Kujawsko-Pomorskie: 5 mld zł na rozwój regionu w 2025 roku

W ostatnim dniu lutego odbyła się w Toruniu symboliczna uroczystość wręczenia umów w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021–2027. Wartość uruchomionych środków sięgnęła ok. 60 mln zł. Tym samym zaawansowanie kontraktacji w całym programie zbliżyło się do 50 proc. W grze są już ponad 3 mld zł, a liczba umów o finansowanie projektów przekroczyła pół tysiąca.

Największą pulę środków w lutowym rozdaniu otrzymała gmina Świecie, która na trzy przedsięwzięcia: zagospodarowanie otoczenia pokrzyżackiego zamku, budowę zbiornika retencyjnego w Sulnówku i budowę ścieżek rowerowych otrzymała 11 mln zł. Dziękując podczas spotkania za zaangażowanie i podejmowanie wyzwań związanych z aplikowaniem o środki unijne, Piotr Całbecki, marszałek województwa kujawsko-pomorskiego, odniósł się do spodziewanej rewizji unijnych polityk w niektórych dziedzinach i podkreślił, że wpływ mieszkańców na kształt tych polityk powinien być większy. Dbajmy o Europę i weźmy za nią odpowiedzialność! – zaapelował.

Lepsza infrastruktura drogowa i większe bezpieczeństwo

Unijne środki uzupełniają budżet regionu, nakierowany na wsparcie rozwoju.

Ten cel wyraźnie widać w przyjętym przez sejmik wojewódzki planie wydatków na ten rok, a także w wieloletniej prognozie finansowej.

– Budżet zachowuje dynamikę rosnących dochodów i nakładów inwestycyjnych – mówi Piotr Całbecki. – Zakładamy dochody budżetowe w 2025 r. na poziomie 1,94 mld zł, wydatki w kwocie 2,112 mld zł i bezpieczny deficyt budżetowy w wysokości 171 mln zł, który zostanie pokryty głównie kredytem bankowym – dodaje marszałek regionu.

Łącznie aż 34 proc. tegorocznych wydatków budżetu stanowią inwestycje.

Do środków regionu należy jeszcze dodać zaplanowane do uruchomienia w 2024 r. pieniądze z FEdKP oraz z innych źródeł, takich jak Krajowy Plan Odbudowy. Te ostatnie samorząd szacuje na prawie 400 mln zł. Łącznie da to ok. 5 mld zł.

– Najwięcej, bo pół miliarda złotych, przeznaczamy na inwestycje drogowe, co przełoży się na 130 km zmodernizowanych dróg. A dwie nasze inwestycje w dziedzinie kultury, finiszująca rozbudowa Opery Nova i startująca rozbudowa Filharmonii Pomorskiej, to prawdziwa rewolucja! – komentuje Piotr Całbecki.

Spójrzmy na szczegóły. Jeśli chodzi o infrastrukturę drogową, największą część wydatków pochłoną kontynuacje wcześniej rozpoczętych budów. Ponad 300 mln zł z funduszy europejskich trafi na przebudowę i modernizację dwóch dróg wojewódzkich (nr 563 i 268) oraz realizację drugiego etapu obwodnicy Mogilna (o długości 1,6 km). Na kilkudziesięciu odcinkach dróg zaplanowano odnowienie nawierzchni, powstanie nowych poboczy oraz zatok i peronów dla autobusów, a także wymianę znaków drogowych. Środki z FEdKP władze regionu przeznaczą również na zbudowanie trzech rond: w Broniewicach (droga nr 255), Golubiu-Dobrzyniu (droga 534) i Dyblinie (połączenie dróg nr 558 i 562). Te ostatnie przedsięwzięcia są realizowane w ramach marszałkowskiego programu eliminowania miejsc niebezpiecznych.

W ramach akcji poprawiania bezpieczeństwa, zwłaszcza pieszych i rowerzystów, zostanie doświetlonych 249 przejść i 27 przystanków autobusowych.

Władze województwa chcą również odbudować drzewostan wzdłuż modernizowanych dróg wojewódzkich, w tym drogi nr 266, która łączy powiaty aleksandrowski i radziejowski. Będzie to kontynuacja nasadzeń z lat poprzednich.

W sumie na program modernizacji dróg wojewódzkich w najbliższych latach zostaną przeznaczone ponad 2 mld zł.

