Gazeta Prawna
Zamów Zaloguj

Logowanie do serwisu

login:

hasło:

Jeśli zapomniałeś hasła Przypomnij hasło

  • Obraz
  • Obraz
  • Poprzednia strona

KODEKS PRACY Uprawnienia pracownicze

W sanatorium i na rehabilitacji

 
LECZENIE UZDROWISKOWE Z FUNDUSZEM
Wyjazd do sanatorium tylko raz do roku
Wybierając się do sanatorium na leczenie uzdrowiskowe, trzeba liczyć się z pewnymi kosztami. Pobyt nie jest bowiem całkowicie wolny od opłat. Kuracjusz musi pokryć z własnej kieszeni część kosztów związanych z zakwaterowaniem i wyżywieniem.
DOMINIKA SIKORA
dominika.sikora@infor.pl
Leczenie sanatoryjne (inaczej uzdrowiskowe) jest kontynuacją leczenia specjalistycznego lub szpitalnego. Jego zadaniem jest rehabilitacja, leczenie chorób przewlekłych oraz szeroko pojęta profilaktyka. Polega ono głównie na wykorzystaniu naturalnych bogactw i czynników fizycznych, tj.:
wód mineralnych (kąpiele lecznicze, kuracje pitne, inhalacje, ćwiczenia w basenach),
borowin pod postacią kąpieli, zawijań, okładów i tamponów,
hydroterapii (kąpiele, natryski, bicze szkockie, masaże wirowe, wibracyjne, podwodne),
fizykoterapii,
kinezyterapii (gimnastyka indywidualna i zbiorowa).
Różne formy
Leczenie uzdrowiskowe w kraju jest prowadzone w kilku formach. Należą do nich:
szpitalne uzdrowiska dla dorosłych są tam kierowani ci pacjenci, których stan zdrowia i zaawansowanie schorzenia wymagają bardziej intensywnego leczenia. Skierowanie na tego typu kuracje wystawia lekarz prowadzący chorego w szpitalu, ordynator oddziału lub kierownik kliniki. Leczenie osób czynnych zawodowo odbywa się tam na podstawie zwolnienia lekarskiego. Leczenie trwa 21 dni, a Narodowy Fundusz Zdrowia w całości pokrywa koszty opieki medycznej, zabiegów oraz zakwaterowania i wyżywienia;
sanatoria uzdrowiskowe dla dorosłych tam są kierowani pacjenci przewlekle chorzy, których stan nie wymaga pobytu w szpitalu uzdrowiskowym. Skierowanie na pobyt tam wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. Leczenie trwa 21 dni. NFZ pokrywa koszty opieki medycznej i zabiegów. Tylko częściowo płaci za zakwaterowanie i wyżywienie. Resztę kuracjusz pokrywa z własnej kieszeni;
ambulatoryjna opieka dla dorosłych i dzieci w takim przypadku NFZ pokrywa koszty opieki medycznej oraz wykonywanych zabiegów. Kuracjusz natomiast we własnym zakresie zapewnia sobie zakwaterowanie i wyżywienie. Leczenie tego typu trwa od 6 do 18 dni;
szpitalne uzdrowiska dla dzieci cza trwania kuracji wynosi 27 dni. Do takich szpitali są kierowane dzieci w wieku od 3 do 18 lat. W czasie kuracji mają zapewnioną opiekę wychowawczą oraz możliwość kontynuowania nauki w zakresie szkoły podstawowej i gimnazjum. NFZ pokrywa w całości koszty opieki medycznej, zabiegów, zakwaterowania oraz wyżywienia;
sanatoria dla dzieci z opiekunem z tego rodzaju leczenia mogą korzystać dzieci w wieku od 3 do 6 lat. Leczenie trwa 21 dni, jest w całości opłacane przez NFZ w przypadku dziecka. Natomiast opiekun opłaca we własnym zakresie swoje zakwaterowanie i wyżywienie;
sanatoria dla dzieci pobyt tam trwa 21 dni. Z leczenia tam mogą korzystać dzieci w wieku od 7 do 15 lat oraz młodzież od 16 do 18 roku życia, ale tylko w okresie wakacji. NFZ w całości pokrywa koszty pobytu w sanatorium.
Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe w sanatorium lub w szpitalu uzdrowiskowym wystawia lekarz tzw. ubezpieczenia zdrowotnego, czyli taki, który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie swoich usług w danym roku lub pracuje w placówce, która ma taką umowę. W przypadku konieczności kontynuowania leczenia w szpitalnym uzdrowisku, skierowanie wystawia również lekarz zatrudniony w szpitalu, w którym pacjent był leczony (w takim przypadku skierowanie jest wystawiane nie później niż w dniu wypisania chorego ze szpitala). Do skierowania powinna być dołączona karta informacyjna, zawierająca niezbędne dane na temat przebiegu choroby.
Ważne!
Fundusz nie ma obowiązku zapewnienia małżonkom wyjazdu do tego samego sanatorium w tym samym terminie. Osoby te pojadą razem, jeżeli jedno z małżonków ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności lub ukończony 65 rok życia
Akceptacja skierowania
Wystawiając skierowanie na leczenie uzdrowiskowe, lekarz kieruje się stanem zdrowia pacjenta, a także wskazaniami uzasadniającymi odbycie tego rodzaju kuracji. Lekarz, który je wystawił, powinien przesłać skierowanie do właściwego ze względu na zamieszkanie pacjenta oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia. Może to także zrobić sam zainteresowany. Koperta powinna być opatrzona dopiskiem „Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe”.
Skierowanie musi być zaakceptowane przez fundusz. Zasadność wysłania pacjenta na leczenie uzdrowiskowe potwierdza więc lekarz specjalista w dziedzinie balneoklimatologii i medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej. Lekarz specjalista może dokonać zmiany kwalifikacji skierowania z leczenia sanatoryjno-uzdowiskowego na leczenie w szpitalu uzdrowiskowym (lub odwrotnie). Skierowanie powinno być rozpatrzone przez fundusz nie później niż w ciągu 30 dni od daty wpłynięcia dokumentu do oddziału NFZ. Jedynie w uzasadnionych przypadkach (np. w celu uzupełnienia dokumentacji) termin ten może być przedłużony o kolejne 14 dni. O kolejności rozpatrywania skierowań na leczenie uzdrowiskowe decyduje data ich wpłynięcia do NFZ.
Odrzucenie wniosku
Jeżeli oddział funduszu nie potwierdzi skierowania z powodu np. braku miejsca w sanatorium, to pacjent automatycznie trafia na listę oczekujących. Musi być o tym poinformowany pisemnie. W zawiadomieniu powinna znajdować się również informacja o aktualnym miejscu na liście oczekujących i przewidywanym czasie wyjazdu do uzdrowiska.
Lekarz z funduszu ma prawo nie zaakceptować skierowania, gdy stwierdzi, że jest ono bezcelowe, a stan zdrowia pacjenta nie kwalifikuje go do korzystania z takiej formy leczenia. W takiej sytuacji oddział NFZ po prostu nie potwierdza przyjęcia skierowania i zwraca je bezpośrednio lekarzowi, który je wystawił. O odrzuceniu skierowania fundusz informuje również samego zainteresowanego. Od tej decyzji pacjent nie może się odwołać.
Wskazanie miejsca leczenia
W przypadku akceptacji skierowania fundusz musi wskazać miejsce oraz termin leczenia uzdrowiskowego. Jeżeli jednak stan zdrowia pacjenta uległ w międzyczasie pogorszeniu i wyjazd do uzdrowiska powinien zostać przyśpieszony, o zmianie terminu wyjazdu na leczenie decyduje lekarz specjalista. Dokonuje on ponownej oceny skierowania.
Potwierdzenie terminu wyjazdu do uzdrowiska powinno trafić do pacjenta nie później niż 60 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia kuracji, zaś sam pobyt trwa 21 dni.
DOKUMENTY W PODRÓŻY
Wyjeżdżając na leczenie uzdrowiskowe, należy zabrać:
potwierdzone przez oddział NFZ skierowanie na leczenie,
dowód tożsamości,
aktualny dowód ubezpieczenia zdrowotnego,
wyniki badań diagnostycznych, konsultacji specjalistycznych oraz kart informacyjnych z leczenia szpitalnego, które mogą mieć związek z pobytem w uzdrowisku,
leki, które są stale przyjmowane przez kuracjusza.
Ważne!
Kolejne skierowanie na leczenia uzdrowiskowe osoby dorosłej może być złożone do NFZ po upływie 12 miesięcy od ostatniego pobytu w sanatorium. Skierowania wpływające wcześniej pozostają bez rozpatrzenia i są odsyłane do lekarza wystawiającego
Rezygnacja pacjenta
Pacjent ma prawo zrezygnować z wyjazdu do uzdrowiska. Przyznane skierowanie powinno zostać bezzwłocznie zwrócone do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania oddziału funduszu. Każda rezygnacja powinna być uzasadniona i właściwie udokumentowana w formie pisemnej. Oddział funduszu uznaje rezygnację i zwrot skierowania za zasadny w związku z:
wypadkiem losowym (np. śmierć członka rodziny)
chorobą ubezpieczonego
brakiem możliwości uzyskania przez ubezpieczonego urlopu we wskazanym w skierowaniu terminie.
Jeżeli fundusz uzna, że przyczyny rezygnacji z wyjazdu są uzasadnione, wyznacza nowy termin wyjazdu do uzdrowiska. Natomiast w przypadku nieuzasadnionej rezygnacji bądź zwrócenia skierowania po terminie rozpoczęcia turnusu lub braku jego zwrotu, pacjent może ubiegać się o wyjazd do uzdrowiska dopiero po roku od daty proponowanego, a niewykorzystanego wyjazdu.
Odpłatności pacjenta
Chory skierowany na leczenie w szpitalu uzdrowiskowym ma w nim zagwarantowany bezpłatny pobyt (zakwaterowanie i wyżywienie). Dotyczy to także zabiegów i leków, które są zalecone przez lekarza. Musi jednak zapłacić za dojazd na miejsce kuracji. Jedynie osobom z dysfunkcją narządu ruchu, które nie mogą skorzystać z transportu publicznego (pociągu, autobusu) przysługuje bezpłatny przejazd do szpitala uzdrowiskowego (lub sanatorium) karetką pogotowia. Taka konieczność musi być jednak potwierdzona przez lekarza.
O ile pobyt chorego w szpitalu uzdrowiskowym jest bezpłatny, o tyle w przypadku wyjazdu do sanatorium chory musi liczyć się z dodatkowymi wydatkami. Pacjent płaci za przejazd do uzdrowiska oraz pokrywa część kosztów wyżywienia i zakwaterowania w sanatorium. Wysokość opłat zależy od terminu pobytu odpłatność jest niższa od 1 października do 30 kwietnia, wyższa natomiast w pozostałych miesiącach roku. Ich wysokość została dokładnie określona w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 22 maja 2006 r. w sprawie leczenia uzdrowiskowego (Dz.U. nr 94, poz. 655).
Kosztów związanych z wyżywieniem i zakwaterowaniem w uzdrowiskach nie ponoszą dzieci i młodzież: Dotyczy to tych osób, które
nie ukończyły 18 roku życia,
uczą się i nie ukończyły 26 lat,
są niepełnosprawne w znacznym stopniu (bez ograniczenia wieku),
są uprawnione do renty rodzinnej.
Osoby te, wyjeżdżając na leczenie uzdrowiskowe, muszą mieć ze sobą ważną legitymację szkolną, studencką lub orzeczenie o niepełnosprawności w celu weryfikacji np. ich wieku lub stopnia upośledzenia. Fundusz nie płaci za pobyt w sanatorium rodzica czy opiekuna dzieci.
CO SANATORIUM MUSI ZAPEWNIĆ
Sanatorium musi zapewnić kuracjuszowi:
całodobową opiekę medyczną (lekarską i pielęgniarską),
dwa zabiegi przyrodolecznicze dziennie,
zabezpieczenie w leki i materiały medyczne niezbędne do prowadzenia leczenia (leki stale przyjmowane należy przywieźć ze sobą),
dietę odpowiednią do stanu zdrowia.
W sanatorium pacjent nie ponosi kosztów dwóch zabiegów dziennie, za które płaci NFZ. Muszą one być bezpośrednio związane z leczeniem choroby, która była podstawą skierowania do sanatorium. Za pozostałe zabiegi, jeśli chcemy z nich skorzystać, musimy zapłacić z własnej kieszeni.
Ważne!
Za okres pobytu na leczeniu uzdrowiskowym jest pobierana opłata miejscowa (tzw. opłata klimatyczna), której wysokość jest zróżnicowana w poszczególnych uzdrowiskach. Jednak nie może ona być wyższa niż 3, 20 zł dziennie. Opłat miejscowych nie pobiera się od osób przebywających na leczeniu szpitalnym
WAŻNOŚĆ SKIEROWANIA
Okres ważności skierowania wynosi 12 miesięcy od daty jego wystawienia.
Po utracie ważności skierowanie odsyłane jest do lekarza, który je wystawiał, w celu ponownej weryfikacji.
O utracie ważności skierowania oddział NFZ powiadamia pacjenta pisemnie.
GDZIE NA LECZENIE SANATORYJNE
W Polsce w ramach ubezpieczenia zdrowotnego dorośli mogą w miejscowościach uzdrowiskowych leczyć dolegliwości:
chorób narządów ruchu i reumatologia Busko Zdrój, Ciechocinek, Cieplice Śląskie-Zdrój, Goczałkowice Zdrój, Horyniec, Inowrocław, Iwonicz Zdrój, Jastrzębie Zdrój, Kamień Pomorski, Kołobrzeg, Lądek Zdrój, Połczyn Zdrój, Solec, Swoszowice, Świeradów Zdrój, Ustroń, Wapienne, Wieniec Zdrój;
chorób układu krążenia Busko Zdrój, Ciechocinek, Długopole Zdrój, Inowrocław, Kamień Pomorski, Kołobrzeg, Krynica, Kudowa Zdrój, Lądek Zdrój, Nałęczów, Polanica Zdrój, Rabka, Rymanów Zdrój, Świeradów Zdrój, Świnoujście;
chorób układu oddechowego Ciechocinek, Czerniawa, Duszniki Zdrój, Goczałkowice Zdrój, Iwonicz Zdrój, Jedlina Zdrój, Kołobrzeg, Muszyna, Piwniczna, Rabka, Rymanów Zdrój, Szczawnica, Szczawno Zdrój, Świnoujście, Ustroń, Wysowa;
chorób skóry Busko Zdrój, Lądek Zdrój, Świnoujście;
chorób układu wydzielania wewnętrznego i przemiany materii Kołobrzeg, Kudowa-Zdrój, Skolimów Konstancin, Świnoujście;
chorób kobiecych Duszniki Zdrój, Połczyn Zdrój, Świeradów Zdrój;
chorób układu trawienia Długopole Zdrój, Duszniki Zdrój, Iwonicz Zdrój, Jedlina Zdrój, Krynica, Muszyna, Polanica Zdrój, Szczawno Zdrój, Wysowa, Żegiestów;
chorób układu moczowego Cieplice Śląskie Zdrój, Krynica, Szczawno Zdrój, Żegiestów.
Natomiast dzieci:
choroby narządów ruchu Busko Zdrój, Ciechocinek, Cieplice Śląskie Zdrój, Goczałkowice Zdrój;
reumatologia i choroby układu krążenia Ciechocinek, Cieplice Śląskie Zdrój, Goczałkowice Zdrój, Jastrzębie Zdrój, Kudowa Zdrój, Rabka, Rymanów Zdrój, Wieniec Zdrój;
choroby układu krążenia (rehabilitacja wad serca) Polanica Zdrój;
choroby układu oddechowego Czerniawa, Kołobrzeg, Rabka, Rymanów Zdrój, Szczawno;
choroby skóry Kołobrzeg;
choroby układu wydzielania wewnętrznego i przemiany materii Kołobrzeg, Rabka;
choroby układu moczowego Rymanów Zdrój.
Sanatorium a praca
Aby wyjechać do sanatorium w terminie przewidzianym przez fundusz, należy liczyć się z tym, że wiąże się to z wykorzystaniem urlopu wypoczynkowego. Pobyt w sanatorium nie stanowi bowiem podstawy do uzyskania zwolnienia lekarskiego (więcej na ten temat w dalszej części poradnika).
Inne zasady obowiązują w przypadku konieczności wyjazdu pacjenta do szpitala uzdrowiskowego. Po przyjęciu do niego, pacjent powinien niezwłocznie powiadomić pracodawcę o przyczynie nieobecności w pracy i przedstawić otrzymane w szpitalu uzdrowiskowym zaświadczenie o rozpoczęciu pobytu. Po zakończeniu leczenia chory otrzymuje zaświadczenie usprawiedliwiające czasową nieobecność w pracy.
 
