Gazeta Prawna
Zamów Zaloguj

Logowanie do serwisu

login:

hasło:

Jeśli zapomniałeś hasła Przypomnij hasło

  • Obraz
  • Obraz
  • Poprzednia strona

TEMAT TYGODNIA/ZEZNANIA PODATKOWE ZA 2005 ROK

Jak szybko się rozliczyć i odzyskać nadpłatę

W tym roku PIT-y składamy do 2 maja
Do wyboru są cztery podstawowe formularze
Także wdowa może złożyć PIT małżeński
Z niektórych dochodów dzieci rozliczą się same
Po raz pierwszy korzystamy z ulgi na internet
Bez podpisu zeznanie jest nieważne
Na złożenie zeznania rocznego za 2005 rok zostało jeszcze prawie dwa miesiące. W tym roku mamy trochę więcej czasu niż zwykle. Zasadniczo z podatku dochodowego od osób fizycznych powinniśmy rozliczyć się do 30 kwietnia. W tym roku jednak dzień ten przypada w niedzielę, kolejny dzień to święto, więc termin na złożenie zeznania upłynie 2 maja br.
Musimy pamiętać, że nie jest to tylko ostatni dzień na złożenie zeznania podatkowego. Jest to też termin końcowy do zapłaty podatku. To zapewne z tego powodu podatnicy, którzy muszą dokonać dopłaty do podatku, czekają ze złożeniem zeznania na ostatnią chwilę. Nie jest to jednak konieczne. Jeżeli nawet z zeznania rocznego wynika dopłata, PIT można złożyć dużo wcześniej, sam podatek dopłacić zaś w ostatniej chwili. Żaden przepis nie zobowiązuje podatnika do jednoczesnego złożenia zeznania i zapłaty podatku. Ważne jest, żeby jedno i drugie zostało wykonane w terminie. Przekroczenie terminu w obu przypadkach pociąga za sobą nie tylko poważne sankcje finansowe, ale także karne.
Szybko zazwyczaj rozliczają się podatnicy, którym z rozliczenia wynika napłata. Ale także i oni muszą liczyć się z tym, że nie dostaną pieniędzy natychmiast po tym, jak PIT dotrze do urzędu. Nadpłata powstaje dopiero z dniem złożenia zeznania rocznego, a fiskus, co do zasady, ma aż 3 miesiące na jej zwrot. Pieniądze z nadpłaty mogą być zwrócone na rachunek bankowy, jeżeli podatnik zgłosi takie żądanie, albo w gotówce. Niestety, po nadpłatę, której wysokość nie przekracza kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, trzeba będzie pofatygować się do urzędu, bo jej zwrot nastąpi tylko w kasie. Trzeba też wiedzieć, że nadpłata zwracana przekazem pocztowym zostanie pomniejszona o koszty jej zwrotu.
Żeby przekonać się, czy za 2005 rok dopłacimy podatek czy otrzymamy zwrot, musimy się najpierw rozliczyć. Niniejszy dodatek pozwoli zrobić to szybko, bezstresowo i pomoże uniknąć najczęstszych błędów i pomyłek.
Czym kierować się przy wyborze formularza zeznania rocznego za 2005 r.
Jakie są zasady wspólnych rozliczeń dla małżonków i wdowców
Kiedy samotny rodzic korzysta z preferencyjnego rozliczenia
Co zrobić, by uniknąć najczęstszych błędów, korzystając z ulg i odliczeń
Do kiedy, gdzie i czy osobiście trzeba złożyć roczne zeznanie
Szybkimi krokami zbliża się dzień, w którym upłynie termin złożenia rozliczenia rocznego. Do końca lutego podatnicy powinni otrzymać informacje PIT11/8B. Nie powinno być więc już problemów, żeby wypełnić zeznanie i przesłać je do urzędu. Warto to zrobić wcześniej, bo jeśli okaże się, że podatek trzeba dopłacić, zostanie trochę czasu na zaplanowanie tego wydatku. Jeżeli z zeznania wyniknie nadpłata, złożenie zeznania pozwoli na szybsze odzyskanie pieniędzy od fiskusa.