Na deptak w Ciechocinku pociągiem

Mocny akcent samorządowcy kładą też na transport publiczny. Znaczne nakłady są w tym roku związane z zakupem autobusów do obsługi transportu w regionie – pięciu hybrydowych i siedmiu elektrycznych. Jak podkreślają włodarze, to konieczność, ponieważ połączenia obsługuje obecnie wysłużony tabor. Zakupy zaplanowano też dla kolei, w 2025 r. będzie to pięć nowych pociągów elektrycznych. Zostanie przywrócony po 14 latach regularny ruch osobowy do Ciechocinka oraz zostaną uruchomione nowe pociągi w relacjach: Bydgoszcz–Szczecin, Bydgoszcz–Brodnica, Toruń–Brodnica, Laskowice Pomorskie–Brodnica, a w czasie wakacji również z Bydgoszczy do Helu (trwa właśnie konkurs dla mieszkańców regionu na nazwę tego ostatniego połączenia, można wygrać przejazd na tej trasie).

Zaplanowano też wydłużenie tras bądź zwiększenie liczby połączeń na wybranych, cieszących się popularnością trasach (jak choćby Bydgoszcz–Chełmża) oraz wprowadzenie dodatkowych połączeń weekendowych.

Z regionalnych przewozów kolejowych w kujawsko-pomorskim co roku korzysta coraz więcej pasażerów. W 2024 r. było to prawie 8 mln osób, co oznacza wzrost o 5,5 proc. (430 tys.) w porównaniu z 2023 r. Wzrosła również, o 6 proc., liczba składów. Samorząd województwa każdego roku dotuje pasażerskie przewozy regionalne, które do 2030 r. będą obsługiwane przez spółki Arriva i Polregio. Dopłata w poprzednim roku wyniosła 210 mln zł.

Samorząd ponosi również koszty dostępu do infrastruktury kolejowej i uiszcza opłaty dworcowe na rzecz spółki PKP Polskie Linie Kolejowe. Rok temu sięgnęły one 30 mln zł.

Wszystko to pozwala zaoferować podróżnym tańsze bilety w ramach taryfy kujawsko-pomorskiej, niższej o 40 proc. w stosunku do cen podstawowych. Cena biletu jednorazowego po przekroczeniu 100 km nie zmienia się i wynosi 26,40 zł – niezależnie od odległości. Celem jest zachęcanie do podróży po regionie.

Dobry czas również dla mieszkańców wsi

Innym obszarem, dla którego przeznaczono znaczne wsparcie, są wieś i rolnictwo. Tylko z uchwalonego przez sejmik budżetu popłynie nań 200 mln zł, a tę kwotę uzupełnią środki z funduszy europejskich, w tym z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Najważniejsze kierunki wsparcia to – jak zaznaczają włodarze regionu – budowa lokalnych dróg w ramach Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych, retencja, czyli systemy zatrzymywania wód opadowych i nawadniania pól i łąk, a także promocja zdrowego stylu życia w postaci dotacji dla kół gospodyń wiejskich w całym regionie. Urząd marszałkowski ustanowił też program grantowy dla młodzieży z terenów wiejskich. Celem tego projektu jest powołanie do życia 700 klubów młodzieżowych, co daje imponującą średnią pięciu klubów w każdej gminie.

Władze marszałkowskie stawiają również na promocję lokalnej żywności. Łącznie na ten cel zostanie przeznaczone prawie 1,5 mln zł. W tym roku zostanie rozszerzona oferta sklepu internetowego naszelokalne.pl. Właścicielem platformy zakupowej jest Ośrodek Zrównoważonego Rozwoju w Przysieku pod Toruniem, spółka z udziałem samorządu województwa kujawsko-pomorskiego. Znaczna rozbudowa czeka też jej centrum dystrybucji w Przysieku.

Naszelokalne.pl zostało stworzone zgodnie z ideą skracania dystrybucji łańcucha żywności. Można tu kupić produkty prosto od rolników i lokalnych wytwórców z regionu. Są one dostarczane do dziewięciu miast w Polsce, w tym do Warszawy, w ramach usługi DPD Food.

Kultura jako filar rozwoju

– Aby móc uczestniczyć w wydarzeniach artystycznych na najwyższym poziomie, musimy mieć spełniające standardy obiekty instytucji kultury. Kultura i jej twórcy zawsze potrzebowali hojnych mecenasów, tak było niegdyś, tak jest i teraz. Nasze opera i filharmonia są znakomite, więc warte każdych środków. Zaś nowe i nowatorskie muzeum ziemiaństwa jest de facto inwestycją prorozwojową, bo poszerzy naszą regionalną ofertę turystyczną – podkreśla Piotr Całbecki.