WOLNE NA SANATORIUM, NA ZABIEGI
Skierowanie nie jest zwolnieniem
Otrzymanie skierowania na pobyt w sanatorium to tylko połowa drogi do miejsca, w którym pracownik będzie mógł poprawić swoje zdrowie. O tym, czy ostatecznie osoba pracująca będzie mogła wyjechać do sanatorium, może zadecydować pracodawca.
TOMASZ ZALEWSKI
tomasz.zalewski@infor.pl
Dla pracodawcy skierowanie na turnus w sanatorium, jakie przedstawi pracownik, jest nic nieznaczącym kawałkiem papieru. Wyjazd do sanatorium z reguły odbywa się w ramach urlopu wypoczynkowego, którego udzielanie należy do pracodawcy. Pracownik nie może bez dokonania uzgodnień z pracodawcą pewnego dnia zamiast w pracy stawić się w sanatorium.
Ważne!
Podstawą wypłaty wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy jest dokument potwierdzający pobyt pracownika niepełnosprawnego na turnusie, wystawiony przez jego organizatora
Wyjątki od zasady
Fakt przebywania w uzdrowisku nawet na podstawie skierowania z Narodowego Funduszu Zdrowia jest prywatną sprawą pracownika i nie usprawiedliwia jego nieobecności w pracy. Skierowanie do sanatorium nie jest zwolnieniem lekarskim.
Wyjątkiem jest sytuacja, w której pracownik korzysta z leczenia w szpitalu uzdrowiskowym. W takim przypadku obowiązują zasady stosowane w związku z pobytem w szpitalu. Po przyjęciu do szpitala uzdrowiskowego pacjent powinien niezwłocznie powiadomić pracodawcę o przyczynie nieobecności w pracy i przedstawić otrzymane w szpitalu uzdrowiskowym zaświadczenie o rozpoczęciu pobytu. Po zakończeniu leczenia pacjent otrzymuje zaświadczenie na druku o czasowej niezdolności do pracy. Za okres czasowej niezdolności do pracy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie obliczane jak zasiłek chorobowy.
W korzystniejszej sytuacji są pracownicy niepełnosprawni. Osoby te muszą poddawać się bardziej lub mniej intensywnej rehabilitacji. Ustawodawca zadbał, aby tacy pracownicy mogli regularnie korzystać z sanatoriów i organizowanych przez nie turnusów rehabilitacyjnych. Zasady korzystania z takich turnusów określone zostały w ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Opisaliśmy je w osobnym artykule w dodatku (patrz str. A10). Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w wymiarze do 21 dni roboczych, jednak tylko w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku. Osoby niepełnosprawne są kierowane na taki turnus na wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się dana osoba.
O tym, jakie warunki trzeba spełnić, by wyjechać na turnus rehabilitacyjny, stanowi rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z 22 maja 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania zwolnień od pracy osobom o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym (Dz.U. nr 100, poz. 927). Lekarz we wniosku kierującym osobę uprawnioną na turnus określa dokładnie jego rodzaj i czas trwania.
Pracodawca udziela osobie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zwolnienia od pracy na podstawie wniosku lekarza sprawującego opiekę nad tą osobą o skierowanie na turnus rehabilitacyjny. Pracownik nie powinien wyjechać na rehabilitacyjny turnus w dowolnym terminie. Paragraf pierwszy rozporządzenia z 22 maja 2003 r. stanowi, że wyjazd pracownika powinien nastąpić w terminie, który umożliwi zapewnienie normalnego toku pracy w zakładzie. Podstawą wypłaty wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy jest dokument potwierdzający pobyt pracownika niepełnosprawnego na turnusie, wystawiony przez jego organizatora. Wysokość wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy przysługującego na turnus rehabilitacyjny oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.
Zabiegi w godzinach pracy
Zdarza się, że pracownik po przebytej chorobie odzyska zdolność do pracy, ale jest wskazane, aby przeszedł jeszcze dodatkową serię zabiegów rehabilitacyjnych. Wiadomo, że przychodnie, w których przeprowadzane są tego typu zabiegi, z reguły pracują w tzw. godzinach biurowych. W takiej sytuacji pracownik ma trudności z korzystaniem z zalecanych przez lekarza zabiegów po pracy. Skierowanie na zabiegi nie jest jednak zwolnieniem lekarskim uprawniającym do niestawienia się w pracy. Zwolnienia wystawiane są przez lekarza tylko w sytuacji, gdy pracownik faktycznie nie może pracować.
Aby skorzystać z zaleconych przez lekarza zabiegów, pracownik musi porozumieć się z pracodawcą. Pracodawca może na wniosek pracownika udzielać mu zwolnień od pracy, za które pracownik nie otrzyma wynagrodzenia. Poza tym pracodawca może dostosować do planu zabiegów rozkład czasu pracy pracownika, np. może się zgodzić, aby w określone dni pracownik rozpoczynał pracę wcześniej i wcześniej ją kończył. W ostateczności pracownik może skorzystać z urlopu na żądanie. Problem jednak w tym, że wymiar tego urlopu jest ograniczony do 4 dni w roku.
NIE ZAWSZE ZWOLNIENIE
Trzeba pamiętać, że turnus rehabilitacyjny jest osobną usługą świadczoną przez sanatoria osobom niepełnosprawnym. Nie każdy pobyt w sanatorium oznacza, że pracownik nawet z orzeczonym stopniem niepełnosprawności może domagać się od pracodawcy płatnego zwolnienia od pracy. Jedynie w przypadku, gdy spełnione są określone wymagania, a sanatorium jest organizatorem turnusu rehabilitacyjnego, którego rodzaj określił lekarz, osoba niepełnosprawna będzie miała prawo do zwolnienia od pracy określonego w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
 
WOLNE NA WYJAZD DO SANATORIUM
Przesunięcie terminu urlopu
Pracownikowi trudno jest przewidzieć, kiedy NFZ skieruje go do sanatorium. Z reguły na skierowanie czeka się około roku, więc tylko w pewnym przybliżeniu można zaplanować na ten czas urlop wypoczynkowy. Co jednak zrobić, jeżeli termin turnusu w sanatorium nie pokrywa się z terminem zaplanowanego urlopu?
TOMASZ ZALEWSKI
tomasz.zalewski@infor.pl
Wielu pracodawców wciąż sporządza plan urlopów. Może się więc okazać, że termin zaplanowanego urlopu nie pokrywa się z terminem przydzielonego turnusu w sanatorium. Na szczęście prawo dopuszcza zmianę terminu rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego. Konieczność zmiany terminu rozpoczęcia urlopu może być podyktowana sytuacją pracownika.
Przepisy nie określają, co może być powodem przesunięcia terminu wypoczynku. Ustawodawca ograniczył się tylko do stwierdzenia, że wniosek o zmianę terminu urlopu powinien być umotywowany ważnymi przyczynami.
Na wniosek
Podstawą zmiany terminu urlopu pracownika z jego inicjatywy jest złożenie wniosku w tej sprawie. We wniosku powinien on wskazać przyczyny, które uniemożliwiają mu wykorzystanie urlopu, oraz termin, w którym miał być wykorzystany, a także termin, na jaki chce go przesunąć. Oczywiście nawet brak uzasadnienia nie oznacza obligatoryjnej odmowy przesunięcia przez pracodawcę urlopu. Jeżeli pracownik i pracodawca dojdą do porozumienia, wtedy korekta daty rozpoczęcia i zakończenia urlopu jest możliwa w każdym przypadku.
Interes firmy
Samo złożenie wniosku oczywiście jeszcze nie gwarantuje zmiany terminu. Wniosek jest rozpatrywany przez pracodawcę. To on decyduje, czy okoliczności uniemożliwiające wykorzystanie urlopu zgodnie z jego przeznaczeniem, na które powołuje się pracownik, są poważne i czy zmiana terminu nie wywoła negatywnych skutków dla firmy. Pracodawca przy planowaniu urlopów musi bowiem brać pod uwagę konieczność zapewnienia normalnego toku pracy w przedsiębiorstwie. Jeżeli pracownik, nie czekając na zgodę pracodawcy, pojedzie do sanatorium w zaproponowanym przez siebie terminie, to takie postępowanie stanowić będzie ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. W konsekwencji pracodawca może zastosować wobec takiego pracownika kary regulaminowe, a w skrajnych przypadkach może takie postępowanie uznać nawet za uzasadnioną podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
 
GDY ZABRAKNIE URLOPU
Kuracja na bezpłatnym
Turnus sanatoryjny trwa nawet kilka tygodni. Może się więc zdarzyć, że pracownik, który dostanie skierowanie do sanatorium, nie będzie miał wystarczająco dużo urlopu wypoczynkowego. Aby nie stracić wyjazdu, może skorzystać z urlopu bezpłatnego, co ma jednak swoje minusy.
TOMASZ ZALEWSKI
tomasz.zalewski@infor.pl
Urlop bezpłatny nie jest idealnym rozwiązaniem. Głównym mankamentem skorzystania z tej możliwości uzyskania zwolnienia od pracy jest to, że za czas takiego urlopu pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia. Czasami jednak trzeba poświęcić zarobek, aby podreperować zdrowie. Każdy powinien rozważyć to sam.
Nie zwlekać z wnioskiem
Urlop bezpłatny udzielany jest na wniosek pracownika. Przepisy nie określają wzoru takiego wniosku ani terminu, w jakim należy go złożyć u pracodawcy. Praktyka i zdrowy rozsądek podpowiadają jednak, aby wniosek o udzielenie urlopu bezpłatnego składany był jak najwcześniej. Nikt nie lubi być zaskakiwany w ostatniej chwili. Pracodawca powinien mieć czas na rozpatrzenie wniosku i ewentualne przygotowanie firmy do nieplanowanej kilkutygodniowej nieobecności pracownika.
Pracownik nie musi uzasadniać, dlaczego chce skorzystać z urlopu bezpłatnego. Jednak w tym przypadku lepiej nie robić tajemnicy z faktu, że w czasie nieobecności w pracy pracownik będzie przechodził kurację. Z uwagi na powód ubiegania się o urlop, w pewnością warto do wniosku dołączyć kopię skierowania z Narodowego Funduszu Zdrowia. Dokumentacji lekarskiej, na podstawie której lekarz wystąpił o kurację pacjenta w sanatorium, nie warto pokazywać nie jest rolą pracodawcy oceniać, dlaczego pobyt w sanatorium uznano za wskazany. W tym przypadku chodzi o udokumentowanie potrzeby czasowego zwolnienia od wykonywania pracy.
Tylko z woli pracodawcy
Prawo pozostawia udzielenie pracownikowi urlopu bezpłatnego swobodnego uznania pracodawcy. To on, oceniając możliwości firmy, jej interes ekonomiczny i inne istotne z jego punktu widzenia względy decyduje, czy udzieli zgody na urlop bezpłatny, choć co prawda, pracownik może wywierać na pracodawcę presję, np. przez związki zawodowe działające w przedsiębiorstwie. Związkowcy znając kłopoty zdrowotne jednego z pracowników, mogą popierać jego starania o urlop bezpłatny na okres pobytu w sanatorium.
Podczas urlopu bezpłatnego pracownikowi nie przysługują uprawnienia pracownicze. Warto wiedzieć, że udzielenie takiego urlopu na krócej niż miesiąc nie wpływa na wymiar urlopu wypoczynkowego w danym roku. Zatem pracownik, który skorzysta z urlopu w sanatorium, raczej nie straci nic z urlopu wypoczynkowego.
 
POMOC SOCJALNA OD PRACODAWCY
Dofinansowanie nie dla każdego
Pracownicy, którzy chcieliby otrzymać dofinansowanie od pracodawcy do pobytu w sanatorium, muszą sprawdzić, czy taką możliwość przewiduje regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
IZABELA RAKOWSKA-BOROŃ
izabela.rakowska@infor.pl
Pomoc w sfinansowaniu lub dopłacie do pobytu pracownika w sanatorium czy na wczasach profilaktycznych nie jest obowiązkiem pracodawcy. Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.) wskazuje, że środki tego funduszu mogą być przeznaczone na:
finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z funduszu (należy przez nią rozumieć usługi świadczone przez pracodawcę na rzecz różnego rodzaju form krajowego wypoczynku, działalności kulturowo-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, udzielanie pomocy materialno-rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową)
dofinansowanie zakładowych lub międzyzakładowych obiektów socjalnych (tj. ośrodków wczasowych i kolonijnych, domów wypoczynkowych, sanatoriów, ogrodów działkowych, obiektów sportowo-rekreacyjnych, żłobków i przedszkoli, a także obiektów służących działalności kulturalnej).
Pracodawca może jednak w treści regulaminu zakładowego rozszerzyć katalog przyznawanej z ZFŚS pomocy, m.in. o sfinansowanie pobytu w sanatorium nie należącym do danego zakładu pracy.
Nie wszystkim po równo
Wprawdzie ze świadczeń z funduszu ma prawo korzystać każdy pracownik firmy, w której działa ZFŚS, nie każdemu jednak zostaną one przyznane. Pracodawca bowiem jest zobowiązany wspomnianą ustawą do udzielenia pomocy według tzw. kryterium socjalnego, a więc zależnie od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej. Adresatami świadczeń z ZFŚS są zatem osoby o niskich dochodach przypadających na członka rodziny, rodziny wielodzietne, osoby, które nie są w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, a także rodziny dotknięte niepełnosprawnością i bezrobociem.
Jeśli więc o sfinansowanie pobytu w sanatorium ubiega się osoba, której dochody są relatywnie wysokie, może ona spotkać się z decyzją odmowną lub zgodą na pokrycie z funduszu tylko części kosztów leczenia sanatoryjnego. Uzależnienie przyznania świadczeń czy usług lub pomoc w ich sfinansowaniu jest więc uznaniowe.
Ważne!
Pracownik ubiegający się o pomoc zakładu pracy nie może odmówić podania informacji o swojej sytuacji rodzinnej
Trzeba spełniać warunki
Pracodawca, ustalając, czy danemu pracownikowi może sfinansować i w jakiej wysokości świadczenie, o które się ubiega, musi ustalić sytuację osoby, która zwraca się do niego z wnioskiem o pomoc. Może więc żądać od niej zaświadczenia o dochodach osiąganych nie tylko w jego zakładzie pracy, ale także z innych źródeł. Co więcej, w takim zaświadczeniu muszą być uwzględnione także zarobki małżonka osoby ubiegającej się o świadczenie. Pracownik, jeśli chce uzyskać pomoc, nie może odmówić podania pracodawcy informacji niezbędnych do ustalenia jego sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. W regulaminie funduszu powinny być wyszczególnione wymagane do tego dokumenty.
Kara za fałszowanie danych
Pracownik nie może sfałszować informacji o swojej sytuacji socjalnej. Musi pamiętać, że oświadczenie w tej sprawie, które składa pracodawcy, jest dokumentem w rozumieniu art. 245 kodeksu postępowania cywilnego (czyli stanowiącym dowód złożenia oświadczenia), a prawdziwość danych w nim zawartych potwierdzona własnoręcznym podpisem osoby składającej oświadczenie może być sprawdzana w trybie i na warunkach określonych w art. 253 k.p.c. (druga strona może dowieść nieprawdziwości informacji podanych w dokumencie).
Ważne!
Jeśli o sfinansowanie pobytu w sanatorium ubiega się osoba, której dochody są relatywnie wysokie, może ona spotkać się z decyzją odmowną lub zgodą na pokrycie z funduszu tylko części kosztów leczenia sanatoryjnego.
Można się odwołać
Jeżeli pracownik otrzyma decyzję odmowną w sprawie przyznania świadczenia lub wnioskowanej wysokości dofinansowania, może się od niej odwołać w ciągu 7 dni od dnia potrzymania pisma od pracodawcy. Ten musi w ciągu 14 dni ponownie rozpatrzyć wniosek pracownika. Decyzja pracodawcy, podjęta w następstwie tego odwołania, jest ostateczna.
 