Podstawowym problemem dla wielu podatników jest wybór formularza, na jakim muszą się rozliczyć. Najpopularniejszymi formularzami zeznań rocznych dla osób fizycznych są 4 druki: PIT-36, PIT-37, PIT-38 i PIT-36L.
PIT-37 dla etatowców
To formularz, który muszą wypełnić podatnicy, którzy w roku podatkowym uzyskali wyłącznie przychody z Polski opodatkowane na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej. W szczególności będą to przychody z tytułu:
wynagrodzeń i innych przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy (również spółdzielczego stosunku pracy) oraz pracy nakładczej,
emerytur lub rent krajowych (również rent strukturalnych, rent socjalnych),
świadczeń i zasiłków przedemerytalnych,
dniówek obrachunkowych i innych przychodów z tytułu członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych lub innych spółdzielniach zajmujących się produkcją rolną,
zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego,
stypendiów,
przychodów z działalności wykonywanej osobiście (m.in. z umów zlecenia, kontraktów menedżerskich, zasiadania w radach nadzorczych, pełnienia obowiązków społecznych, działalności sportowej),
przychodów z praw autorskich i innych praw majątkowych,
świadczeń wypłaconych z Funduszu Pracy lub z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
należności za pracę przysługujących tymczasowo aresztowanym oraz skazanym.
PIT-37 nie jest przeznaczony dla osób, które prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej oraz uzyskały przychody z działów specjalnych produkcji rolnej. PIT-37 nie wypełniają też podatnicy, który są obowiązani doliczać do uzyskanych dochodów dochody małoletnich dzieci.
WAŻNE
Jeżeli małżonkowie chcą rozliczyć się wspólnie, powinni pamiętać, że obydwoje muszą spełniać warunki przewidziane dla wyboru PIT-37.
PIT-36 dla przedsiębiorców
To formularz przeznaczony dla podatników, którzy niezależnie od liczby źródeł przychodów:
prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej,
prowadzili działy specjalne produkcji rolnej,
uzyskali przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub z innych umów o podobnym charakterze, opodatkowane na ogólnych zasadach
uzyskali przychody, od których byli obowiązani samodzielnie opłacać zaliczki na podatek,
uzyskali przychody ze źródeł położonych za granicą,
uzyskali przychody z innych źródeł, opodatkowanych na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej, od których ani płatnik, ani podatnik w ciągu roku podatkowego nie miał obowiązku odprowadzenia zaliczek,
korzystają z tzw. kredytu podatkowy,
są obowiązani dokonać doliczenia w związku z korzystaniem z tzw. kredytu podatkowego,
sporządzili remanent likwidacyjny w grudniu roku podatkowego,
są obowiązani doliczyć do swoich dochodów dochody małoletnich dzieci (np. rentę rodzinną),
obniżają dochód o straty z lat ubiegłych,
wykazują należny zryczałtowany podatek dochodowy, jeżeli podatek ten nie został pobrany przez płatnika.
PIT-36L dla liniowców
Jest to specjalny formularz, na którym rozliczają się podatnicy, którzy prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną 19 proc. stawką podatku. Chodzi tu o podatników, którzy wybrali liniową stawkę podatku dochodowego od osób fizycznych.
PIT-38 dla graczy giełdowych
Ostatni formularz powinien zainteresować zwłaszcza podatników, którzy muszą rozliczyć się z pieniędzy wygranych na giełdzie. Dotyczy on przede wszystkim podatników, którzy w roku podatkowym uzyskali przychody z tytułu odpłatnego zbycia:
papierów wartościowych,
pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka),
pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających,
udziałów w spółkach mających osobowość prawną.
Ponadto PIT-38 muszą wypełnić osoby, które uzyskały przychody z tytułu:
objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo
wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.
