialne podejście biznesu do potrzeb społecznych i edukacyjnych – tłumaczy Agnieszka Hrynkiewicz-Sudnik.

Zofia Piwowarek, ekspert Instytutu Zrównoważonego Rozwoju i Środowiska z Uczelni Łazarskiego, zwraca uwagę, że Polska uzyskała dofinansowanie z Unii Europejskiej w wysokości 881 055 003 420, 95 zł – łącznie na 302 232 projekty.

– Wsparcie finansowe dla polskich przedsiębiorców z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności budziło wiele emocji, ale obecnie jest ono w pełni dostępne. W związku ze spełnieniem przez Polskę kamieni milowych Komisja Europejska uznała również, że Polska spełnia warunek dotyczący „Karty praw podstawowych” Unii Europejskiej, co umożliwia dostęp do nawet 76,5 mld euro na polskie programy na lata 2021–2027 finansujące działania w obszarach polityki spójności, europejskiej polityki morskiej, rybołówstwa i akwakultury, a także spraw wewnętrznych – wyjaśnia Zofia Piwowarek.

Horyzont itp.

Pieniądze europejskie dostępne są także z programów zarządzanych centralnie, jak Horyzont 2020, COSME, LIFE, ERASMUS oraz CEF. Część funduszy w tych programach podzielono między poszczególne państwa, ale większość z nich dostępna jest w konkursach, w których polskie podmioty mogą stanąć w szranki z podmiotami z innych krajów.

Środki czekają też w bankach, które coraz chętniej wspierają̨ przedsięwzięcia z obszaru ESG, oferując preferencyjne warunki kredytowania. Można w nich otrzymać wsparcie na inwestycje, które przyczyniają się do adaptacji do zmian klimatu lub łagodzenia skutków jego zmian, czyli na kupno, budowę lub renowację budynków energooszczędnych, remonty dające oszczędności zużycia energii, elektromobilność, odnawialne źródła energii, czy inicjatywy wspierające zachowanie różnorodności biologicznej oraz praktyki wspierające gospodarkę o obiegu zamkniętym. Dostępne są kredyty, ekopożyczki, leasing.

Jak widać, ścieżek, którymi może podążać przedsiębiorstwo poszukujące wsparcia na realizację celów ESG, jest wiele. W wyborze najkorzystniejszych form finansowania zmian skrojonych dla konkretnej firmy mogą wspomóc firmy doradcze, których konsultanci identyfikują główne potrzeby firmy, dobiorą krajowe lub regionalne konkursy dotacyjne i wspólnie z przedsiębiorcą opracują harmonogram działań zgodny z kalendarzem naborów funduszy.

– Aby skutecznie pozyskiwać fundusze na realizację celów ESG, trzeba holistycznie podchodzić do planowania i implementacji działań. Każde działanie prośrodowiskowe, społeczne czy związane z zarządzaniem powinno być rozważane w kontekście wpływu na ogólny rating ESG przedsiębiorstwa, a także czasu, który jest wymagany na wdrożenie rezultatów. Dlatego też przy budowaniu strategii rozwoju firmy opartej na wartościach ESG konieczne jest utrzymanie regularnego kontaktu z doradcą, który pomoże skutecznie zarządzać pozyskiwaniem finansowania zgodnie z harmonogramami i terminami składania wniosków o dofinansowanie – przekonuje Aleksander Szalecki.

Fundusze unijne wspierają nie tylko innowacje, ale także dbałość o środowisko, ludzi i otoczenie biznesowe. Dzięki nim przedsiębiorstwa mogą nie tylko spełniać wymagania regulacyjne, ale także stawać się liderami w zakresie zrównoważonego rozwoju, co przyczynia się do budowania trwałych relacji oraz długoterminowego wzrostu wartości.

PO