LECZENIE REHABILITACYJNE
Świadczenia możliwe także w domu
Skierowanie na leczenie rehabilitacyjne oraz na zabiegi fizjoterapeutyczne wystawia również lekarz rodzinny. W skierowaniu musi podać przyczynę wysłania chorego do poradni rehabilitacyjnej.
DOMINIKA SIKORA
dominika.sikora@infor.pl
Świadczenia rehabilitacyjne są przeznaczone m.in. dla osób przewlekle chorych, z dysfunkcjami narządów ruchu, czyli do takich, w przypadku których leczenie farmakologiczne musi być wspomagane również zabiegami fizykoterapeutycznymi, poprawiającymi sprawność fizyczną.
Skierowanie na zabiegi
Skierowanie do poradni rehabilitacyjnej oraz na zabiegi fizjoterapeutyczne wystawia lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Lekarz musi podać w nim rozpoznanie jednostki chorobowej oraz określić dysfunkcję narządu lub inną przyczynę kierowania pacjenta na rehabilitację. W przypadku skierowania chorego na fizjoterapię przez lekarza innego niż lekarz ze specjalizacją w ramach rehabilitacji medycznej, ortopedii, chirurgii ogólnej czy reumatologii, musi on przeprowadzić badania czynnościowe narządu ruchu i ustalić program rehabilitacji.
Lekarze specjaliści mogą kierować pacjentów na zabiegi rehabilitacyjne zgodne z ich specjalizacją, np. kardiolog kieruje chorego na zabiegi z zakresu rehabilitacji kardiologicznej, neurolog w zakresie rehabilitacji neurologicznej.
Porada w poradni
Podstawową formą świadczeń rehabilitacyjnych są te udzielane w poradniach. Jest to tzw. rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Obejmuje ona m.in.:
poradę rehabilitacyjną lekarską są to badania oraz ocena ogólnego stanu zdrowia. W jej trakcie jest ustalany program zabiegów rehabilitacyjnych oraz wypisywane są skierowania na specjalistyczne konsultacje oraz recepty. Lekarz wystawia również, według potrzeb, zlecenie na przedmioty ortopedyczne i pomocnicze, wypisuje wniosek do opieki społecznej,
poradę rehabilitacyjną lekarską dla noworodków i niemowląt w jej trakcie lekarz przeprowadza dodatkową ocenę rozwoju psychoruchowego i neurofizjologicznego dziecka. Jest również w stanie stwierdzić ewentualne deformacje i ograniczenie ruchowe dziecka.
zabiegi fizjoterapeutyczne obejmują one świadczenia z zakresu kinezyterapii, masaże, elektrolecznictwo, światłolecznictwo, kąpiele czy krioterapię.
Świadczenia te są wykonywane w specjalistycznych placówkach. Jedynie ze względu na stan zdrowia pacjenta, część z nich jest wykonywana w warunkach domowych. O tym jednak decyduje lekarz specjalista kierujący na tego typu leczenie.
Ważne!
Lekarze specjaliści mogą kierować pacjentów na zabiegi rehabilitacyjne zgodne z ich specjalizacją. Kardiolog kieruje chorego na zabiegi z zakresu rehabilitacji kardiologicznej, neurolog w zakresie rehabilitacji neurologicznej
Leczenie w domu
Rehabilitacja w warunkach domowych obejmuje swoim zakresem porady lekarskie i zabiegi fizjoterapeutyczne w domu pacjenta, który ze względu na brak możliwości samodzielnego poruszania się nie może dotrzeć do placówek udzielających tego typu świadczeń w warunkach ambulatoryjnych (tj. w specjalistycznej poradni). Na prowadzenie rehabilitacji w domu mogą liczyć pacjenci, których stan zdrowia rokuje poprawę. Realizowana jest u chorych z zaburzeniami narządu ruchu, które są spowodowane:
ogniskowymi uszkodzeniami mózgu (stany po zatorach mózgowych, udarach krwotocznych mózgu, urazach) do 12 miesięcy od wypadku,
uszkodzeniem rdzenia kręgowego do 12 miesięcy od urazu,
chorobami przewlekłymi (np. rdzeniowy zanik mięśni, zapalenie wielomięśniowe, guzy mózgu),
chorobami zwyrodnieniowymi stawów biodrowych lub kolanowych po zabiegach endoprotezoplastyki stawu do 6 miesięcy po operacji,
stanami po urazach kończyn dolnych do 6 miesięcy po urazie.
O tym, jak powinno przebiegać leczenie rehabilitacyjne takich pacjentów, decyduje lekarz specjalista z poradni rehabilitacyjnej po odbytej wizycie domowej u chorego.
Czas trwania rehabilitacji w warunkach domowych wynosi do 4 tygodni, z możliwością powtórzenia cyklu ćwiczeń co 12 tygodni. Jeżeli istnieją wskazania do kontynuowania rehabilitacji powyżej 8 tygodni w ciągu roku, NFZ finansuje dalszą rehabilitację w domu chorego na podstawie uzasadnienia lekarza, który leczy pacjenta. Przedłużenie rehabilitacji wymaga zgody dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego funduszu.
Rehabilitacja ogólnoustrojowa
Pacjenci, których stan zdrowia nie pozwala na korzystanie ze świadczeń rehabilitacyjnych np. w poradniach, a jednocześnie nie wymagają całodobowego nadzoru medycznego, mają dostęp do niezbędnych świadczeń i zabiegów w ośrodkach rehabilitacji dziennej. Są im tam udzielane porady lekarskie, świadczenia z zakresu neuropsychologii, logopedii, psychoterapii. Czas trwania takiej rehabilitacji wynosi od 3 do 6 tygodni.
W przypadku pacjentów wymagających całodobowej opieki medycznej, są oni przyjmowani do szpitalnych oddziałów rehabilitacyjnych. Tam też są im udzielane niezbędne badania diagnostyczne i ćwiczenia fizjoterapeutyczne. Na oddziały rehabilitacyjne przyjmowani są pacjenci, którzy w ciągu ostatnich 42 dni byli poddani zabiegowi operacyjnemu, w przypadku których doszło do zaostrzenia schorzenia reumatycznego lub narządu ruchu, co powoduje ich dalsze upośledzenie.
Skierowanie na rehabilitację ogólnoustrojową w warunkach oddziału stacjonarnego może być wystawiane przez lekarzy pracujących na oddziałach:
neurologicznych,
neurochirurgicznych,
urazowo-ortopedycznych,
chirurgicznych,
intensywnej terapii,
wewnętrznych.
W przypadku schorzeń przewlekłych skierowania na takie leczenie wystawiają lekarze poradni:
rehabilitacyjnych,
urazowo-ortopedycznych,
neurologicznych,
reumatologicznych.
W przypadku pacjentów przewlekle chorych, których stan zdrowia uległ zaostrzeniu, skierowanie może wystawić również lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Czas trwania rehabilitacji na oddziale wynosi do 3 do 6 tygodni. Pacjenci powinni być poddawani ćwiczeniom usprawniającym przez 6 dni w tygodniu.
Rehabilitacja neurologiczna
Ten typ rehabilitacji jest realizowany szczególnie na oddziałach rehabilitacji neurologicznej oraz o profilu ogólnorehabilitacyjnym. Kwalifikacja do tego typu leczenia jest przeprowadzana na podstawie oceny stanu zdrowia pacjenta, dysfunkcji układu nerwowego i oceny stopnia inwalidztwa.
W ramach rehabilitacji neurologicznej wyróżnia się tzw. wczesną i wtórną. Ta pierwsza jest potrzebna pacjentom, którzy maksymalnie 3 miesiące wcześniej ulegli urazowi układu nerwowego lub byli poddani zabiegowi operacyjnemu na ośrodkowym układzie nerwowym. Od chwili zakwalifikowania pacjenta na tego rodzaju rehabilitację do przyjęcia do właściwego oddziału nie może upłynąć więcej niż 21 dni. Czas pobytu na oddziale rehabilitacyjnym w przypadku pacjentów z urazami układu nerwowego wynosi 3-9 tygodni.
W przypadku rehabilitacji neurologicznej wtórnej, kwalifikacja pacjentów jest niezależna od daty wystąpienia urazu czy zabiegu operacyjnego.
Rehabilitacja kardiologiczna
Ten rodzaj rehabilitacji jest realizowany w oddziałach i ośrodkach dziennej rehabilitacji kardiologicznej. Na ten rodzaj zabiegów pacjent jest kierowany bezpośrednio z oddziału szpitalnego (kardiologicznego, kardiochirurgicznego lub chorób wewnętrznych). Czas trwania rehabilitacji wynosi:
po zawale serca, operacji wieńcowej lub zastawkowej do 4 tygodni,
po koronaroplastyce, niektórych operacjach kardiochirurgicznych do 2 tygodni.
Należy pamiętać, że pewne osoby nie mogą być poddane rehabilitacji kardiologicznej.
W ramach rehabilitacji kardiologicznej prowadzonej w warunkach oddziału pacjent ma indywidualnie dobierany program treningowy. Jest on przygotowywany we współpracy ze specjalistą kardiologiem na podstawie wyników badań diagnostycznych oraz dokumentacji medycznej pacjenta.
Kierowanie chorego na ten rodzaj rehabilitacji powinno nastąpić bezpośrednio z oddziału szpitalnego. W wyjątkowych przypadkach wystawia je lekarz poradni kardiologicznej. Czas takiej rehabilitacji trwa do 8 tygodni.
PRZECIWWSKAZANIA REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ
Przeciwwskazaniami do prowadzenia rehabilitacji kardiologicznej są:
niewydolność krążenia III/IV stopnia,
zaostrzenie choroby niedokrwistości serca wymagające intensywnego leczenia farmakologicznego,
czynny stan zapalny wsierdzia, mięśnia sercowego, osierdzia,
niewyrównane nadciśnienie tętnicze,
zaawansowany zespół płucno-sercowy,
inne stany wymagające intensywnego nadzoru pacjenta.
Rehabilitacja pulmonologiczna
Zabiegi fizykoterapeutyczne w ramach tego typu rehabilitacji są przeznaczone szczególnie dla pacjentów z niewydolnością układu oddechowego. Dotyczy to więc takich schorzeń, jak:
przewlekłe nieżyty oskrzeli,
rozedma i pylica płuc z towarzyszącym nieżytem oskrzeli,
przewlekła obturacyjna choroba płuc,
astma oskrzelowa,
stany po przebytym odoskrzelowym zapaleniu płuc (do 3 tygodni od zakończonego leczenia),
stan po przebytym wysiękowym zapaleniu opłucnej (do 3 tygodni od zakończenia leczenia).
W przypadku dzieci schorzeniami kwalifikującymi je do rehabilitacji pulmonologicznej jest:
nawracające zapalenie oskrzeli, zespoły zatokowo-oskrzelowe, rozstrzenie oskrzeli z towarzyszącym nieżytem, astma oskrzelowa,
stany po zapaleniu płuc do 3 tygodni od zakończenia leczenia, po przebytym zespole zaburzeń oddechowych, po aspiracji ciała obcego, po zabiegach torakochirurgicznych,
mukowiscydoza,
wrodzone wady układu oddechowego,
inne nawracające schorzenia dróg oddechowych.
Skierowanie do oddziału rehabilitacji wystawia lekarz ze szpitalnego oddziału pulmonologii, torakochirurgii, kardiochirurgii, laryngologii, onkologii, chorób wewnętrznych oraz pediatrii. W uzasadnionych medycznie przypadkach skierowanie może być wystawione przez lekarza poradni chorób płuc lub poradni alergologicznych. Czas trwania takiej rehabilitacji wynosi dla osób dorosłych do 3 tygodni, natomiast w przypadku dzieci trwa od 4 do 6 tygodni.
 
TURNUSY REHABILITACYJNE
PFRON dopłaci do wyjazdu
Osoby niepełnosprawne mogą ubiegać się o dofinansowanie wyjazdu na turnus rehabilitacyjny. Mogą tam liczyć zarówno na fachową pomoc medyczną, jak i rozwijanie swoich zainteresowań.
DOMINIKA SIKORA
dominika.sikora@infor.pl
Turnusy rehabilitacyjne są zorganizowaną formą rehabilitacji połączoną z elementami wypoczynku. Ich celem, najogólniej mówiąc, jest poprawa sprawności psychofizycznej oraz rozwijanie umiejętności społecznych uczestników m.in. poprzez nawiązywanie kontaktów społecznych i rozwijanie zainteresowań.
Wyjazd za zgodą lekarza
Z turnusów rehabilitacyjnych mogą korzystać wszystkie osoby niepełnosprawne, czyli takie, które mają ważne orzeczenie lekarskie:
o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności,
o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy,
o niepełnosprawności osoby do ukończenia 16 roku życia.
Przy wyjeździe na turnus sam zainteresowany wybiera ośrodek na terenie kraju, do którego chciałby pojechać. Sam też decyduje o terminie wyjazdu. Jednak udział w turnusie wymaga zgody lekarza. Dlatego osoba niepełnosprawna jest tam kierowana na wniosek lekarza, pod opieką którego znajduje się. Może to być zarówno lekarz pierwszego kontaktu, jak i specjalista. Ośrodek, w którym odbędzie się turnus, musi być dostosowany do rodzaju dysfunkcji osoby niepełnosprawnej.
Ważne!
Informacja o ośrodkach i organizatorach turnusów rehabilitacyjnych oraz specjalne druki wniosków można uzyskać:
w Krajowym Centrum Organizacji Turnusów Rehabilitacyjnych ul. Gałczyńskiego 4, Warszawa, tel. 022 826 48 22
na stronie internetowej www.zurs.com.pl
powiatowych centrach pomocy rodziny
Dofinansowanie turnusu
Aby wziąć udział w turnusie rehabilitacyjnym, należy liczyć się z tym, że za pobyt trzeba zapłacić z własnych środków. Można jednak ubiegać się o dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Najczęściej turnusy trwają 14 dni i kosztują od kilkuset złotych do 1 tys. zł. Zasady dofinansowania reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Zgodnie z art. 10e o częściowe pokrycie kosztów pobytu na turnusie rehabilitacyjnym mogą ubiegać się osoby, których dochód nie przekracza:
dla osoby pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym 1264 zł netto (50 proc. przeciętnego wynagrodzenia),
dla osoby samotnej 1643 zł netto (65 proc. przeciętnego wynagrodzenia).
W przypadku przekroczenia tych kwot, dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON pomniejsza się o kwotę, o którą dochód ten został przekroczony. Jednak w sytuacjach uzasadnionych trudną sytuacją materialną lub losową osoby niepełnosprawnej lub jej opiekuna, dopłaty z PFRON do uczestnictwa w turnusie mogą być przyznane bez pomniejszenia, mimo przekroczenia dopuszczalnej wysokości dochodu. Zgodę na to musi jednak wyrazić Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR), gdzie należy złożyć wniosek o przyznanie dofinansowania. Do wniosku należy dołączyć również dodatkowe dokumenty, takie jak:
wniosek lekarski o skierowanie na turnus rehabilitacyjny,
kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności,
poświadczenie o uzyskiwanych dochodach np. odcinek renty, oświadczenie zakładu pracy.
Informację o przyznaniu dofinansowania oraz oświadczenie wnioskodawcy o wyborze turnusu może wysyłać osobiście lub za pośrednictwem Krajowego Centrum Organizacji Turnusów Rehabilitacyjnych (KCOTR) do organizatora turnusu. Bardzo ważne jest również to, że osoba niepełnosprawna może starać się o pokrycie części kosztów tylko raz w roku. Ponieważ na decyzję o częściowej refundacji kosztów turnusu czeka się dosyć długo, odpowiedni wniosek należy złożyć z co najmniej kwartalnym wyprzedzeniem. Wysokość dofinansowania waha się od 18 proc. do 35 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale (dane takie ogłasza Główny Urząd Statystyczny).
Wysokość dopłaty jest uzależniona od stopnia niepełnosprawności, wieku oraz sytuacji materialnej wnioskodawcy. Należy pamiętać, że wysokość dochodów umożliwiająca ubieganie się o dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych ulega zmianie co kwartał. Informacje te są podawane na stronach internetowych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej www.mpips.gov.pl.
Jeżeli osoba zainteresowana uczestnictwem w turnusie rehabilitacyjnym uzyska dofinansowanie ze środków publicznych, to w terminie do 30 dni od otrzymania powiadomienia, nie później niż na 21 dni przed dniem rozpoczęcia turnusu, informuje PCPR o turnusie, w którym będzie uczestniczyła. Aby przyznana refundacja trafiła do organizatora turnusu, muszą być spełnione warunki określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z dnia 22 maja 2003 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. nr 100, poz. 926). Są to:
dane o turnusie muszą być zgodne z rejestrem organizatorów,
wybór turnusu musi być zgodny ze zleceniem lekarza.
ROLA POWIATOWYCH CENTRÓW
Jedną z funkcji powiatowych centrów pomocy rodzinie jest udzielanie osobom zainteresowanym informacji o ośrodkach i organizatorach turnusów rehabilitacyjnych, posiadających wpisy do odpowiednich rejestrów. Ułatwia to niepełnosprawnym wybór najbardziej odpowiedniej placówki. Od 1 lutego 2003 r. wojewodowie prowadzą rejestr ośrodków, w których odbywają się turnusy dla osób korzystających z dofinansowania PFRON. Aktualne informacje o takich ośrodkach są dostępne na stronach: http//ebon. mps.gov.pl. Pamiętajmy: wpis do rejestru jest gwarantem jakości oferowanych usług.
WYSOKOŚĆ DOFINANSOWANIA DO TURNUSU
Dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności 682 zł
Z umiarkowanym stopniem 632 zł
Z lekkim stopniem 581 zł
Dla zatrudnionych w zakładach pracy chronionych i opiekunów 455 zł
GDZIE NA TURNUS
Oferta Krajowego Centrum Organizacji Turnusów Rehabilitacyjnych na 2006 rok obejmuje ponad 100 ośrodków organizujących turnusy rehabilitacyjne zlokalizowanych w najciekawszych regionach Polski:
na Wybrzeżu w 35 obiektach,
w centrum kraju w 25 obiektach,
na południu Polski w 45 ośrodkach.
Ośrodki te oferują również turnusy specjalistyczne, m.in. dla uczestników warsztatów terapii zajęciowej, laryngektomowanych, dla kobiet po mastektomii, a także żeglarski dla niewidomych, niedowidzących i wiele innych.
OŚRODEK TYLKO Z CERTYFIKATEM
Przy wyborze ośrodka warto uwzględnić informację o certyfikatach „Ośrodek Przyjazny Osobom Niepełnosprawnym”. Akcję przyznawania ich ośrodkom Krajowe Centrum Organizacji Turnusów Rehabilitacyjnych rozpoczęło w 2001 roku wspólnie z Fundacją Ochrony Zdrowia Inwalidów w Warszawie oraz Zarządem Głównym Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem w Warszawie. Oceny obiektów dokonuje specjalnie do tego celu powołana komisja weryfikacyjna. Profesjonalnie opracowany zestaw ponad 120 kryteriów oceny pozwala na obiektywną standaryzację obiektów. Otrzymanie takiego właśnie certyfikatu umożliwiają dobre oceny dotyczące przede wszystkim dostępności obiektu i otoczenia dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, wyżywienia, warunków socjalnych, estetyki obiektu oraz jego bazy rehabilitacyjnej i zaplecza sportowo-rekreacyjnego. Do chwili obecnej oceniono 51 obiektów, a więc ponad połowę ośrodków współpracujących z krajowym centrum.
 