Skąd wziąć formularz
Formularze się zmieniają. Czasami są to zmiany kosmetyczne, nawet trudno zauważalne. Jednak co roku minister finansów określa podstawowe formularze rozliczeń rocznych na dany rok. Należy o tym pamiętać. Podatnicy, którzy nie zwracają na to uwagi, mogą popełnić błąd, sporządzając zeznanie na druku z lat ubiegłych.
Aktualne druki znajdziemy w urzędzie skarbowym i na jego stronach internetowych. Jeżeli nie znamy adresu internetowego swojego urzędu, formularze można pobrać ze strony Ministerstwa Finansów. Potrzebny będzie jednak specjalny, choć powszechnie dostępny program komputerowy.
Formularz można wypełnić ręcznie na oryginalnym druku przyniesionym z urzędu. Ale podatnik nie popełni błędu, jeśli wypełni ksero oryginalnego formularza lub wypełni go za pomocą specjalnego programu komputerowego i wydrukuje. Żaden przepis nie zobowiązuje nas do jednego sposobu wypełnienia zeznania rocznego.
Zeznanie roczne w podatku dochodowym od osób fizycznych składamy po zakończeniu roku podatkowego, za który składane jest zeznanie. Ostateczny termin upływa 30 kwietnia. Jednak w tym roku podatnicy będą mieli trochę więcej czasu. Zgodnie z przepisami, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W 2006 roku 30 kwietnia przypada w niedzielę, termin zeznania przesuwa się więc na poniedziałek. Jednak jest to 1 maja Święto Pracy, więc termin złożenia zeznania przesuwa się na kolejny dzień, czyli wtorek 2 maja. Podatnicy mają na rozliczenie się z fiskusem czas do godziny 24 (art. 12 par. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
Zeznanie można złożyć w urzędzie osobiście. Nie zapominajmy wówczas o potwierdzeniu złożenia formularza, koniecznie z datą. Spóźnialscy najchętniej korzystają z usług poczty. Pozwala to na wysłanie zeznania w ostatniej chwili, bez przekroczenia terminu. Termin zostanie zachowany, nawet jeśli przesyłka z zeznaniem dotrze do urzędu już po 2 maja. Liczyć się będzie data ze stempla pocztowego. Trzeba mieć jednak potwierdzenie nadania przesyłki PIT, dlatego należy wysłać go listem poleconym. Dobrze jest na kopercie oraz z boku, na tzw. zwrotce, opisać jej zawartość np.: PIT-37 + PIT/O. Zwrotki na wszelki wypadek przechowujemy tak długo, jak inne dokumenty podatkowe, czyli aż do przedawnienia zobowiązania za dany rok. Z domniemania zachowania terminu do rozliczenia się z podatku skorzystamy wysyłając list pocztą polską. Oznacza to, że nie należy wysyłać zeznania firmą kurierską ani pocztą z zagranicy. W tym ostatnim przypadku dla zachowania terminu trzeba pofatygować się do polskiego urzędu konsularnego. Wówczas, tak jak w przypadku polskiej poczty, nawet składając zeznanie 2 maja o godzinie 23.55 PIT zostanie złożony w terminie.
Ponadto termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem zeznanie zostanie:
wysłane w formie elektronicznej, za poświadczeniem przedłożenia, do organu podatkowego lub do jednostki informatycznej obsługi administracji podatkowej,
złożone przez żołnierza lub członka załogi statku morskiego w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku,
złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego,
złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego.
DRUKI Z INTERNETU
Tu znajdziesz druki formularzy
www.mf.gov.pl
www.gazetaprawna.pl
Do jakiego urzędu
Jeżeli podatnicy niemający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania (podlegający ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu), osiągnęli w roku podatkowym dochody ze źródeł przychodów położonych w Polsce bez pośrednictwa płatników lub za pośrednictwem płatników nieobowiązanych do dokonania rocznego obliczenia podatku, również muszą złożyć zeznanie roczne. Jeżeli zamierzają opuścić terytorium RP przed terminem, muszą to zrobić jeszcze przed wyjazdem lub zakończeniem prowadzenia w Polsce działalności. Podatnicy ci składają zeznanie do urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.