Mieszkańcy regionu poczekają do końca roku na zakończenie budowy tzw. czwartego kręgu Opery Nova. Jak informuje samorząd województwa, w nowym, czterokondygnacyjnym skrzydle znajdą się: operowa sala kameralna z widownią na 500 osób, przestrzeń wystawiennicza i sala kinowa, będą też taras widokowy od strony Brdy i dwupoziomowy podziemny parking.

Władze regionu czyniły starania o środki z budżetu centralnego na rozbudowę Filharmonii Pomorskiej. Nie udało się, jednak nie zrezygnowano z ambitnych planów. W tym roku z własnego budżetu przeznaczono na ten cel 14 mln zł (finalnie 300 mln zł).

Kolejny ambitny projekt to Muzeum Ziemiaństwa, które ma powstać w Nawrze. Rozpocznie się tam wielka odbudowa zrujnowanego kompleksu pałacowego. W tym roku na ten cel zapewniono 22 mln zł. Z kolei na rozbudowę i modernizację bydgoskiej biblioteki wojewódzkiej zostanie przeznaczonych 17 mln zł, a kolejnych 14 mln zł – na Książnicę Kopernikańską w Toruniu.

Zdrowie, edukacja i sport dopełniają plan

Ważnym obszarem inwestycji jest publiczna opieka zdrowotna. W tegorocznym budżecie zapewniono znaczne środki, bo ponad 200 mln zł, na dokończenie rozbudowy Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Włocławku. Samorząd województwa pozyskał na ten cel środki m.in. z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Włocławska budowa nie jest największym przedsięwzięciem w opiece zdrowotnej zaplanowanym w budżecie. Na ponad 750 mln zł szacuje się koszt rozbudowy i modernizację kompleksu głównego gmachu Centrum Onkologii w Bydgoszczy, połączonych z zakupami sprzętu medycznego. Poza tym zapewniono finansowanie opracowania dokumentacji projektowej dla dokończenia modernizacji Szpitala Zespolonego w Toruniu i rozbudowę Szpitala Zdrowia Psychicznego w Świeciu. W tym roku zostanie też podjęta rozbudowa Wojewódzkiego Ośrodka Terapii Uzależnień, a Centrum Pulmonologii i Szpital Obserwacyjno-Zakaźny w Bydgoszczy zostaną wyposażone w nowy sprzęt medyczny.

Władze regionu planują także powstanie nowego skrzydła w bydgoskim Wojewódzkim Szpitalu Dziecięcym oraz, również w Bydgoszczy, wybudowanie nowej siedziby centrum zdrowia psychicznego.

Warto wspomnieć o inicjatywie związanej z bransoletkami życia.

87 samorządów miejskich i gminnych oraz Uniwersytet Mikołaja Kopernika, wojewódzka stacja pogotowania ratunkowego i inowrocławska fundacja Ekspert-Kujawy są partnerami samorządu województwa w kontynuacji regionalnego programu teleopieki domowej opartego właśnie na bransoletkach życia oraz wsparciu sąsiedzkim. Z programu korzystają 2 tys. osób, wkrótce dołączy kolejne 1,5 tys. Jeszcze w tym roku część podopiecznych dostanie do dyspozycji pakiet telemedyczny pozwalający na wczesne wykrywane chorób neurodegeneracyjnych.

– Wiemy, że właśnie ten rodzaj pomocy dla seniorów, a także innych osób wymagających wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, jest właściwy i oczekiwany. Teleopieka domowa to poczucie bezpieczeństwa i zachowane na dłużej samodzielność i sprawność – podsumowuje marszałek Piotr Całbecki.

W ciągu ostatnich 14 miesięcy prowadzone przez regionalny ośrodek polityki społecznej i obsługiwane przez ratowników wojewódzkiej stacji pogotowania ratunkowego telecentrum odebrało w ramach systemu 6,5 tys. wezwań na pomoc, w ponad 100 przypadkach było konieczne wezwanie służb ratunkowych.

Marszałkowski regionalny program teleopieki domowej jest finansowany ze środków FEdKP. Koszty sięgają 33 mln zł, wartość wsparcia unijnego to 28 mln zł.

W tym roku niemal 220 mln zł samorząd wyda na zadania związane z oświatą i edukacją. Obejmą one również stypendia dla najlepszych uczniów oraz dodatkowe zajęcia dla dzieci, młodzieży i nauczycieli.

KR