ZAKŁADOWY FUNDUSZ WSPARCIA
Indywidualna pomoc niepełnosprawnym
Osoba niepełnosprawna, zatrudniona w danym zakładzie pracy, może ubiegać się u swojego pracodawcy o wsparcie np. w pokryciu kosztów pobytu w sanatorium czy placówce rehabilitacyjnej. Taka pomoc może być sfinansowana ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON).
IZABELA RAKOWSKA-BOROŃ
izabela.rakowska@infor.pl
Z pieniędzy zakładowego funduszu osoba niepełnosprawna może otrzymać tzw. pomoc indywidualną. Zgodnie z rozporządzeniem ministra pracy i polityki socjalnej z 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1999 r. nr 3, poz. 22 z późn. zm.), aby móc ubiegać się o pomoc finansowaną z ZFRON, trzeba być zatrudnionym w ramach stosunku pracy lub umowy o pracę nakładczą w tym zakładzie pracy, w którym jest utworzony fundusz.
Pomoc indywidualna
O tzw. pomoc indywidualną może się ubiegać także osoba niepełnosprawna, która przebywa np. na urlopie bezpłatnym czy wychowawczym. Uprawnieni do tego są także niepełnosprawni uczniowie odbywający praktyczną naukę zawodu w tej firmie, a także nie pracujący byli pracownicy tego zakładu.
Wspomniana pomoc może być przeznaczona na sfinansowanie:
dojazdu, pobytu i leczenia w szpitalach, sanatoriach, placówkach rehabilitacyjno-szkoleniowych, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych,
leków i materiałów diagnostyczno-medycznych niezbędnych do stosowania stale lub okresowo przez osoby niepełnosprawne,
zakupu i naprawy indywidualnego sprzętu rehabilitacyjnego i przedmiotów ortopedycznych oraz środków pomocniczych, urządzeń i narzędzi technicznych oraz środków transportu niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
dojazdu i pobytu na turnusach rehabilitacyjnych, usprawniających, wczasach lub wypoczynku zorganizowanym w innych formach,
utrzymania przez osoby niewidome psa przewodnika,
zakupu wydawnictw i pomocy dydaktycznych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
kosztów wynagrodzenia przewodników towarzyszących osobom niewidomym zaliczonym do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz osobom z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności,
wynagrodzenia tłumacza języka migowego,
szkolenia lub dokształcania, w tym również w szkołach średnich i wyższych.
Pomoc może być przeznaczana także na:
adaptację i wyposażenie mieszkań, budynków mieszkalnych oraz obiektów zamieszkałych lub przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
usprawnianie fizyczne,
kolonie, obozy oraz turnusy rehabilitacyjne, m.in. dla niepełnosprawnych dzieci pracowników,
opiekę pielęgnacyjną w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się, w tym opiekę socjalno-bytową,
przewóz osoby niepełnosprawnej na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne,
całkowity lub częściowy zwrot ubezpieczeń komunikacyjnych oraz ryczałtów samochodowych za używany własny pojazd mechaniczny dla osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz dla osób o lekkim stopniu niepełnosprawności z powodu uszkodzeń narządu ruchu,
opłacanie składki na indywidualne ubezpieczenie osób niepełnosprawnych,
podstawową i specjalistyczną opiekę medyczną oraz poradnictwo i usługi rehabilitacyjne.
Konieczny wniosek
Osoba uprawniona musi złożyć do pracodawcy wniosek o udzielenie wsparcia. W takim dokumencie muszą się znaleźć przede wszystkim dane osobowe pracownika, data podjęcia zatrudnienia oraz rodzaj zawartej umowy o pracę, zajmowane stanowisko, a także cel, forma i kwota wnioskowanej pomocy. Trzeba także uzasadnić konieczność udzielenia pomocy.
W związku z tym, że wysokość przyznawanej pomocy indywidualnej jest uzależniona od sytuacji materialnej i losowej osoby niepełnosprawnej, musi ona do wniosku dołączyć także oświadczenie o dochodzie i liczbie członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Jeżeli spełni wszystkie warunki oraz dostarczy wszystkie niezbędne pracodawcy, wymagane prawem informacje, wówczas może liczyć na pomoc. Może być ona udzielona w formie bezzwrotnej lub nieoprocentowanej pożyczki. Ta ostatnia może zostać częściowo lub całkowicie umorzona, jeśli zostanie wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Ważne!
Osoba ubiegająca się o pomoc musi także podać w nim informacje o formie, wysokości i przeznaczeniu dotychczas udzielonej pomocy, jeżeli się o nią ubiegała i ją otrzymała
Program rehabilitacji
Niepełnosprawni pracownicy mogą liczyć także na sfinansowanie im z funduszu tzw. indywidualnego programu rehabilitacji. Ma on się przyczynić do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności.
W ramach tego programu finansowane są koszty m.in.:
doradztwa zawodowego dotyczącego możliwości szkolenia, przekwalifikowania i dokształcania osoby niepełnosprawnej,
specjalistycznych badań lekarskich oraz psychologicznych dla celów doradztwa zawodowego,
szkolenia, przekwalifikowania oraz dokształcania w celu nabycia lub podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
Takie programy rehabilitacyjne są skierowane do pracowników niepełnosprawnych, którzy posiadają najniższe kwalifikacje, lub tych, którzy z uwagi na niepełnosprawność mają utrudnione samodzielne wykonywanie pracy. Dotyczą one także osób niepełnosprawnych, które utraciły zdolność do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku, lub tych, które z konieczności zmieniają kwalifikacje zawodowe.
 
WYMAGANIA DLA ZAKŁADÓW UZDROWISKOWYCH
Prewentorium dla dzieci z izolatką
Zakłady lecznictwa uzdrowiskowego muszą najpóźniej do końca 2010 roku dostosować swoje pomieszczenia i urządzenia do nowych wymagań eksploatacyjnych, funkcjonalnych i technicznych. Dotyczy to nie tylko pokoi, ale także poczekalni, pijalni, basenów, parków.
IWONA JACKOWSKA
iwona.jackowska@infor.pl
Od ponad miesiąca obowiązują nowe szczegółowe przepisy określające, jak powinny być usytuowane budynki zakładów lecznictwa uzdrowiskowego, jakie pomieszczenia i gdzie one powinny się znajdować (nie tylko mieszkalne dla pacjentów, ale także zabiegowe, pielęgnacyjne, lekarzy, pielęgniarzy itp.) oraz w jakiego rodzaju urządzenia powinny być te zakłady wyposażone.
Wymagania wymienia rozporządzenie ministra zdrowia z 21 sierpnia 2006 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego (Dz.U. nr 161, poz. 1142), które zaczęło obowiązywać przed miesiącem. Nowe przepisy dotyczą także wymagań dla pijalni uzdrowiskowej, tężni, parku będącego urządzeniem lecznictwa uzdrowiskowego, odcinka wybrzeża morskiego przeznaczonego do terapii ruchowej, basenu leczniczego oraz rehabilitacyjnego i wreszcie specjalnego urządzonego dla potrzeb uzdrowiskowych wyrobiska górniczego. Zakłady lecznictwa uzdrowiskowego mają jeszcze dwa lata na pełne dostosowanie się do tych regulacji.
Pokoje pacjentów
W szpitalu uzdrowiskowym pokoje łóżkowe powinny być wyposażone w system sygnalizacji przywoławczej i jak wynika z przepisów mogą to być pokoje 1-osobowe, 2-osobowe oraz 3-5-osobowe. Powinna w nich znajdować się co najmniej umywalka z zimną i ciepłą wodą oraz pojemnik na odpadki. W skład zespołu pomieszczeń pielęgnacyjnych mogą także wchodzić pokoje pomieszczenia higieniczno-sanitarne przy pokojach łóżkowych lub zbiorowe, przy czym co najmniej jedna kabina ustępowa z umywalką oraz natrysk powinny być dostępne dla pacjentów niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich.
Powierzchnia pokoi pacjentów powinna wynosić:
pokoju 1-łóżkowego co najmniej 12 mkw.,
pokoju 2-łóżkowego co najmniej 14 mkw.,
pokoju 3-5-łóżkowego co najmniej 6 mkw. na 1 łóżko.
Do powierzchni tych wlicza się przedpokój i pomieszczenie higieniczno-sanitarne.
Takie same wymagania co do pokoi dotyczą także sanatoriów uzdrowiskowych. W prewentorium uzdrowiskowym dla dzieci natomiast również powinny znajdować się pokoje 1-, 2-, 3-5-łóżkowe, ale nie muszą one być wyposażone w umywalki. I tam jednak powinny być pomieszczenia higieniczno-sanitarne pacjentów przy pokojach lub zbiorowe, przy czym co najmniej jedna kabina ustępowa z umywalką oraz natrysk powinny być dostępne dla pacjentów niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich. Wymaga się też, aby w prewentorium wydzielono izolatkę, znajdowała się tam świetlica dla dzieci o powierzchni co najmniej 1 mkw. na dziecko, a ponadto co najmniej jedna sala szkolna, pokój do samodzielnej pracy dla dzieci i sala gimnastyczna.
Gabinety, sale, urządzenia
Wymagania związane z warunkami niezbędnymi dla prowadzenia kuracji dotyczą min. zakładu przyrodoleczniczego wchodzącego w skład zakładu lecznictwa uzdrowiskowego, w którym do świadczeń zdrowotnych wykorzystuje się naturalne surowce lecznicze. Zależnie od profilu leczniczego uzdrowiska oraz dostępnych surowców, kuracjusze powinni móc korzystać z niezbędnych dla ich potrzeb leczniczych urządzeń wykorzystywanych do prowadzenia określonej terapii. Rozporządzenie wymienia je szczegółowo. Na liście tej znajdują się przykładowo:
baseny i wanny (z uchwytami umożliwiającymi wyjście) niezbędne w balnoterapii i hydroterapii,
urządzenia do kinezyterapii,
sauna i urządzenia do parafinoterapii konieczne w termoterapii,
urządzenia do naświetlań i lasery stosowane w fototerapii,
różnego rodzaju urządzenia (np. do jonosfery, magnoterapii) potrzebne w fizykoterapii,
sprzęt do masażu klasycznego.
W zakładzie powinny oczywiście znajdować się pomieszczenia zabiegowe (wyposażone m.in. w zegary), gabinety lekarskie i pielęgniarskie, ale także sale gimnastyczne do ćwiczeń zespołowych i indywidualnych, odpowiednie sale wypoczynkowe zbiorowe (w tym umożliwiające relaks po określonych zabiegach) lub pokoje wypoczynkowe indywidualne oraz poczekalnia pacjentów. Pomieszczenia zakładu przyrodoleczniczego powinny posiadać wentylację (odpowiednią dla prowadzonych w nich zabiegów).
W pijalni, parku, na basenie
Określone wymagania techniczne ma także pijalnia uzdrowiskowa. Ponadto powinny tam być m.in.: sala spacerowa o wielkości dostosowanej do liczby kuracjuszy, toalety, tablice określające w formie graficznej i opisowej właściwości fizykochemiczne udostępnianych wód leczniczych oraz wskazania do ich stosowania w formie kuracji pitnej, a także regulamin porządkowy korzystania z pijalni.
Woda powinna być wydawana w naczyniach jednorazowych lub wielorazowych mytych w sposób określony w przepisach odrębnych. Mogą być także udostępniane butelkowane wody lecznicze.
Tężnia z kolei, poza spełnieniem m.in. wymagań konstrukcyjnych, musi ułatwiać wygodne korzystanie z niej chociażby przez zbudowanie wzdłuż niej traktów spacerowych z ławkami, dostosowanych również do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Odpowiednio także powinien być wyposażony park będący urządzeniem lecznictwa uzdrowiskowego. Podstawowe wymagania to ławki, pojemniki na odpady, odpowiednie oświetlenie, toalety. Ścieżki rowerowe powinny być wyznaczone w sposób nieutrudniający poruszania się przez osoby o obniżonej sprawności ruchowej, a ścieżki ruchowe dla osób ze schorzeniami kardiologicznymi przygotowane po uzgodnieniu z lekarzami specjalizującymi się m.in. w kardiologii.
Leczniczy oraz rehabilitacyjny basen uzdrowiskowy powinien nie tylko ułatwiać korzystanie z niego przy spełnieniu wszelkich higienicznych nakazów i wymagań bezpieczeństwa (np. przez wykonanie posadzki, dna i ścian niecki basenu z materiału zabezpieczającego przed poślizgiem), ale też pozwolić m.in. na zachowanie prywatności. Przepisy wymagają bowiem nie tylko, aby był wyposażony w sprzęt do ćwiczeń (w tym także uchwyty na brzegach niecki), ale także, aby pomieszczenia przybasenowe i przebieralnie były oddzielne dla kobiet i mężczyzn, dostosowane do możliwości osób niepełnosprawnych, wyposażone w szafki na ubrania w liczbie odpowiedniej dla osób korzystających z basenu, a ponadto w węzły sanitarne, natryski, brodzik, a wejście do basenu musi zapewniać możliwość wejścia osobom o ograniczonej sprawności oraz niepełnosprawnym.
Oczywiście nie ma mowy, aby kuracjusze korzystali z basenu bez nadzoru terapeuty i ratownika.
Ważne!
Instalacje i urządzenia wentylacji mechanicznej i klimatyzacji w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego powinny podlegać okresowemu czyszczeniu zgodnie z zaleceniami producenta, nie rzadziej niż co 24 miesiące. Dokonanie tych czynności powinno być udokumentowane
ZAKŁADY LECZNICTWA UZDROWISKOWEGO
Zakładami lecznictwa uzdrowiskowego są:
szpitale uzdrowiskowe,
sanatoria uzdrowiskowe,
prewentoria uzdrowiskowe dla dzieci,
przychodnie uzdrowiskowe.
Jednostką organizacyjną zakładu lecznictwa uzdrowiskowego jest zakład przyrodoleczniczy, który udziela świadczeń zdrowotnych przy wykorzystaniu naturalnych surowców leczniczych.
 
REFUNDACJA NA ZAKUP SPRZĘTU ORTOPEDYCZNEGO
Potrzebne zlecenie od lekarza
Osoby niepełnosprawne mogą starać się o sprzęt ortopedyczny sfinansowany w całości lub częściowo przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W zależności od rodzaju dysfunkcji, mają bowiem prawo ubiegać się o środki z Funduszu na zakup sprzętu ortopedycznego lub innych przedmiotów pomocniczych, niezbędnych do codziennego funkcjonowania.
DOMINIKA SIKORA
dominika.sikora@infor.pl
Przedmiotami ortopedycznymi, o które mogą występować osoby niepełnosprawne, są między innymi wózki inwalidzkie, kule, protezy, białe laski. Aby fundusz współfinansował ich zakup, niepełnosprawni czy niewidomi muszą mieć wystawione przez lekarza zlecenie na zakup sprzętu. Może je wypisać np. lekarz rehabilitacji medycznej, okulista, reumatolog, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, chirurg, ortopeda, neurolog i felczer ubezpieczenia zdrowotnego. O opłacenie na przykład zakupu białej laski można strać się raz na 2 lata, przy założeniu, że jej cena nie przekracza 40 zł. Okres ten może być w niektórych przypadkach skrócony np. w sytuacji pogorszenia stanu zdrowia pacjenta. Decyduje o tym lekarz. Musi on wystąpić do funduszu ze specjalnym wnioskiem, zawierającym wyczerpujące uzasadnienie medyczne częstszej zmiany sprzętu ortopedycznego.
Wymagana zgoda Funduszu
Każde zlecenie na refundowany zakup przedmiotu ortopedycznego lub innych środków pomocniczych wymaga potwierdzenia przez wojewódzki oddział NFZ, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby potrzebującej. Należy pamiętać, że zlecenie traci ważności po upływie 90 dni od daty wystawienia. Bieg tego terminu jest zawieszany na czas oczekiwania na potwierdzenie zlecenia. W przypadku czasowego pobytu osoby niepełnosprawnej poza miejscem zamieszkania, potwierdzenie zlecenia można uzyskać w oddziale funduszu właściwym dla tego miejsca.
Potwierdzone i zaakceptowane przez fundusz zlecenie można realizować w dowolnie wybranej przez osobę niepełnosprawną placówce, zajmującej się zaopatrzeniem w sprzęt ortopedyczny lub inne środki pomocnicze. Trzeba jednak pamiętać, że musi ona działać w ramach podpisanego kontraktu z NFZ. O wykaz takich placówek należy pytać w wojewódzkich oddziałach NFZ.
Bezpłatnie tylko w limicie
Planując zakup sprzętu ortopedycznego i chcąc skorzystać ze środków NFZ, warto sprawdzić jego cenę i ustalić, czy mieści się ona w ustalonym limicie cenowym. Jeżeli go przekracza, to fundusz może odmówić sfinansowania zakupu sprzętu, bo płaci jedynie do ustalonego limitu. Wszystko ponad należy zapłacić z własnej kieszeni. Limity określa rozporządzenie ministra zdrowi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie limitu cen dla wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi o takim samym zastosowaniu, ale różnych cenach, oraz limitu cen naprawy przedmiotów ortopedycznych (Dz.U. nr 275, poz. 2732 z późn. zm.).
W przypadku osób, które korzystają np. z pieluchomajtek, cewników czy worków do zbiórki moczu, niezbędne jest zlecenie wystawione przez lekarza na tzw. comiesięczne zaopatrzenie w środki pomocnicze. Osobom takim wydawana jest karta zaopatrzenia comiesięcznego na dany rodzaj środka pomocniczego na okres 12 miesięcy i nie jest wymagane każdorazowe ewidencjonowanie zlecenia przed jego realizacją (jak to ma miejsce w przypadku zakupu sprzętu ortopedycznego). Lekarz zobowiązany jest do odnotowania w karcie jedynie faktu wystawienia zlecenia. Zlecenie na comiesięczne zaopatrzenie w środki pomocnicze traci ważność po upływie 30 dni od daty jego wystawienia.
Ubezpieczony korzystający z tych środków ma prawo do jednorazowego zaopatrzenia się w nie na okres 3 kolejnych miesięcy. Podobnie jak w przypadku zlecenia na środki ortopedyczne, zlecenie na środki pomocnicze traci ważność po upływie 90 dni od dnia wystawienia. W przypadku braku środków finansowych na pełne pokrycie przez oddział funduszu zakupu niezbędnych środków, na które zostało wystawione zlecenie termin 90 dni ulega zawieszeniu na czas oczekiwania w kolejce na potwierdzenie zlecenia. Ubezpieczony ma prawo do informacji o pozycji zajmowanej na liście.
Zapamietaj!
Kartę zaopatrzenia miesięcznego pacjent okazuje lekarzowi, który odnotowuje w niej fakt wystawienia zlecenia, po czym z kartą należy udać się do odpowiedniej placówki realizującej zlecenie na zakup środków pomocniczych.
Zlecenie na comiesięczne zaopatrzenie w środki pomocnicze traci ważność po upływie 30 dnia od daty wystawienia.
Sprzęt ortopedyczny lub inne środki pomocnicze należy kupować tylko w tych placówkach, które mają podpisane umowy z NFZ.
Naprawa sprzętu
Fundusz pokrywa również koszty naprawy przedmiotów ortopedycznych. Podstawą takiej refundacji jest potwierdzony, przez właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ubezpieczonego wojewódzkiego oddziału NFZ, wniosek samego zainteresowanego o dokonanie naprawy. Wniosek traci ważność po upływie 30 dni od czasu jego wystawienia. Naprawy przedmiotów ortopedycznych są refundowane w okresie użytkowania danego przedmiotu do kwoty ustalonego limitu. W ramach gwarancji ubezpieczonemu przysługuje bezpłatna naprawa bądź wymiana przedmiotu ortopedycznego lub środka pomocniczego, w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia reklamacji.
WAŻNE AKTY PRAWNE
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o finansowaniu świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych (Dz.U. nr 210, poz. 2135 z późn. zm.).
Rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego wykazu wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi, wysokości udziału własnego świadczeniobiorcy w cenie ich nabycia, a także wykazu wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi podlegającymi naprawie w zależności od wskazań medycznych oraz wzoru zlecenia na zaopatrzenie w te wyroby i środki (Dz.U. nr 276, poz. 2739 z późn. zm.).
Rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie limitu cen dla wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi, o takim samym zastosowaniu, ale różnych cenach, oraz limitu cen naprawy przedmiotów ortopedycznych (Dz.U. nr 275, poz. 2732 z późn. zm.).
Zarządzenie prezesa NFZ nr 25/2004 z dnia 13 października 2004 r. w sprawie przyjęcia „Informacji o warunkach zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze” oraz „wzoru umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze”.
ŚRODKI POMOCNICZE
Środki pomocnicze, o które mogą ubiegać się osoby słabowidzące lub niewidome, to m.in.:
soczewki okularowe korekcyjne (także barwione) przysługują one bezpłatnie dzieciom i młodzieży do 18 roku życia
soczewki do bliży i dali przyznawane dorosłym raz na 2 lata (udział własny 30 proc. ceny zakupu),
soczewki pryzmatyczne w okresie leczenia zeza, bezpłatne,
soczewki kontaktowe przy leczeniu stożka rogówki i przy dużej anizometropii (łącznie z afakią), przysługują raz nas 2 lata (wkład własny pacjenta 30 proc.),
odturatory dla dzieci zezujących z niedowidzeniem jednego oka przysługują bezpłatnie raz na 2 lata,
pomoce optyczne dla niedowidzących raz na 5 lat,
lupa umożliwiająca obserwację jednooczną i dwuoczną przedmiotów bliskich i dalekich przysługują bezpłatnie.
 