Podatnicy mający miejsce zamieszkania na terytorium Polski, czyli podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, składają zeznanie do urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania w ostatnim dniu roku podatkowego. A gdy zamieszkanie ustało przed tym dniem według ostatniego miejsca zamieszkania na jej terytorium.
Pamiętajmy, że miejsce zamieszkania nie musi pokrywać się z miejscem zameldowania. Nie są to pojęcia tożsame. Właściwość urzędu ustala się według miejsca zamieszkania. Nic nie stoi więc na przeszkodzie, żeby wysłać zeznanie do urzędu właściwego nie dla miejsca zameldowania, ale tego, gdzie podatnik przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Uprawnienia małżonków
Wspólne rozliczenie małżonków to jedna z dwóch preferencji podatkowych, które pozwalają na duże oszczędności. Małżonkowie, którzy spełniają określone warunki, mogą zapłacić podatek w podwójnej wysokości, ale obliczony od połowy ich zsumowanych zarobków.
Jest to jednak wyjątek od zasady, że każdy podatnik, w tym również każdy małżonek, powinien rozliczyć się z podatków indywidualnie.
Co najmniej rok od ślubu
Pierwszym warunkiem, jaki muszą spełnić małżonkowie, to podleganie nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Inaczej mówiąc oboje muszą płacić podatki w Polsce. Ponadto, żadne z nich nie może być opodatkowane na zasadach przewidzianych dla podatników podatku liniowego ani co do zasady nie mogą podlegać przepisom o ryczałcie ewidencjonowanym.
1 (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
Art. 6 ust. 2 małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być jednak, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, z zastrzeżeniem art. 6a, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów (...)
Przeszkodą do wspólnego rozliczenia będzie krótki staż małżeński. Zgodnie z przepisami, małżeństwo musi trwać przez cały rok podatkowy. To samo dotyczy wspólności majątkowej, która musi istnieć między małżonkami cały rok.
W Polsce rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Młode małżeństwa często zapominają o tym fakcie i już w pierwszym roku po ślubie chcą rozliczać się wspólnie. W większości przypadków jest to jednak wykluczone. Wystarczy, że ślub odbył się 2 stycznia 2005 r., żeby trzeba było czekać ze skorzystaniem z preferencji do kolejnego roku podatkowego. Organy podatkowe w każdej chwili mogą sprawdzić długość małżeńskiego stażu. I jeżeli okaże się, że nie trwało ono cały rok, a co za tym idzie podatnicy nie mieli prawa do wspólnego opodatkowania, wyciągną konsekwencje. Nie tylko trzeba będzie wypełnić jeszcze raz PIT-y, tym razem rozliczając swoje dochody oddzielnie. Ponadto trzeba zapłacić podatek w prawidłowej wysokości od zarobków każdego z nich oraz zapłacić odsetki. Zazwyczaj jeden z małżonków sporo zyskuje na wspólnym rozliczeniu płacąc podatek według niższej stawki. Kiedy przyjdzie skorygować zeznanie, czyli rozliczyć się osobno, tego zysku nie będzie. Niewykluczone są też sankcje karne za naruszenie obowiązków podatkowych.
Tylko wspólny majątek
Kolejną przeszkodą do wspólnego rozliczenia może okazać się ustrój majątkowy małżonków.
W większości przypadków między małżonkami zachodzi ustawowa wspólność majątkowa, która powstaje z chwilą zawarcia związku małżeńskiego i trwa przez cały okres małżeństwa. Te pary nie powinny mieć problemów, o ile będą pamiętać, że wspólność majątkowa musi tak jak małżeństwo trwać cały rok podatkowy.
