Od biodegradowalnego sznurka do rakiet. Wielka zmiana w Sieci Łukasiewicz [WYWIAD SPECJALNY]

Rekordowe wyniki to dowód na stały rozwój Instytutu

Odpowiedź na zarzuty posłów i rekordowy bilans

W połowie lipca odbyło się posiedzenia sejmowej Komisji Edukacji i Nauki, zwołane na wniosek posłów Prawa i Sprawiedliwości, pod adresem Sieci Badawczej Łukasiewicz. Padły na nim liczne oskarżenia. Zarzucano Sieci marnotrawienie środków publicznych i funduszy z KPO, słabą komercjalizację oraz niezadowalające wyniki. Prezes organizacji, dr Hubert Cichocki stanowczo odpiera te twierdzenia, wskazując na twarde dane ze sprawozdania finansowego za 2025 r.

Jak wylicza przychody samych instytutów sieci wyniosły 1,9 mld zł, a wraz ze spółkami zależnymi osiągnęły rekordowy poziom 2 mld zł. Sprzedaż usług badawczo-rozwojowych dla biznesu wzrosła o 25 proc. w porównaniu z 2023 r, a przychody z dotacji zagranicznych (głównie z programu Horyzont) skoczyły o 63 proc., co pozwoliło zmniejszyć uzależnienie od dotacji krajowych o niemal 40 proc.

- Szacunki za pierwsze półrocze 2026 r. również są optymistyczne – zaznaczył.

Zwrot ku obronności

Kluczową zmianą w działaniu sieci jest zmiana portfela projektowego. W 2023 r. przedsięwzięcia z obszaru obronności i technologii podwójnego zastosowania stanowiły 12,5 proc. portfela, podczas gdy w 2026 r. sięgają już blisko 70 proc. Dr Hubert Cichocki nazywa ten proces „agresywną ewolucją”, niezbędną do budowy technologicznej suwerenności Polski i wsparcia krajowego przemysłu zbrojeniowego. Jak wymienia, wśród najważniejszych projektów militarnych znajdują się: modyfikacja technologii wytwarzania katocenu (katalizatora spalania paliw rakietowych) z nakładami 2,3 mln zł, nowe ceramiczne wkładki balistyczne do kamizelek kuloodpornych, rozwój detektorów podczerwieni oraz sieci detektorów sejsmoakustycznych podnoszących celność trafień oraz opracowanie z Grupą Azoty krajowej technologii pozyskiwania nitrocelulozy i nitroguanidyny do produkcji amunicji.

Kosmos, leki i atom

Łukasiewicz uruchomił także 10-letni strategiczny program badań kosmicznych, skupiający niemal wszystkie instytuty wokół środków wynoszenia, budowy satelitów i ładunków użytecznych.

Jak informuje dr Hubert Cichocki, w ramach KPO (projekty za ponad 1,1 mld zł przy 800 mln zł dofinansowania) Instytut Chemii Przemysłowej w Warszawie stworzył Kampus Mościcki, dążąc do uniezależnienia Polski od importu substancji czynnych (API) z Dalekiej Azji. Ponadto Łukasiewicz jako jedyny w Polsce nawiązał współpracę ze Wspólnym Centrum Badawczym Komisji Europejskiej (JRC), budując kompetencje inżynieryjne w obszarze energetyki jądrowej.

Wdrażanie AI i przychody z komercjalizacji

Odpowiedzią na wyzwanie, jakim jest niska cyfryzacja polskiego biznesu, jest powołany w Katowicach Instytut Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa. Ma on pomagać sektorowi MŚP oraz instytucjom publicznym (np. szpitalom czy urzędom) we wdrażaniu narzędzi AI.

- Narzędzia te pomagają też naukowcom sieci w sprawniejszym zarządzaniu danymi empirycznymi. Z kolei przychody z komercjalizacji wzrosły w ostatnich trzech latach z ponad 4,3 mln zł do blisko 8,5 mln zł - wylicza dr Hubert Cichocki