PODATKOWA ULGA REHABILITACYJNA
Dla niepełnosprawnych i ich opiekunów
Ulga rehabilitacyjna jest jednym z nielicznych przywilejów, które przysługują podatnikom. Ta ulga związana jest z wydatkami rehabilitacyjnymi i mającymi na celu ułatwienie życia osobom niepełnosprawnym.
ALEKSANDRA TARKA
aleksandra.tarka@infor.pl
Ulgi podatkowe i inne preferencje dla podatników są wyjątkiem od zasady, że wszyscy muszą płacić podatki. Z tego właśnie powodu ustawodawca szczegółowo ustala warunki, jakie trzeba spełnić, aby móc korzystać z różnego rodzaju przywilejów. W przypadku ulgi rehabilitacyjnej warunków takich jest sporo. Trzeba je dobrze poznać, bo konsekwencje bezpodstawnego odliczania ulgi mogą niemało kosztować.
Odliczenia od dochodu
Ulga rehabilitacyjna pozwala na odliczenie od podstawy opodatkowania, czyli od dochodu, wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Dotyczy to wydatków poniesionych w danym roku podatkowym. Z ulgi rehabilitacyjnej mogą korzystać następujący podatnicy:
osoby niepełnosprawne,
osoby, na których utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.
Jeżeli z odliczenia będzie korzystał podatnik, który jest osobą niepełnosprawną, konieczne jest posiadanie stosownych orzeczeń o niepełnosprawności. Nie można o tym zapominać, bo brak stosownego dokumentu spowoduje konieczność zaprzestania odliczania i zwrot poczynionych bezprawnie odliczeń.
Osoba, której dotyczy wydatek, musi posiadać:
orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach,
decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną,
orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów,
orzeczenie o niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących do dnia 31 sierpnia 1997 r.
Odrębne przepisy stanowią, że ustala się trzy stopnie niepełnosprawności:
znaczny,
umiarkowany,
lekki.
Ważne!
Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów np. do korzystania z ulgowych przejazdów środkami komunikacji publicznej
GRUPY INWALIDZTWA
I grupa inwalidztwa zalicza się do niej osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności
II grupa inwalidztwa zalicza się do niej osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono całkowitą niezdolność do pracy albo umiarkowany stopień niepełnosprawności
Uprawnienia opiekunów
Odliczeń z tytułu wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne mogą dokonywać również podatnicy, na których utrzymaniu znajdują się osoby niepełnosprawne. Oznacza to, że sam podatnik, który będzie korzystał z odliczenia, nie jest niepełnosprawny, ale utrzymuje i zajmuje się opieką osoby niepełnosprawnej. Nie w każdym przypadku możliwe będzie jednak odliczenie. Nie bez znaczenia będą tu przede wszystkim takie kwestie, jak to, kim dla podatnika jest osoba niepełnosprawna i jakiej wysokości dochód uzyskuje.
Podatnik ma prawo do skorzystania z ulgi tylko w przypadku, gdy opiekuje się:
współmałżonkiem,
dzieckiem własnym lub przysposobionym,
dzieckiem obcym przyjętym na wychowanie,
pasierbem,
rodzicem,
teściem,
rodzeństwem,
ojczymem, macochą,
zięciem, synową.
Zgodnie z przepisami podatkowymi określającymi podstawy do dokonywania odliczeń, osoba niepełnosprawna zaliczona do jednej z kategorii niepełnosprawności, pozostająca na utrzymaniu podatnika, nie może w roku podatkowym uzyskać dochodów większych niż 9120 zł. W przeciwnym razie opiekunowi nie przysługuje prawo do ulgi.
STOPNIE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI
Znaczny stopień niepełnosprawności określa się dla osoby z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolnej do pracy albo zdolnej do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającej, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.
Umiarkowany stopień niepełnosprawności określa się dla osoby z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolnej do pracy albo zdolnej do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającej czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.
Lekki stopień niepełnosprawności określa się dla osoby o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować za pomocą wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.
 
JAKIE WYDATKI MOŻNA ODLICZAĆ
Ulga z limitem i bez limitu
Wydatki podlegające odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej można podzielić na dwie kategorie z limitem odliczeń do określonych kwot oraz bez limitu. Te ostatnie trzeba odpowiednio udokumentować.
ALEKSANDRA TARKA
aleksandra.tarka@infor.pl
Ustawodawca określił szczegółowy zakres wydatków uprawniających do odliczeń, a przede wszystkim cel, na jaki powinny być przeznaczone. Dzielą się one na dwie grupy zależne od tego, czy odpisy są ograniczone do określonej kwoty, czy też nie.
Bez ograniczenia
Do grupy wydatków odliczanych bez limitu należą wydatki poniesione na:
adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego,
zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,
odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne,
opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa,
opłacenie tłumacza języka migowego,
kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia,
odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
a) osoby niepełnosprawnej karetką transportu sanitarnego,
b) osoby niepełnosprawnej, zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 również innymi środkami transportu niż karetką,
odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:
a) na turnusie rehabilitacyjnym,
b) w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych,
c) na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia.
Dla udokumentowania powyższych wydatków niezbędne jest posiadanie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.
Z ograniczeniem
Do grupy wydatków limitowanych należą wydatki poniesione na:
używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16. roku życia, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł,
opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł,
utrzymanie przez osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa psa przewodnika w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł.
leki w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo).
Z powyższym podziałem wiąże się bezpośrednio jeszcze jedna konsekwencja. W przypadku praktycznie wszystkich ulg ustawodawca nakłada na podatnika obowiązek odpowiedniego udokumentowania wydatku. W przypadku odliczeń nielimitowanych kwotowo podatnik musi posiadać dokumenty potwierdzające ich poniesienie.
Jeśli chodzi o wydatki limitowane, takiego wymogu nie ma. Uwaga! W przypadku wydatków na leki, które podlegają częściowemu limitowaniu, trzeba posiadać rachunki dokumentujące poniesienie wydatku.
Ustawodawca określił też, czego odliczyć nie można. Są to wydatki:
które zostały wcześniej zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym,
sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych,
sfinansowane z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
sfinansowane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia,
sfinansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
Nawet gdyby wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z powyższych funduszy (środków), odliczeniu podlega tylko różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.
PRZYKŁAD: OBLICZENIE LIMITU ULGI NA LEKI
Odliczeniu podlegają wydatki w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wydatkami faktycznie poniesionymi w danym miesiącu a kwotą 100 zł.
W lutym 2006 roku Jan Kowalski wydał na leki kwotę 80 zł, w marcu 120 zł, a w kwietniu i czerwcu po 250 zł, zaś w październiku 60 zł. Żeby prawidłowo skorzystać z odliczenia, trzeba dla każdego miesiąca dokonać stosownego obliczenia i od kwoty wydatku na leki odjąć 100 zł. Jeżeli wynik jest dodani, to jest to kwota do odliczenia.
W przypadku Jana Kowalskiego będą to następujące kwoty:
Luty 80 zł 100 zł = 20 (brak odliczenia)
Marzec 120 zł 100 zł = 20 zł (kwota do odliczenia)
Kwiecień 250 zł 100 zł = 150 zł (kwota do odliczenia)
Czerwiec 250 zł 100 zł = 150 zł (kwota do odliczenia)
Październik 60 zł 100 zł = 40 zł (brak odliczenia)
Teraz kwoty nadwyżek ponad 100 zł z poszczególnych miesięcy należy zsumować i można odliczyć od dochodu. Jan Kowalski może w sumie odliczyć 320 zł (20 zł za marzec, po 150 zł za kwiecień i czerwiec)
Ważne!
Wysokość wydatków związanych z używaniem samochodu, zatrudnieniem przewodników i psów przewodników dla osób niepełnosprawnych, ograniczone rocznym limitem 2280 zł, nie musi być dokumentowana
 
Z WYJAŚNIEŃ URZĘDÓW SKARBOWYCH
Nie każdy pobyt w sanatorium do odliczenia
Wiele wątpliwości podatników wiąże się z odliczeniem wydatków związanych z pobytem osób niepełnosprawnych w sanatoriach i innych tego typu placówkach.
ALEKSANDRA TARKA
aleksandra.tarka@infor.pl
Odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej podlegają m.in. wydatki poniesione na odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne.
Przede wszystkim trzeba pamiętać, że warunkiem skorzystania z odliczenia również w tym przypadku jest to, że nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
Warto zauważyć, że pobyt na turnusie rehabilitacyjnym może wiązać się z dwoma tytułami do odliczenia. Raz w pełnej kwocie w ramach pobytu na turnusie rehabilitacyjnym, a jeśli pobyt wiąże się z koniecznością opłacenia opiekuna, to dodatkowo podatnik ma prawo do odliczenia wydatków za opiekującą się nią osobę w ramach ulgi na opłacenie przewodnika w kwocie limitowanej. Oczywiście, o ile zostały spełnione pozostałe warunki określone w ustawie.
Ważne!
Podstawą do odliczenia wysokości poniesionego wydatku stanowi rachunek lub faktura VAT wystawiona za pobyt w danej placówce, tj. zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych
Ważne!
Prawo do odliczenia wydatków związanych z odpłatnym pobytem w specjalistycznym zakładzie rehabilitacji nie przysługuje osobie, która nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności
Czy to sanatorium
Pewne wątpliwości mogą wiązać się z ustaleniem, czy dana placówka spełnia warunki określone w ustawie. Odliczeniu podlega odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne. Ustawa podatkowa nie precyzuje ani pojęcia zakład opiekuńczo-leczniczy, ani zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy. Organy podatkowe w tej sytuacji odwołują się do innych przepisów. Zgodnie z nimi, zakład opieki zdrowotnej jest wyodrębnionym organizacyjnie zespołem osób i środków majątkowych utworzonych i utrzymywanych w celu udzielenia świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia. Zakład opieki zdrowotnej może być również utworzony i utrzymywany w celu prowadzenia badań naukowych i prac badawczo-rozwojowych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia. Zakładem opieki zdrowotnej jest szpital, zakład opiekuńczo-leczniczy oraz zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, sanatorium, prewentorium. Ponadto także inny niewymieniony z nazwy zakład przeznaczony dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych w odpowiednim stałym pomieszczeniu, przychodnia, ośrodek zdrowia, poradnia, pogotowie ratunkowe, medyczne laboratorium diagnostyczne, pracownia protetyki stomatologicznej i ortodoncji, zakład rehabilitacji leczniczej, żłobek, inny zakład, spełniający warunki określone w ustawie. Zakład opiekuńczo-leczniczy udziela całodobowych świadczeń zdrowotnych, które obejmują swoim zakresem pielęgnację i rehabilitację osób niewymagających hospitalizacji, oraz zapewnia im środki farmaceutyczne i materiały medyczne, pomieszczenie i wyżywienie odpowiednie do stanu zdrowia, a także opiekę w czasie organizowanych zajęć kulturalno-rekreacyjnych. Zaś zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy udziela całodobowych świadczeń zdrowotnych, które obejmują swoim zakresem pielęgnację, opiekę i rehabilitację osób niewymagających hospitalizacji, oraz zapewnia im kontynuację leczenia farmakologicznego, pomieszczenie i wyżywienie odpowiednie do stanu zdrowia, a także prowadzi edukację zdrowotną tych osób i członków ich rodzin. Dokonując takiej interpretacji i odwołując się do przepisów o zakładach opieki zdrowotnej, należy uznać, że dom pomocy społecznej nie jest zakładem opieki zdrowotnej. Tym samym opłaty poniesione za pobyt w tym domu w żadnym wypadku nie można traktować jako opłaty za pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, pielęgnacyjno-opiekuńczym. Zdaniem organu podatkowego nie jest to pobyt związany z rehabilitacją, która stanowi zorganizowany system działania obejmujący usprawnienie lecznicze, psychiczne, społeczne, zawodowe, a proces rehabilitacji ma spowodować usunięcie skutków choroby, zmniejszenie następstwa nieodwracalnych zmian lub wyrównanie ich w takim stopniu, aby poszkodowanym przywrócić ich społecznie przydatną sprawność (np. postanowienie US Łódź Widzew z 5 kwietnia 2006 r., nr IX-005/104/Z/K/06).
Obiady na mieście bez ulgi
Odliczeniu podlegają oczywiście tylko wydatki związane bezpośrednio z pobytem na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, np. zakwaterowanie, wyżywienie i zabiegi. Powinny one wynikać z rachunku czy faktury wystawionej przez tę placówkę. Dodatkowe wydatki poniesione w związku z pobytem, takie jak np. opłacenie miejsca parkingowego czy opłata miejscowa tzw. klimatyczna nie będą podlegały odliczeniu. Nie można ich bowiem traktować jako wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne związanych z pobytem na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego. Mając na uwadze powyższe wydatki poniesione na opłacenie miejsca parkingowego i na opłatę miejscową, nie mieszczą się w kategorii wydatków poniesionych przez osobę niepełnosprawną na cele rehabilitacyjne, a co za tym idzie nie podlegają odliczeniu od dochodu z tego tytułu w zeznaniu podatkowym. Wymogu bezpośredniości nie spełniają także wydatki z tytułu osobiście ponoszonych kosztów związanych z zakwaterowaniem i wyżywienia w danej miejscowości kuracyjnej podczas pobytu na tzw. leczeniu ambulatoryjnym.
Na podatku nie zaoszczędzą także rodzice niepełnosprawnych dzieci, które przebywały na tzw. zielonej szkole. W ocenie organów podatkowych zielona szkoła jest formą tzw. imprezy wyjazdowej, związanej z realizacją programu nauczania.
DEFINICJE ZE SŁOWNIKA
W wyjaśnieniach organy podatkowe wskazują, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest definicji pojęć rehabilitacja oraz rehabilitacja lecznicza. W celu dokonania wykładni przepisów podatkowych sięgają więc do znaczeń słownikowych. Przez rehabilitację rozumie się przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej poprzez stosowanie odpowiednich zabiegów leczniczych. Rehabilitacja lecznicza zaś to połączenie leczenia z postępowaniem usprawniającym, które obejmuje zabiegi fizykoterapeutyczne, wodolecznictwo, światłolecznictwo, elektrolecznictwo, mechanoterapię i kinezyterapię. Decydujące dla możliwości skorzystania z odliczenia wydatków na pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej jest to, żeby placówka była zakładem rehabilitacji leczniczej (np. postanowienie US w Legnicy z 12 lipca 2006 r. nr PDII415/1/40/2006).
 