Niekiedy małżonkowie decydują się na jej wyłączenie sądowne lub umowne. Takie działania przed ślubem (intercyza) lub w trakcie trwania małżeństwa pozbawiają prawa do preferencyjnego rozliczenia.
Nie jest prawdą, że wspólność majątkowa, w przeciwieństwie do trwania związku małżeńskiego, nie musi łączyć małżonków przez cały rok. Choć nie wynika to wyraźnie z przepisów, organy podatkowe są zgodne dla skorzystania z możliwości wspólnego rozliczenia konieczne było i jest zarówno pozostawanie w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, jak i istnienie wspólności majątkowej (ustawowej lub umownej) w tym okresie. Nie można uznać, że wspólność może istnieć w dowolnym momencie roku podatkowego, czy też po jego zakończeniu w chwili składania zeznania podatkowego. Przywilej wspólnego opodatkowania małżonków był wyłączony w razie istnienia między małżonkami (w jakimkolwiek okresie roku podatkowego) rozdzielności majątkowej wynika z pisma Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 13 maja 2005 r. nr IS.I/2-0050/9/03 (opublikowanego na stronie www.mofnet.gov.pl) oraz pisma Ministerstwa Finansów z dnia 28 kwietnia 2005 r. (znak: PB5/MC-033-12-103/05).
ZAPAMIĘTAJ
Sprawdź prawo do przywileju
Skorzystanie ze wspólnego rozliczenia, mimo braku spełnienia choćby jednej przesłanki ustawowej, spowoduje konieczność złożenia jeszcze raz zeznania. Tym razem każdy z małżonków będzie musiał zrobić to sam, osobno rozliczyć swoje dochody i zapłacić od nich osobny podatek. W wielu przypadkach pociągnie to za sobą konieczność zapłaty odsetek karnych i narażenie się na sankcje skarbowe.
Wyjątek przy ryczałcie
Co do zasady, aby móc skorzystać z preferencyjnego rozliczenia, żadne z małżonków nie może korzystać z ryczałtu ewidencjonowanego. Ustawa przewiduje jednak jeden wyjątek. Ze wspólnego opodatkowania mogą skorzystać małżonkowie, jeżeli jedno lub oboje co prawda korzystali z ryczałtu, ale tylko od przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Trzeba jednak pamiętać, że umowy te nie mogą być zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
ZAPAMIĘTAJ
Trzeba wybrać urząd
W przypadku małżonków wnoszących o łączne opodatkowanie dochodów, zeznanie składa się do urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania małżonków w ostatnim dniu roku podatkowego. A jeżeli małżonkowie mają różne miejsca zamieszkania do urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania jednego z małżonków. Podatnicy muszą w tym przypadku wybrać urząd skarbowy właściwy dla jednego z nich.
Pułapką może okazać się jednak inna okoliczność niewyrejestrowanie działalności gospodarczej opodatkowanej formami przewidzianymi w ustawie o ryczałcie ewidencjonowanym. Niestety, wielu małżonków zakłada, że samo zawieszenie działalności pozwala na powrót do preferencji. Tymczasem wyłączenie dotyczy przypadku, gdy chociażby do jednego z małżonków w roku podatkowym odnosiły się przepisy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Trzeba wiedzieć, że polskie prawo podatkowe nie wiąże żadnych skutków z tzw. zawieszeniem działalności. Możliwe jest jedynie zgłoszenie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej w odniesieniu do podatników, którzy wybrali opodatkowanie w formie karty podatkowej, ale i ta procedura ma tylko charakter informacyjny.
Tym samym osoba, która nie zlikwidowała działalności gospodarczej, uznawana jest za osobę prowadzącą taką działalność, do której mają zastosowanie przepisy tej ustawy. A ponieważ po zmianie przepisów od 1 stycznia 2003 r. nieuzyskanie w roku podatkowym przychodów z działalności, dla której podatnik wybrał opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową, pozostaje bez znaczenia każdy, kto formalnie nie zlikwidował działalności opodatkowanej ryczałtem, nie ma prawa do wspólnego rozliczenia się z małżonkiem.
