Co piąty pracownik w Polsce wystawiony na wpływ AI

Jak wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „AI na polskim rynku pracy”, w grupie profesji, na których AI może odcisnąć największe piętno, są m. in. finansiści, prawnicy, niektórzy urzędnicy państwowi, specjaliści ds. administracji czy programiści. W tych specjalnościach pracuje 3,68 mln Polaków. Liczba pracujących w 20 zawodach najmniej narażonych na wpływ AI jest dwa razy mniejsza (ok. 1,66 mln osób).

Polacy są podzieleni w ocenie skutków zastosowania AI. 25,8 proc. badanych uważa, że jej wykorzystanie wpłynie pozytywnie na liczbę miejsc pracy na rynku, a 33,4 proc. sądzi, że ten wpływ będzie negatywny. - Sztuczna inteligencja poprawia produktywność niektórych pracowników, a zarazem zwiększa presję na zdobywanie nowych umiejętności – komentuje Ignacy Święcicki, kierownik zespołu gospodarki cyfrowej w PIE. Zauważa, że w polskich realiach demograficznych stosowanie na narzędzi automatyzujących pracę może być konieczne.

W grupie 20 grup zawodów najbardziej narażonych na zmiany związane z wprowadzeniem AI pracuje 28 proc. wszystkich zatrudnionych w Polsce kobiet i 17 proc. mężczyzn. W tejże grupie kobiety przewodzą również liczebnie – 2,16 mln w porównaniu z 1,53 mln mężczyzn – zapewne dlatego, że rzadziej podejmują się prac fizycznych i są generalnie lepiej wykształcone.

Sektor rolnictwa, leśnictwa, łowiectwa i rybactwa odnotowuje najniższą ekspozycję na AI. Podobnie niski poziom ekspozycji można zauważyć w działalności gastronomicznej i zakwaterowaniu oraz w budownictwie. Z kolei sektor działalności finansowej i ubezpieczeniowej wykazuje najwyższą ekspozycję na AI, co wskazuje na możliwość intensywnej automatyzacji procesów, analizy danych i zarządzania informacją. Wysoką ekspozycję wykazują też sektory działalności profesjonalnej i technicznej oraz edukacji.

Warto odnotować dopiero czwarte miejsce sektora IT, choć przy wskaźniku ekspozycji na modele językowe sytuacja się zmienia i sektor ten zajmuje miejsce trzecie.

Na obecnym etapie wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji w gospodarce nie wiemy, czy okaże się ona komplementarna z umiejętnościami pracowników, czy też wiązać się będzie z redukcją zatrudnienia w niektórych zawodach – przyznaje Jakub Witczak, analityk z zespołu gospodarki cyfrowej PIE.

Szerszemu stosowaniu sztucznej inteligencji w działalności przedsiębiorstw w Polsce przeciwdziałają wciąż stosunkowo niskie, jak na warunki europejskie, koszty pracy. Ponadto obsługa zaawansowanej AI wymaga często korzystania z usług (i serwerów) zewnętrznych, co budzi obawy przedsiębiorców przed wyciekami i być niezgodne z zasadami compliance.

Uwaga: *ze względu na reprezentacyjną metodę badania konieczna jest ostrożność w posługiwaniu się danymi w tych przypadkach, gdy zastosowano bardziej szczegółowe podziały i występują liczby niskiego rzędu, mniejsze niż 20 tys. Dane, dla których wartości po uogólnieniu wyników z próby wynoszą mniej 10 tys. nie powinny być brane pod uwagę w analizie ze względu na bardzo wysoki losowy błąd próby, dlatego zostały wskazane jako forma bliższa sygnalizacji ich pozycji niż konkretnej liczby pracowników. AIOE – sztuczna inteligencja (ogólnie); AIOE LLM – duże modele językowe; AIOE GenIm – generowanie obrazów.

Źródło: opracowanie własne PIE.