Z WYJAŚNIEŃ URZĘDÓW SKARBOWYCH
Problemy z odliczeniami wydatków na auto
Problemy dotyczące odliczeń związanych z samochodem wiążą się z dwiema kategoriami odliczenia. Podatnik może odliczyć wydatki poniesione na przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności oraz związane z dojazdami na zabiegi. Niestety, nie każda przeróbka to przystosowanie i nie każdy zabieg można uznać za niezbędny.
ALEKSANDRA TARKA
aleksandra.tarka@infor.pl
Do pierwszej kategorii odliczeń należy zaliczyć wydatki poniesione na przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. W tym przypadku podatnicy często mylą przystosowanie z nabyciem i chcą korzystać z odliczenia także od kwoty wydatkowanej na zakup auta.
Wydatki na przystosowanie
Jednak z brzmienia przepisów jasno wynika, że odliczeniu od dochodu podlegają tylko i wyłącznie wydatki poniesione na przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, a nie na zakup pojazdu mechanicznego (samochodu). Pamiętajmy, że katalog wydatków podlegających odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej ma charakter zamknięty. Oznacza to, że odliczeniu podlegają tylko wydatki enumeratywnie w nim wymienione, a rozszerzająca interpretacja tego przepisu jest niedozwolona.
Remont i zakup bez odliczenia
Należy przy tym podkreślić, że za przystosowanie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności rozumieć należy te czynności i wydatki, których skutkiem jest przerobienie pojazdu mechanicznego w sposób umożliwiający korzystanie z niego przez osobę niepełnosprawną. Przeróbki te mogą dotyczyć np. elementów związanych z kierowaniem pojazdem, czyli dostosowaniem pojazdu do potrzeb niepełnosprawnego kierowcy, elementów umożliwiających przemieszczanie się pojazdem, czyli dostosowaniem pojazdu do potrzeb niepełnosprawnego pasażera. Organy podatkowe zwracają jednak uwagę, że przepis wyraźnie zawęża zakres przeróbek, uzależniając je każdorazowo od potrzeb osoby niepełnosprawnej wynikających z charakteru niepełnosprawności. Niemożliwe będzie zatem nie tylko odliczenie wydatków na zakup, ale także na remont samochodu.
Dojazdy na rehabilitację
Drugim odliczeniem związanym z samochodem, który przysparza podatnikom wielu wątpliwości, jest odliczenie wydatków na używanie auta. Przypomnijmy, że, zgodnie z ustawą, wydatkami na cele rehabilitacyjne są także wydatki ponoszone przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną na używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa. Przy czym chodzi o używanie dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne.
Przede wszystkim trzeba zauważyć, że odliczenie to nie przysługuje każdej osobie niepełnosprawnej posiadającej stosowny dokument potwierdzający niepełnosprawność. Ustawa o podatku dochodowym nie definiuje pojęcia ani zabiegu, ani rehabilitacji. Również w tym przypadku organy podatkowe sięgają do znaczeń słownikowych. Uznają, że zabieg stanowi interwencję mającą na celu wywołanie określonego skutku, będącego zwykle środkiem zaradczym przeciwdziałającym czemuś. Rehabilitacja zaś w medycynie oznacza przywracanie sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej utraconej wskutek schorzeń i urazów, przez stosowanie działań usprawniających. Rehabilitacja jest procesem medyczno-społecznym, którego celem jest przywrócenie człowiekowi niepełnosprawnemu utraconych funkcji w przebiegu choroby, a także wad rozwojowych i wrodzonych. Innymi słowy, rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej.
Niezbędny, czyli konieczny
Odliczeniu podlegają jednak tylko wydatki poniesione w związku z koniecznym przewozem na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. W ocenie organów podatkowych, wyrażenie „zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne” zawęża w istotny sposób cel przejazdu, który upoważnia do zastosowania przedmiotowego odliczenia. W odliczeniu tym nie mieszczą się wizyty u lekarzy, których celem jest jedynie rozpoznanie bieżącego stanu zdrowia pacjenta, wizyty kontrolne czy wskazanie dalszego sposobu leczenia, itp. Samo odliczenie jest limitowane i wydatek nie musi być dokumentowany. W interpretacjach organy podatkowe zwracają jednak uwagę, że dla celów dowodowych potwierdzających uczestnictwo w zabiegach podatnik powinien posiadać np. skierowanie lekarskie, kartę zabiegową, zaświadczenie o uczestnictwie w zabiegach. Udokumentowania nie wymagają jedynie wydatki na przewóz na zabiegi, natomiast potwierdzenia wymaga uczestnictwo w niezbędnych zabiegach rehabilitacyjnych (np. postanowienie US w Łęczycy z 4 maja 2006 r. nr US I / 415 14 / 2006).
Musisz być właścicielem
Samochód musi być własnością lub współwłasnością osoby niepełnosprawnej lub osoby, na utrzymaniu której znajduje się osoba niepełnosprawna. Przeniesienie własności następuje w drodze umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności rzeczy. Umowa użyczenia nie stanowi już tytułu własności użytkowanego samochodu. Brak jest podstaw do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej przez podatnika, który używa samochodu dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne.
Jednak już przeszkodą do skorzystania z ulgi nie jest w tym przypadku brak posiadania dowodu rejestracyjnego na niepełnosprawnego małżonka. Jeżeli między małżonkami istnieje wspólność majątkowa, każdy z małżonków jest współwłaścicielem samochodu osobowego.
Ważne!
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do przysługiwania prawa do ulgi rehabilitacyjnej warto występować z wnioskiem o wydanie wiążącej interpretacji prawa podatkowego
ULGI WYJĄTKIEM OD ZASADY
Organy podatkowe bardzo często przypominają, że zgodnie z zasadą przyjętą w orzecznictwie NSA, jak i w doktrynie prawa podatkowego, ulgi podatkowe są wyjątkiem od zasady równości i powszechności opodatkowania. Tak więc przepisy dotyczące ulg podatkowych, interpretowane powinny być ściśle, a każda ich nadinterpretacja jest niedopuszczalna (np. postanowienie Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście z 13 czerwca 2006 r., nr 1449/2CF/415/IP-45/06/GW).
POBRANIE KRWI NIE JEST ZABIEGIEM
W jednym z wyjaśnień organów podatkowych podkreślono, że zabieg stanowi interwencję mającą na celu wywołanie określonego skutku, zwykle będącą środkiem zaradczym przeciwdziałającym czemuś. Dlatego w jego ocenie np. pobranie do badania krwi, wizyty u lekarzy nie są zabiegiem leczniczo-rehabilitacyjnym, lecz badaniem diagnostycznym. Sam fakt pobrania krwi nie wywołuje żadnych skutków i w żaden sposób nie wpływa na stan zdrowia pacjenta. Badanie to stanowi jedynie bazę do analiz i dalszych działań. Odzwierciedla stan zdrowia, jednak w żaden sposób na niego nie wpływa. Dlatego wydatki z tytułu używania samochodu osobowego na dowóz dziecka na wizyty u lekarza, dietetyczki lub badania krwi mające na celu ustalenie poziomu fenyloanaliny nie mieszczą się w zakresie wydatku rehabilitacyjnego podlegającego odliczeniu (np. Postanowienie Urzędu Skarbowego w Nisku z 5 października 2005 r., nr US.I-OF-406/6/9/05).
GDZIE I Z JAKIM SCHORZENIEM NA LECZENIE UZDROWISKOWE
Ważne adresy
NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA
Centrala, 02-390 Warszawa,
ul. Grójecka 186
tel. 572-60-00
faks 572-63-33
www.nfz.gov.pl
REGIONALNE ODDZIAŁY NFZ
Województwo dolnośląskie
Dolnośląski Oddział Wojewódzki NFZ
50-525 Wrocław,
ul. Joannitów 6
tel. (71) 797-91-00
faks (71) 797-93-25,
www.nfz-wroclaw.pl
Województwo kujawsko-pomorskie
Kujawsko-Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ
85-071 Bydgoszcz,
ul. Mickiewicza 15
tel. (52) 325-27-00
faks (52) 325-27-09
www.nfz-bydgoszcz.pl
Delegatura w Toruniu:
87-100 Toruń,
ul. Grudziądzka 46/48
tel. 056 65-82-600
faks 056 65-82-621
Delegatura we Włocławku:
87-800 Włocławek,
ul. Wieniecka 42
tel. (54) 411-22-03,
faks (54) 411-22-07
Województwo lubelskie
Lubelski Oddział Wojewódzki NFZ
20-124 Lublin,
ul. Szkolna 16
tel. (81) 531-05-00, -01, -02
faks (81) 531-05-28
www.nfz-lublin.pl
Województwo lubuskie
Lubuski Oddział Wojewódzki NFZ
65-057 Zielona Góra,
ul. Podgórna 9b
tel. (68) 328-76-00
faks (68) 328-76-57
www.nfz-zielonagora.pl
Województwo łódzkie
Łódzki Oddział Wojewódzki NFZ
90-032 Łódź,
ul. Kopcińskiego 58
tel. (42) 94-88, 275-40-30
www.nfz-lodz.pl
Województwo małopolskie
Małopolski Oddział Wojewódzki NFZ
31- 053 Kraków,
ul. Ciemna 6
ul. Ciemna 6, tel. (12) 298-81-00
ul. Batorego 24, tel. (12) 298-83-00
ul. Racławicka, tel. (12) 298-84-00
faks (12) 430-64-40
www.nfz-krakow.pl
e mail: nfz@bci.krakow.pl
Województwo mazowieckie
Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ
00-613 Warszawa,
ul. Chałubińskiego 8
tel. (22) 582 84 40 do 43
www.nfz-warszawa.pl
Województwo opolskie
Opolski Oddział Wojewódzki NFZ
45-315 Opole,
ul. Głogowska 37
tel. (77) 402-01-00, 402-01-02
www.nfz-opole.pl
Województwo podkarpackie
Podkarpacki Oddział Wojewódzki NFZ
35-032 Rzeszów,
ul. Zamkowa 8
tel. (17) 852-81-24, 852-86-18
faks (17) 852-86-19
www.nfz-rzeszow.pl
Województwo podlaskie
Podlaski Oddział Wojewódzki NFZ
15-042 Białystok,
ul. Pałacowa 3
tel. (85) 745-95-00
faks (85) 745-95-39
www.nfz-bialystok.pl
Województwo pomorskie
Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ
80-844 Gdańsk,
ul. Podwale Staromiejskie 69
tel. (58) 321-86-98, 321-86-35
faks (58) 321-85-15
www.nfz-gdansk.pl
Województwo śląskie
Śląski Oddział Wojewódzki NFZ
40-844 Katowice,
ul. Kossutha 13
tel. (32) 735-17-00
www.nfz-katowice.pl
Województwo świętokrzyskie
Świętokrzyski Oddział Wojewódzki NFZ
25-025 Kielce,
ul. Jana Pawła II 9
tel. (41) 343-03-24, 343-06-14
faks (41) 343-04-90, 362-90-72
www.nfz-kielce.pl
Województwo warmińsko-mazurskie
Warmińsko-Mazurski Oddział Wojewódzki NFZ
10-561 Olsztyn,
ul. Żołnierska 16
tel. (89) 532-74-14
faks (89) 533-91-74
www.nfz-olsztyn.pl
Województwo wielkopolskie
Wielkopolski Oddział Wojewódzki NFZ
61-823 Poznań,
ul. Piekary 14/15
tel./faks (61) 850 60 00
(61) 850 61 02
adres do korespondencji:
60-309 Poznań,
ul. Grunwaldzka 158
www.nfz-poznan.pl
Województwo zachodniopomorskie
Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki NFZ
71-470 Szczecin,
ul. Arkońska 45
tel. (91) 425-10-00
faks (91) 425-11-88
www.nfz-szczecin.pl
Delegatura:
75-820 Koszalin,
ul. Konstytucji 3 Maja 7 (pomieszczenia na parterze)
tel. (94) 346-52-27, 346-52-28, 346-36-60
faks (94) 341-54-22
e-mail:koszalin@nfz-szczecin.pl
DS
Wyjaśnienia NFZ
Skierowanie do uzdrowiska
Lekarz wystawił mi skierowanie do sanatorium z adnotacją wskazującą miejscowość uzdrowiskową, do której powinienem być skierowany. Czy Fundusz ma obowiązek uwzględnić to wskazanie?
Kwalifikacji skierowania na leczenie uzdrowiskowe dokonuje lekarz specjalista w dziedzinie balneoklimatogii i medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej, zatrudniony w oddziale wojewódzkim Funduszu, na podstawie informacji o aktualnym stanie zdrowia pacjenta oraz schorzeniach współistniejących. Wszelkie dodatkowe określenia lekarza kierującego dotyczące m.in. miejsca i rodzaju leczenia uzdrowiskowego nie są wiążące dla oddziału wojewódzkiego Funduszu.
Do sanatorium raz na rok
Jak często można korzystać z leczenia uzdrowiskowego finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia?
Aktualnie przyjęte jest założenie, z którego wynika, że lekarz kierujący powinien kontrolować częstość korzystania przez pacjentów z leczenia bodźcowego w uzdrowisku mając na uwadze zalecenia specjalistów w dziedzinie balneoklimatologii i medycyny fizykalnej zawarte w dostępnej literaturze fachowej. Z medycznego punktu widzenia leczenie uzdrowiskowe nie powinno być powtarzane wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od poprzedniego. Oznacza to, że pacjent, jeśli zaistnieją wskazania medyczne, może zostać skierowany przez lekarza na leczenie bodźcowe po roku od ostatniego pobytu w uzdrowisku.
Choroba zawodowa
Czy osoba z chorobą zawodową związaną z pracą przy azbeście może korzystać z bezpłatnego leczenia uzdrowiskowego. Jeśli tak, to jak często?
Tak, o ile dana osoba była w dniu 28 września 1997 r. lub przed tą datą pracownikiem zakładu, który stosował azbest w produkcji. Jeśli pacjent spełnia wspomniane kryterium, uprawniony jest do korzystania raz w roku z leczenia uzdrowiskowego oraz zwolnienia z odpłatności związanej z leczeniem uzdrowiskowym, o której mowa w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Powyższe reguluje ustawa z 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. z 2004 r. nr 3 poz. 20 z późn. zm.). Natomiast wykaz zakładów, których pracownicy są uprawnieni do świadczeń zdrowotnych, określony jest w załączniku nr 4 do wyżej wymienionej ustawy.
Zwrot kosztów leczenia ambulatoryjnego
Czy NFZ zwraca pieniądze za ambulatoryjne leczenie uzdrowiskowe, które odbędę w wybranym przeze mnie terminie i opłacę z własnej kieszeni?
NFZ nie zwraca pieniędzy za leczenie uzdrowiskowe, z którego skorzystał pacjent bez potwierdzonego przez NFZ skierowania i na własny koszt. Leczenie uzdrowiskowe, w tym również ambulatoryjne leczenie uzdrowiskowe (trwa od 6-12 dni) odbywa się na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, potwierdzonego przez lekarza balneologa, we wskazanym przez NFZ miejscu i terminie.
Koszty wyjazdu do sanatorium
Proszę o udzielenie mi informacji w sprawie możliwości wyjazdu do sanatorium po zabiegu operacyjnym na tarczycę. Do kogo mam się udać po skierowanie do sanatorium oraz czy poniosę jakieś koszty związane z takim wyjazdem?
O dalszym pani leczeniu decyduje lekarz prowadzący, który uznaje, czy w pani przypadku istnieje konieczność leczenia uzdrowiskowego. Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego (specjalista lub lekarz rodzinny). Skierowania złożone w oddziale funduszu podlegają kwalifikacji przez lekarza specjalistę, który decyduje o formie leczenia uzdrowiskowego. Koszty leczenia i pobytu w szpitalu uzdrowiskowym w całości pokrywa NFZ. Natomiast ubezpieczony ponosi część kosztów związanych z wyżywieniem i zakwaterowaniem w sanatorium uzdrowiskowym. Ubezpieczony ponosi koszty podróży (w każdym przypadku).
Leczenie uzdrowiskowe poszpitalne
Czy istnieje dopłata do pobytu w sanatorium ze skierowania poszpitalnego?
Jeśli ubezpieczony otrzyma potwierdzone przez Narodowy Fundusz Zdrowia skierowanie na leczenie uzdrowiskowe poszpitalne, to takie leczenie jest bezpłatne. Decyzję o zakwalifikowaniu do leczenia uzdrowiskowego szpitalnego należy do lekarza NFZ, który nie jest związany rodzajem skierowania.
Ponowny wyjazd do sanatorium
Jaki jest okres oczekiwania na ponowny wyjazd do sanatorium? Czy nadal są to 2 lata?
