Sądownictwo gospodarcze do reformy. Co trzeba naprawić? [RADA PRAWNO-GOSPODARCZA]

Sądownictwo gospodarcze od dziesięcioleci stanowi poważną barierę dla polskiego biznesu. Zamiast sprawnego rozstrzygania sporów przedsiębiorcy zmagają się z procedurami trwającymi wiele lat, co drastycznie zwiększa ryzyko prowadzenia działalności i ogranicza możliwości inwestycyjne firm. Mimo miliardowych nakładów na wymiar sprawiedliwości sytuacja, zamiast się poprawiać, ulega systematycznemu pogorszeniu, co staje się kluczowym tematem debaty ekspertów i praktyków prawa.

Dramatyczny wzrost czasu postępowań

Dane przedstawione podczas Rady Prawno-Gospodarczej Dziennika Gazety Prawnej są alarmujące. W ciągu ostatnich dziesięciu lat czas trwania postępowań w sądach gospodarczych rejonowych wzrósł o 30 proc., a w sądach okręgowych aż o 60 proc. Sytuacja ta jest oceniana jako fatalna dla przedsiębiorców, dla których czas to nie tylko pieniądz, ale często warunek przetrwania na rynku. Ten stan zawieszenia wpisuje się w szerszy, omawiany w źródłach, problem roku 2026 – narastające poczucie, że w kluczowych obszarach państwa, takich jak praworządność, „nic się nie zmieniło”, a rzeczywistość nie przystaje do rozbudzonych wcześniej oczekiwań. Brak efektywności sądów sprawia, że inwestycje stają się obarczone zbyt wysokim ryzykiem prawnym.

Cyfryzacja i zgoda polityczna kluczem do zmian

Eksperci biorący udział w dyskusji wskazują na kilka kluczowych filarów, które mogą uzdrowić system. Najważniejszym postulatem jest wypracowanie zgody politycznej co do zasad powoływania sędziów i zapewnienia im stabilnych warunków pracy. Przedsiębiorcy oczekują od polityków „dogadania się”, by spory o status sędziów nie rzutowały na szybkość wydawania orzeczeń. Kolejnym etapem musi być pogłębienie cyfryzacji, w tym upowszechnienie elektronicznego składania pism procesowych oraz rozpraw hybrydowych, które już teraz usprawniają procedowanie. Ważnym, nowym postulatem jest stworzenie polityk zakupowych wewnątrz państwa, które uwalniałyby urzędników od lęku przed odpowiedzialnością za decyzje oparte na „zdrowym rozsądku”. Takie rozwiązanie mogłoby znacząco zmniejszyć liczbę spraw gospodarczych z udziałem skarbu państwa, odciążając tym samym zapchane sądy. Bez tych fundamentalnych zmian polska gospodarka będzie nadal borykać się z problemem, który mimo upływu lat pozostaje nierozwiązany.