Zarządzenie nr 66/2005 prezesa NFZ z 27 września 2005 r. znosi dwuletni okres oczekiwania na możliwość złożenia kolejnego skierowania na leczenie uzdrowiskowe. Wprowadza również zasadę, że w jednym roku kalendarzowym świadczeniobiorca może skorzystać z jednego zakresu leczenia w warunkach uzdrowiskowych, tj. ambulatoryjnego, szpitalnego lub sanatoryjnego i utrzymuje 12-miesięczny okres ważności skierowania od daty jego wystawienia. Jeżeli oddział funduszu nie potwierdził skierowania z powodu braku miejsc, świadczeniobiorca wpisywany jest na listę oczekujących, o czym informowany jest na piśmie ze wskazaniem kolejności na tej liście oraz przewidywanym czasem potwierdzenia skierowania. Stosowne informacje znajdują się w zarządzeniu nr 66/2005 z 27 września 2005 r. prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie przyjęcia do stosowania w NFZ zasad potwierdzania skierowań na leczenie uzdrowiskowe w oddziałach wojewódzkich funduszu.
Kiedy na leczenie stacjonarne
Czy korzystając z leczenia uzdrowiskowego ambulatoryjnego mogę złożyć wniosek o leczenie stacjonarne? Czy obowiązują jakieś terminy oczekiwania po odbytym leczeniu? A może mogę złożyć obydwa wnioski jednocześnie?
W roku kalendarzowym można korzystać tylko z jednej formy leczenia uzdrowiskowego. Po leczeniu ambulatoryjnym nie ma ograniczenia w składaniu następnego skierowania. Po leczeniu stacjonarnym kolejne skierowanie na leczenie stacjonarne może wpłynąć po 24 miesiącach od ostatniego leczenia.
Rehabilitacja w sanatorium
Uzyskałem skierowanie od lekarza ortopedy na zabiegi rehabilitacyjne. Z uwagi na fakt, iż mam problemy w poruszaniu się (chodzę za pomocą kul łokciowych), a mieszkam na czwartym piętrze bez windy, zabiegi bezpłatne usiłowałem uzyskać w sanatorium, w pobliżu miejsca zamieszkania moich rodziców, gdzie przemieściłem się na czas choroby. Odmówiono mi. Czy słusznie, biorąc pod uwagę, że uzdrowisko ma umowę z Funduszem?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, świadczenia zdrowotne w uzdrowisku udzielane są osobom przebywającym na turnusie leczniczym, których skierowania na leczenie uzdrowiskowe potwierdzone zostały przez właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pacjenta oddział wojewódzki Funduszu. To oznacza, że mimo skierowania wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego na zabiegi rehabilitacyjne w warunkach ambulatoryjnych nie możemy domagać się od uzdrowiska udzielania wspomnianych świadczeń, gdyż nie stanowią one przedmiotu umowy z funduszem. Zabiegi rehabilitacji leczniczej pacjent może uzyskać wyłącznie w placówkach zdrowotnych mających z NFZ umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Biorąc pod uwagę pana trudność w poruszaniu się, a tym samym brak możliwości korzystania z rehabilitacji w warunkach ambulatoryjnych, proszę rozważyć możliwość zwrócenia się z tym problemem do lekarza specjalisty (kierującego pana na zabiegi fizjoterapeutyczne), który w zależności od oceny medycznej podejmie decyzję co do ewentualnej kwalifikacji pana do rehabilitacji w warunkach oddziału stacjonarnego.
Refundacja środków pomocniczych
Gdzie mogę znaleźć listę środków pomocniczych refundowanych przez Ministerstwo Zdrowia?
Informacje te są dostępne w rozporządzeniu ministra zdrowia z 17 grudnia 2004 r. w sprawie limitu cen dla wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych, o takim samym zastosowaniu, ale różnych cenach, oraz limitu cen dla napraw przedmiotów ortopedycznych (Dz. U. nr 275, poz. 2732 z późn. zm.) i rozporządzeniu ministra zdrowia z 17 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego wykazu wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych, wysokości udziału własnego świadczeniobiorcy w cenie ich nabycia, kryteriów ich przyznawania, okresów ich użytkowania, a także wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi podlegającymi naprawie w zależności od wskazań medycznych oraz wzoru zlecenia na zaopatrzenie w te wyroby i środki (Dz. U. nr 276, poz. 2739 z późn. zm.).
Skierowanie od lekarza POZ
Czy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może skierować pacjenta na rehabilitację w oddziale szpitalnym?
Może. W razie wystąpienia u pacjenta zaostrzenia choroby przewlekłej, skierowanie na rehabilitację ogólnoustrojową w warunkach oddziału stacjonarnego (szpitalnego) może wystawić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. W takim przypadku lekarz oddziału rehabilitacyjnego po ocenie stanu zdrowia pacjenta dokonuje kwalifikacji oraz ustala termin przyjęcia pacjenta do szpitala.
Prześwietlenie kręgosłupa
Jestem pod opieką poradni rehabilitacyjnej od pół roku. Lekarz zalecił wykonanie prześwietlenia kręgosłupa, ale nie wydał mi skierowania tylko odesłał do lekarza rodzinnego. Kto powinien wystawić mi skierowanie?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami porada lekarska w poradni rehabilitacyjnej obejmuje m.in. kierowanie pacjenta na konsultacje i badania dodatkowe. W opisywanej więc przez pana sytuacji skierowanie na prześwietlenie powinien wystawić lekarz z poradni rehabilitacyjnej, wskazując jednocześnie zakład, w którym to prześwietlenie może być wykonane.
Aparaty ortodontyczne
Czy Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje aparaty ortodontyczne stałe? Czy są jakieś ulgi pieniężne na aparat stały i kto może je dostać? Jakie kryteria trzeba spełniać?
W ramach ubezpieczenia pacjenci mają zagwarantowane jedynie leczenie ortodontyczne wad zgryzu z zastosowaniem aparatów do zdejmowania jedno- i dwuszczękowego do ukończenia 12. roku życia, kontrolę wyników leczenia po jego zakończeniu w tzw. okresie retencji do ukończenia 13. roku życia, oraz raz w roku kalendarzowym naprawę aparatu ortodontycznego wykonanego w ramach świadczeń gwarantowanych do ukończenia 13. roku.
Rehabilitacja w domu
Słyszałam o tzw. rehabilitacji domowej, przeznaczonej dla tych osób, które z różnych względów nie mogą korzystać z rehabilitacji stacjonarnej lub ambulatoryjnej. W przychodni nie uzyskałam żadnych informacji na ten temat, dlatego chciałabym się dowiedzieć, czy taka procedura istnieje i jak z niej skorzystać.
Rehabilitacja w warunkach domowych to udzielanie świadczeń w miejscu zamieszkania/przebywania pacjenta, zawierających rehabilitację leczniczą i edukację zdrowotną pacjenta i jego rodziny. Prawo kierowania do poradni rehabilitacji oraz na zabiegi fizjoterapeutyczne posiada każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. Lekarz, wystawiając skierowanie do poradni rehabilitacyjnej lub bezpośrednio na zabiegi fizjoterapeutyczne, wskazuje rozpoznanie jednostki chorobowej również wg klasyfikacji ICD-10 i określenie dysfunkcji narządu ruchu, deficyt neurologiczny lub inną przyczynę kierowania na rehabilitację. W skierowaniu lekarz kierujący określa zlecane zabiegi, liczbę powtórzeń, parametry zabiegu i okolicę ciała. W przypadku skierowania na zabiegi fizjoterapeutyczne przez lekarza innego niż lekarz ze specjalizacją z rehabilitacji medycznej, balneoklimatologii i medycyny fizykalnej, magister rehabilitacji/fizjoterapii lub magister wychowania fizycznego ze specjalizacją z rehabilitacji ruchowej przeprowadza badanie czynnościowe narządu ruchu oraz ustala program rehabilitacji zgodny ze skierowaniem i stanem zdrowotnym pacjenta. Skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne związane z dysfunkcją narządu ruchu wywołaną wadami postawy wystawia tylko lekarz poradni: rehabilitacji leczniczej, ortopedii i traumatologii narządu ruchu (w tym poradni wad postawy), a program usprawniania opracowuje fizjoterapeuta.
Skierowanie na zabiegi
Bardzo boli mnie kręgosłup i potrzebuję zabiegów rehabilitacyjnych. Czy lekarz rodzinny może mi wystawić skierowanie?
Może. Skierowanie do poradni rehabilitacyjnej oraz na zabiegi fizjoterapeutyczne może wystawić każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. Lekarz wystawiając skierowanie do poradni rehabilitacyjnej lub bezpośrednio do gabinetu rehabilitacyjnego podaje rozpoznanie jednostki chorobowej i określa dysfunkcję narządu ruchu, deficyt neurologiczny lub inną przyczynę kierowania na rehabilitację. W przypadku kiedy na fizjoterapię kieruje lekarz rodzinny (lub inny lekarz niż specjalista z zakresu rehabilitacji medycznej, balneoklimatologii i medycyny fizykalnej, ortopedii, chirurgii ogólnej lub reumatologii), magister rehabilitacji/fizjoterapii lub magister wychowania fizycznego, posiadający specjalizację z zakresu rehabilitacji ruchowej, przeprowadza badanie czynnościowe narządu ruchu i ustala program rehabilitacji, o czym powiadamia lekarza kierującego, dokonując pisemnego uzasadnienia. Skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne możemy zrealizować w każdym zakładzie opieki zdrowotnej mającym kontrakt w danym zakresie.
Karta zaopatrzenia
Moją kartę zaopatrzenia comiesięcznego na pampersy odebrałem 4 września 2005 r. i z początkiem września 2006 roku. Chciałem wykupić pampersy z refundacją NFZ, a pani w aptece powiedziała mi, że ta karta już jest nieważna i muszę mieć kolejną. Jak to jest, czy jest ona ważna rok czy nie?
Karta zaopatrzenia comiesięcznego jest ważna 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych. Jeżeli pan zrealizował pierwsze zlecenie we wrześniu 2005 roku, to realizacja 12 ostatniego zlecenia przypadła na sierpień 2006 roku. Na kolejne 12 miesięcy musi być wystawiona nowa karta. Niewykorzystanie któregoś z 12 zleceń w ciągu roku nie przedłuża ważności karty i nie umożliwia zrealizowania zlecenia w 13 miesiącu. Niezrealizowane zlecenie przepada.
Dodatkowe dokumenty
Chciałem odebrać pieluchomajtki dla żony. W aptece odmówiono mi twierdząc, że muszę mieć jakiś dokument podpisany przez żonę. Nie jest to możliwe, gdyż żona jest sparaliżowana i nic mi nie podpisze. Co mam zrobić?
Nieprawdą jest, że w momencie realizacji zlecenia na pieluchomajtki na podstawie karty zaopatrzenia comiesiecznego, osoba wykupująca je w aptece musi mieć jakiś dokument z podpisem chorego, na którego wystawione jest zlecenie. Podczas odbioru wymagane jest potwierdzenie ww. przez osobę odbierającą, tzn. musi ona podać swoje dane: imię i nazwisko oraz PESEL. Przepisy te są regulowane zarządzeniem prezesa NFZ nr 79/2005.
Środki ortopedyczne
Jakie są zasady finansowania środków ortopedycznych przez NFZ?
Refundowane przedmioty i środki dzielą się na trzy grupy:
optyka okularowa, czyli szkła korekcyjne i pomoce optyczne, w tym: lupy, monookulary itp.,
aparaty słuchowe, wkładki uszne i systemy wspomagające słyszenie,
pozostałe przedmioty ortopedyczne (np. kołnierze, gorsety, obuwie, wózki inwalidzkie, protezy kończyn górnych i dolnych) oraz środki pomocnicze (np. pieluchomajtki, materace przeciwodleżynowe, protezy piersi, peruki, sprzęt stomijny).
Podstawą do uzyskania refundowanego przedmiotu ortopedycznego bądź środka pomocniczego jest zlecenie wystawione przez lekarza. Zlecenie jest ważne 90 dni od daty wystawienia przez lekarza z wyjątkiem środków na comiesięczne zaopatrzenie, które jest ważne 30 dni. Każde zlecenie (z wyjątkiem zlecenia na szkła okularowe) musi być zatwierdzone w oddziale wojewódzkim NFZ właściwym dla miejsca zamieszkania ubezpieczonego, a zrealizować je można u dowolnego świadczeniodawcy, mającego umowę z jakimkolwiek oddziałem wojewódzkim NFZ. Aby uzyskać refundację do szkieł okularowych, lekarz okulista musi wypisać odpowiednie zlecenie, z którym od razu można się udać (bez konieczności potwierdzania) do wybranego przez siebie zakładu optycznego mającego podpisaną umowę z NFZ. Przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane są uprawnionemu na własność. Ponowne przyznanie zaopatrzenia może nastąpić po upływie okresu jego użytkowania, który określa rozporządzenie ministra właściwego ds. zdrowia.
Kontraktowanie rehabilitacji przez NFZ
Jakie świadczenia kontraktuje NFZ w ramach rehabilitacji leczniczej?
Narodowy Fundusz Zdrowia, zapewniając świadczeniobiorcom dostęp do rehabilitacji leczniczej, zawiera umowy o udzielanie m.in. następujących świadczeń:
świadczenia realizowane przez lekarza rehabilitanta w poradni rehabilitacyjnej
zabiegi fizjoterapeutyczne realizowane w poradni (gabinecie rehabilitacyjnym)
rehabilitacja w ośrodku dziennym
rehabilitacja ogólnoustrojowa realizowana w szpitalnych oddziałach rehabilitacyjnych oraz w warunkach ośrodka dziennego
rehabilitacja neurologiczna realizowana w szpitalnych oddziałach rehabilitacyjnych oraz oddziałach rehabilitacji neurologicznej.
Zabiegi fizjoterapeutyczne
Jaki lekarz może wystawić skierowanie do poradni rehabilitacyjnej i na zabiegi fizjoterapeutyczne?
Skierowanie do poradni rehabilitacyjnej lub bezpośrednio na zabiegi fizjoterapeutyczne ma prawo wystawić lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, także lekarz rodzinny (podstawowej opieki zdrowotnej) oraz lekarz specjalista. Jeżeli otrzymamy skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne wystawione przez lekarza o innej specjalności niż rehabilitacja medyczna albo balneoklimatologia, podlega ono weryfikacji przez magistra rehabilitacji/fizjoterapii, który przeprowadza badanie czynnościowe narządu ruchu oraz ustala program rehabilitacji. Jedynie w przypadku schorzeń związanych z dysfunkcją narządu ruchu wywołanych wadami postawy skierowanie na zabiegi wystawia tylko lekarz poradni rehabilitacyjnej, ortopedii i traumatologii.
Refundacja fizjoterapii
Jakie zabiegi fizjoterapeutyczne są refundowane przez NFZ w ramach rehabilitacji leczniczej?
Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje wykonywanie szeregu zabiegów fizjoterapeutycznych, m.in. z zakresów:
kinezyterapii, jak np. wyciągi, ćwiczenia usprawniające, ćwiczenia specjalne (ćwiczenia według metod neurofizjologicznych)
masażu, jak np.: masaż suchy, masaż limfatyczny ręczny, masaż podwodny
elektrolecznictwa, jak np.: jonoforeza, kąpiel czterokomorowa, prądy diadynamiczne, ultradźwięki miejscowe
leczenia polem elektromagnetycznym, jak np.: diatermia
światłolecznictwa, jak np.: naświetlanie promieniami IR (Sollux), okłady parafinowe, laseroterapia
kąpieli, jak np.: kąpiel wirowa kończyn, aqavibron, natryski biczowe (szkockie)
krioterapii, jak np.: krioterapia miejscowa (żele, lód, azot, dwutlenek węgla).
Rehabilitacja ogólnoustrojowa
Czy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (rodzinny) ma prawo wystawić skierowanie do szpitala na oddział rehabilitacji ogólnoustrojowej?
Tak, ale skierowanie takie może dotyczyć zaostrzeń schorzeń przewlekłych. Wówczas kwalifikacji pacjenta do oddziału rehabilitacyjnego dokonuje lekarz rehabilitant oddziału oraz ustala termin przyjęcia pacjenta do szpitala.
DS
Przydatne telefony
POWIATOWE CENTRA POMOCY RODZINIE
Województwo dolnośląskie
Bolesławiec, 075 735 30 48
Bielawa, 074 833 98 95;
Głogów, 076 834 15 03;
Góra, 065 543 22 45 do 47
Jawor, 076 870 75 90
Jelenia Góra, 075 752 39 20
Kamienna Góra, 075 744 23 02, 744 45 74
Kłodzko, 074 865 82 60
Legnica, 076 862 50 97;
Lubań, 075 721 56 12;
Lubin, 076 844 17 39;
Lwówek Śląski, 075 782 56 17
Milicz, 071 384 13 84;
Oleśnica, 071 314 01 74
Oława, 071 303 29 71;
Polkowice, 076 847 49 68
Strzelin, 071 392 30 16 w. 34
Środa Śląska, 071 317 56 46 w. 24
Świdnica Śląska, 074 853 06 11 w. 348
Trzebnica, 071 387 05 96
Wałbrzych, 071 846 06 08
Wołów, 071 389 53 00
Wrocław, 071 344 36 41 do 49
Ząbkowice Śląskie, 074 815 60 00
Zgorzelec, 075 776 15 05
Złotoryja, 076 878 70 32
Województwo kujawsko-pomorskie
Aleksandrów Kujawski, 054 282 61 54
Brodnica, 056 493 37 29
Bydgoszcz, 052 349 74 13 do 415
Chełmno, 056 677 24 46
Golub Dobrzyń, 056 683 54 76
Grudziądz, 056 642 69 60
Inowrocław, 052 355 02 02 w. 371, 357 48 20
Lipno, 054 287 20 95
Mogilno, 052 318 03 05;
Nakło, 052 386 08 04
Radziejów, 054 285 35 43
Rypin, 054 280 36 41
Więcbork, 052 389 85 01
Świecie, 052 333 21 41
Toruń, 056 660 83 11
Tuchola, 052 334 87 77
Wąbrzeźno, 056 688 24 52 w. 103
Włocławek, 054 411 24 31
Żnin, 052 303 12 26
Województwo lubelskie
Biała Podlaska, 083 343 36 11, 343 56 12
Biłgoraj, 084 686 06 67
Chełm, 082 565 52 11, 563 00 72
Hrubieszów, 084 697 07 83
Janów Lubelski, 015 872 03 09, 872 33 45
Krasnystaw, 082 576 72 97, 576 72 86 do 88 w. 23, 39
Kraśnik, 081 825 58 99
Lubartów, 081 854 33 29
Lublin, 081 422 10 20 do 24
Łęczna, 081 462 25 89
Łuków, 025 798 25 55
Opole Lubelskie, 081 827 52 05
Parczew, 083 354 11 12
Puławy, 081 888 04 92
Radzyń Podlaski, 083 352 74 00
Ryki, 081 865 48 52
Świdnik, 081 751 54 33
e-mail pcprswidnik@wp.pl
Tomaszów Lubelski, 084 664 41 11
Włodawa, 082 572 15 10 w. 53
Zamość, 084 639 23 74; 638 23 01; 638 55 16
Województwo lubuskie
Gorzów Wlkp., 095 728 60 62 do 65
Krosno Odrzańskie, 068 383 78 98
Międzyrzecz, 095 741 11 13
Nowa Sól, 068 356 31 29
Słubice, 095 758 21 40
Sulęcin, 095 755 52 43 do 46 w. 106
Świebodzin, 068 382 28 31
Zielona Góra, 068 325 38 36; 327 93 91
Żagań, 068 377 69 62
Żary, 068 374 22 06
Województwo łódzkie
Bełchatów, 044 833 06 42; 733 04 98
Kutno, 024 355 47 50; 355 47 51;355 47 52
Łask, 043 675 37 49
Łęczyca, 024 721 61 62
Łowicz, 046 837 03 44
Łódź, 042 674 51 36 w. 273
Opoczno, 044 754 25 69
Pabianice, 042 213 01 00 w. 128
Pajęczno, 034 311 10 56 w. 231
Piotrków Tryb., 044 733 05 45
Poddębice, 043 678 20 85
Radomsko, 044 683 44 22
Rawa Mazowiecka, 046 814 57 60
Sieradz, 043 827 18 07
Skierniewice, 043 833 45 14
Tomaszów Maz., 044 725 14 60
Wieluń, 043 843 14 90
Wieruszów, 062 783 19 95
Zduńska Wola, 043 824 99 99
Zgierz, 042 719 06 33; 715 14 58
Województwo małopolskie
Bochnia, 014 611 69 29;
Brzesko, 014 663 00 31
Chrzanów, 032 623 22 61 w. 20; 623 35 52
Dąbrowa Tarnowska, 014 642 24 31
Gorlice, 018 352 53 80;
Kraków, 012 634 42 66 w. 569
Limanowa, 018 337 53 60
Miechów, 041 383 40 84
Myślenice, 012 274 37 80
Nowy Sącz, 018 443 75 91; 443 82 51
Nowy Targ, 018 266 70 45 w. 51, 50
Olkusz, 032 643 39 41
Oświęcim, 033 842 42 27
Proszowice, 012 386 29 60
Sucha Beskidzka, 033 874 18 27
Tarnów, 014 621 56 83
Zakopane, 018 200-04-62
Wadowice, 033 873 98 25; 873 21 88
Wieliczka, 012 288 02 10
Województwo mazowieckie
Białobrzegi, 048 613 34 14
Ciechanów, 023 672 52 16
Garwolin, 025 682-35-41
Gostynin, 024 235 22 92
Grodzisk Mazowiecki, 022 724 15 70
Grójec, 048 670 44 27
Kozienice, 048 614 38 21
Legionowo, 022 784 83 33
Lipsk, 048 378 11 50 w. 34
Łosice, 083 359 05 51
Maków Mazowiecki, 029 717 12 74; 717 25 62
Mińsk Mazowiecki, 025 759 27 77
Mława, 023 654 43 56
Nowy Dwór Mazowiecki, 022 775 41 72
Ostrołęka, 029 764 57 88
Ostrów Mazowiecka, 029 745 29 61
Otwock, 022 719 48 10 do 14
Piaseczno, 022 750-60-17
Płock, ul. Wolskiego 4
Płońsk, 023 662 12 59; 662 75 49 wew. 13
Pruszków, 022 758 69 11
Przasnysz, 029 752 25 14 w. 118; 752 22 70
Przysucha, 048 675-55-17
Pułtusk, 023 692 54 83
Radom, 048 365 58 07
Siedlce, 025 644 81 72
Sierpc, 024 275-76-60
Sochaczew, 046 862 77 40
Sokołów Podlaski, 041 787 22 02
Szydłowiec, 048 617 10 08 w. 20
Warszawa, 022 840 05 82, 851 12 10
Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie Warszawa Zachodnia (w skład powiatu wchodzą gminy Błonie, Kampinos, Leszno, Stare Babice, Izabelin, Łomianki, Ożarów Mazowiecki), 022 733 72 51, 733 72 53 -55
Węgrów, 025 792 49 07
Wołomin, 022 776 44 94 w. 113
Wyszków, 029 742 50 52
Zwoleń, 048 676 36 23
Żuromin, 023 657 35 15
Żyrardów, 046 854 20 83
Województwo opolskie
Brzeg, 077 416 95 05
Głubczyce, 077 485 87 73
Kędzierzyn-Koźle, 077 481 02 82
Kluczbork, 077 414 23 53; 414 21 61 w. 60
Krapkowice, 077 466 40 00 w. 328 lub 329
Namysłów, 077 410 36 95 wew. 168
e-mail pcprnamyslow@poczta.onet.pl
Nysa, 077 433 33 04
Olesno, 034 350 51 25 do 27
e-mail pcprol@interia.pl
Opole (powiat opolski ziemski), 077 541 50 01
Prudnik, 077 406 80 81
Strzelce Opolskie, 077 461 33 81
Województwo podkarpackie
Ustrzyki Dolne (powiat bieszczadzki), 013 471 10 80
Brzozów, 013 434 20 45
Dębica, 014 680 31 48
Jarosław, 016 624 62 85, 624 62 88
Jasło, 013 448 34 40
Kolbuszowa, 017 744 42 39
Krosno, 013 437 57 33, 432 42 58 (dział ds. osób niepełnosprawnych)
Lesko, 013 469 71 24, 469 71 30
Leżajsk, 017 242 82 58
Lubaczów, 016 632 91 30, 632 91 31
Łańcut, 017 225 69 69
e-mail pcprwlancut@poczta.onet.pl
Mielec, 017 583 12 41
Nisko, 015 841 63 68, 841 54 08
Przemyśl, 016 670 32 13, 670 79 74
Przeworsk, 016 649 09 10
Ropczyce (powiat ropczycko-sędziszowski), 017 222 75 76
Rzeszów, 017 862 75 11 w. 1422, 1423
Sanok, 013 464 35 93, 464 19 70
Stalowa Wola, 015 843 36 68
Strzyżów, 017 276 50 34
Tarnobrzeg, 015 822 69 44
Województwo podlaskie
Augustów, 087 643 20 71
Białystok, 085 732 20 52
Białystok, 085 743 36 44
Bielsk Podlaski, 085 730 23 53, 730 24 53
Grajewo, 086 273 87 09
Hajnówka, 085 873 10 15
Kolno, 086 278 13 34
Łomża, 086 216 40 88, 216 42 60
Łomża, 086 216 58 78
Mońki, 085 716 31 46, 716 61 00
Sejny, 087 516 20 66
Siemiatycze, 085 655 25 25, 655 27 11
Sokółka, 085 711 22 41 wew. 61
Suwałki, 087 566 62 20
Wysokie Mazowieckie, 086 275 35 68
Zambrów, 086 271 24 18
Województwo pomorskie
Bytów, 059 822 80 68
e-mail pcpr bytow@zps.gda.pl
Chojnice, 052 397 14 50
Człuchów, 059 834 51 47, 834 31 45
Kartuzy, 058 685 33 20
Kościerzyna, 058 686 50 05
Kwidzyn, 055 279 99 15
Lębork, 059 862 81 06, 862 48 00
Malbork, 055 272 37 93
Nowy Dwór Gdański, 055 247 36 71 wew. 61
Gdynia, 058 782 01 21, 782 01 24
Puck, 058 673 41 93
Pruszcz Gdański, 058 773 20 85
Starogard Gdański, 058 563 01 47
Tczew, 058 532 07 84
Wejherowo, 058 672 40 63, 672 27 02
Sztum, 055 267 74 04
Województwo śląskie
Będzin, 032 267 81 08
Bielsko-Biała 033 813 63 13
Cieszyn, 033 851 04 44
Częstochowa, 034 361 95 26, 361 95 28
Gliwice, 032 332 66 14
Kłobuck, 034 319 88 10
Lubliniec, 034 351 01 12 wew. 108
Pszczyna, 032 449 01 45
e-mail pcprpszczyna@interia.pl
Racibórz, 032 415 20 28
e-mail hildeorand@wp.pl
Rybnik, 032 422 83 00 wew. 36, 43
Wodzisław Śląski, 032 455 14 30
Tarnowskie Góry, 032 285 60 90
Zawiercie, 032 671 07 48
Żywiec, 033 861 94 19
Bytom, 032 281 80 93, 281 69 25
Chorzów, 032 249 62 28, 249 62 26
e-mail opsch@z4
Dąbrowa Górnicza, 032 262 25 28, 262 40 40
Jastrzębie Zdrój, 032 471 77 68
Jaworzno, 032 618 18 40
e-mail jaworzno@ops.pl
www.jaworznoops.pl
Piekary Śląskie, 032 287 95 03
Siemianowice Śląskie, 032 228 13 91
Sosnowiec, 032 266 19 11
Świętochłowice, 032 245 48 60, 245 51 04
Tychy, 032 227 22 71, 227 35 40
Zabrze, 032 277 78 00, 277 78 01, 277 79 00
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej
Miarki 11
43-300 Bielsko-Biała
Tel. 033 498 78 84
Fax. 033 498 78 86
Częstochowa (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej), 034 324 47 65
Gliwice (Ośrodek Pomocy Społecznej), 032 231 40 33, 231 64 12
Katowice (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej), 032 251 00 87
Mysłowice (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej). 032 222 28 12, 222 12 89
Fax. 032 222 12 89
Ruda Śląska (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej), 032 244 29 36
Rybnik (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej), 032 422 11 11, 422 11 18
Żory (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej), 032 434 24 12, 434 37 13
Województwo świętokrzyskie
Busko Zdrój, 041 378 30 51 wew. 14, 378 35 78
Jędrzejów, 041 386 37 41, 386 36 00
Kazimierza Wielka, 041 352 21 36 wew. 38, 352 21 36 wew. 38
Kielce, 041 342 14 90, 342 15 35
Koński, 041 372 35 27, 372 84 06
Opatów, 015 868 44 09
Ostrowiec Świętokrzyski, 041 263 69 07 wew. 318
Pińczów, 041 357 60 01 (do 03)
Sandomierz, 015 832 32 43 wew. 56
Skarżysko-Kamienna, 041 252 32 40 wew. 38
Starachowice, 041 275 42 31
Staszów, 015 864 30 58
Włoszczowa, 041 394 49 93
Kielce, 041 331 25 24, 332 47 84
Województwo warmińsko-mazurskie
Bartoszyce, 089 762 97 50, 762 97 51
Braniewo, 055 244 13 19
Działdowo, 023 697 22 63
Elbląg, 055 233 71 43, 233 62 82
Ełk, 087 621 15 50
Giżycko, 087 429 10 89
Gołdap 19-500, pl. Zwycięstwa 14
Iława, 089 649 04 50
Kętrzyn, 089 751 09 00
e-mail pcprketrzyn@wp.pl
Mrągowo, 089 741 86 70, 741 86 71
Nidzica, 089 625 44 28
Nowe Miasto Lubawskie, 056 474 31 96, 472 56 00
Olecko, 087 520 02 22, 520 24 75
Olsztyn, 089 535 32 18, 535 02 59
Ostróda, 089 646 04 05, 646 04 07
Pisz, 087 423 36 20
Szczytno, 089 624-97-10
Węgorzewo, 087 427 27 32 wew. 13
Elbląg (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej), 055 230 60 00
e-mail mops@mops.elblag.pl
www.mops.elblag.pl
Olsztyn (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej), 059 534 04 14, 534 97 50, 527 66 16, 527 66 16
Województwo wielkopolskie
Chodzież, 067 282 28 91, 282 72 58
Gniezno, 061 425 52 98
Gostyń, 065 572 36 58
Grodzisk Wielkopolski, 061 444 88 75
Jarocin, 062 505 46 06
Kalisz, 062 765 72 17, 757 46 47
Kępno, 062 782 89 61
Koło, 063 261 78 16, 261 78 74
Konin, 063 243 03 07
Kościan, 065 511 01 66, 511 98 32
Krotoszyn, 062 722 88 91, 722 88 92
e-mail pcpr-krotoszyn@go2.pl
Leszno, 065 529 68 39, 520 80 97
Międzychód, 095 748 23 85
Nowy Tomyśl, 061 442 24 11, 442 21 21
Oborniki, 061 297 31 01, 296 65 80
Ostrów Wielkopolski, 062 735 51 52, 735 02 06
Ostrzeszów, 062 732 07 50
Piła, 067 214 42 54, 214 42 55 (do 57)
Pleszew, 062 742 31 47
Poznań, 061 848 42 18, 848 42 1
Rawicz, 065 546 43 33, 546 2211
Słupca, 063 213 24 44, 213 22 45
Szamotuły, 061 292 26 74
Śrem, 061 283 03 73
Środa Wielkopolska, 061 285 38 06
Fax 061 285 38 06
Turek, 063 289 24 07, 289 24 08
Wągrowiec, 067 262 76 14, 262 79 33
Wolsztyn, 068 384 27 00, 384 35 91, 384 35 38
Września, 061 437 03 67, 437 03 73
Złotów, 067 263 22 65
Konin, 063 242 63 32, 242 62 32
e-mail mopr@konet.pl
Kalisz, 062 767 42 13 (do 15), 767 42 25, 767 45 10
Leszno (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie), 065 520 70 46, 529 58 47
Poznań (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie), 061 862 12 20, 862 12 22
Poznań (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie Filia Grunwald), 061 866 11 21, 866 62 41
Poznań (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie Filia Jeżyce), 061 847 32 12
37. Poznań (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie Filia Nowe Miasto), 061 876 58 91
Poznań (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie Filia Piątkowo), 061 823 52 60
Poznań (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie Filia Stare Miasto), 061 852 27 31, 852 26 15
Poznań (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie Filia Wilda), 061 830 01 71
Województwo zachodniopomorskie
Białogard, 094 312 88 88
Choszczno, 095 765 25 78, 766 22 05
Drawsko Pomorskie, 094 363 37 62, 363 34 64
Goleniów, 091 418 38 60, 418 03 61
Gryfice, 091 385 68 08
Gryfino, 091 404 55 04
Kamień Pomorski, 091 382 33 86, 341 81 93
Kołobrzeg, 094 354 80 66
Koszalin, 094 341 81 93, 341 81 94
Myślibórz, 095 747 23 03, 747 20 61
Police, 091 312 36 66
Pyrzyce, 091 570 07 57
Sławno, 059 810 50 81
Stargard Szczeciński, 091 480 48 00
Wałcz, 067 387 32 06, 258 40 16
Łobez, 091 397 60 95
Koszalin, 094 341 56 09, 341 42 08
Szczecin, 091 422 70 27, 484 02 11 (do 13), 484 24 45
Świnoujście, 091 321 56 88
DS
Procedury
Orzekanie o niepełnosprawności
Do orzekania o niepełnosprawności powołane są:
powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności jako pierwsza instancja,
wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności jako druga instancja.
Powiatowe i wojewódzkie zespoły wydają orzeczenia o:
niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia,
stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia,
wskazaniach do ulg i uprawnień osób posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy.
Powiatowe zespoły orzekają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej. Wniosek powinien zawierać m.in.:
imię i nazwisko dziecka, przedstawiciela ustawowego dziecka lub osoby zainteresowanej, datę i miejsce urodzenia dziecka lub osoby zainteresowanej,
adres zamieszkania lub pobytu, numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego ich tożsamość,
określenie celu, dla którego niezbędne jest uzyskanie orzeczenia,
dane dotyczące sytuacji społecznej i zawodowej w przypadku wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
Do wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności należy dołączyć dokumentację medyczną, w tym zaświadczenie lekarskie (m.in. z opisem stanu zdrowia) wydane przez lekarza opiekującego się niepełnosprawnym nie wcześniej niż na 30 dni przed złożeniem wniosku oraz inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
O terminie rozpatrzenia wniosku zawiadamia się nie później niż 14 dni przed dniem jego rozpatrzenia. Niestawienie się w tym terminie oznacza pozostawienie sprawy bez rozpoznania. W przypadku usprawiedliwienia nieobecności ważnymi przyczynami lub zdarzeniami losowymi (w ciągu 14 dni od dnia posiedzenia) wyznaczony będzie nowy termin rozpatrzenia sprawy.
W celu wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, lekarz przewodniczący składu orzekającego sporządza, na podstawie badania, ocenę stanu zdrowia dziecka lub osoby zainteresowanej. W przypadku orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, ocenę sporządza lekarz członek powiatowego zespołu, na podstawie badania.
Jeżeli osoba zainteresowana lub dziecko nie mogą uczestniczyć w posiedzeniu składu orzekającego z powodu długotrwałej i nierokującej poprawy choroby, potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim, badanie przeprowadza się w miejscu pobytu tej osoby lub dziecka. Skład orzekający może też w takim przypadku rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie bez udziału zainteresowanych w posiedzeniu. Jest to także możliwe, gdy przewodniczący uzna posiadaną dokumentację medyczną za wystarczającą do oceny stanu zdrowia.
Orzeczenie doręcza się nie później niż w terminie 14 dni od dnia posiedzenia w sprawie wydania orzeczenia.
Stopień niepełnosprawności osoby zainteresowanej orzeka się na czas określony (w przypadku dziecka najpóźniej do ukończenia 16 lat) lub na stałe.
iwa