Kosztowne opóźnienie
Preferencyjność wspólnego rozliczenia polega na tym, że małżonkowie mogą być opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot przysługujących im odliczeń.
Wówczas podatek określa się na obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku, ale oblicza się go od połowy łącznych dochodów małżonków. Do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych podatkiem zryczałtowanym. Są to m.in. podatki od wygranych w grach liczbowych, odsetek od lokat bankowych, sprzedaży nieruchomości itp.
Na wspólnym rozliczeniu skorzystają szczególne małżonkowie, których dochody znacznie się różnią, tzn. jeden małżonek zarobił bardzo dużo, drugi mało. Z możliwości zapłacenia podwójnego podatku od połowy wspólnego dochodu można skorzystać także wtedy, gdy jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał żadnych przychodów lub osiągnął dochód w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku, który za 2005 rok wynosi 2790 zł.
Jednak wspólne rozliczenie małżonków jest prawem, a nie obowiązkiem małżonków. Nie muszą się więc na niego decydować wszyscy, zwłaszcza jeśli ich zarobki są podobne i będą płacić podatek według takiej samej stawki.
Do skorzystania ze wspólnego rozliczenia niezbędny jest wniosek. Nie oznacza to jednak konieczności sporządzania odrębnego pisma. Wystarczy na formularzu zeznania zaznaczyć odpowiedni kwadrat w części dotyczącej sposobu opodatkowania i jest to równoznaczne ze złożeniem wniosku o wspólne opodatkowanie.
Wniosek o wspólne opodatkowanie dochodów musi być jednak złożony w terminie, nie później niż w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy. Złożenie zeznania małżeńskiego po tym czasie jest nie tylko naruszeniem obowiązków dotyczących terminowego rozliczenia z fiskusem, ale również wiąże się z utratą prawa do preferencyjnego rozliczenia. W takiej sytuacji urząd skarbowy wezwie podatników do złożenia odrębnych zeznań, ponownego obliczenia podatku i zapłaty ewentualnych odsetek od osobno naliczonych należności.
WAŻNE
Wdowcom, którzy złożyli wniosek o wspólne opodatkowanie ze zmarłym małżonkiem, nie przysługuje jednocześnie prawo opodatkowania dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Preferencje dla wdowców
Od początku 2005 roku z prawa wspólnego rozliczenia może skorzystać także podatnik, którego małżonek zmarł. W drodze wyjątku wniosek o łączne opodatkowanie dochodów małżonków może być złożony przez osobę, która:
zawarła związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, a jej małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego,
pozostawała w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a jej małżonek zmarł po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania podatkowego.
3 (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
Art. 6a ust. 1 wniosek o łączne opodatkowanie dochodów małżonków, między którymi istniała w roku podatkowym wspólność majątkowa, może być także złożony przez podatnika, który: 1) zawarł związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, a jego małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego,
2)pozostawał w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a jego małżonek zmarł po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania podatkowego.
Pamiętamy jednak, że między małżonkami musiała istnieć w roku podatkowym wspólność majątkowa oraz powinni oni spełniać pozostałe warunki dotyczące wspólnego rozliczenia małżeńskiego.
Wdowcy, wypełniając zeznanie roczne PIT-37, w części dotyczącej wyboru sposobu opodatkowania w poz. 6 powinni zaznaczyć kwadrat nr 3 (żyjący małżonkowie zaznaczają kwadrat nr 2). W przypadku wdowców pozycję „podatnik” wypełnia osoba, która zawarła związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, a jej małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego, lub osoba, która pozostawała w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a jej małżonek zmarł po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania.
Tylko oni podpisują zeznanie w pozycji „podatnik”. Warto też pamiętać, że wdowiec nie ma obowiązku podawania danych adresowych małżonka, który zmarł przed końcem roku podatkowego, za który składane jest zeznanie (poz. 24-32 zeznania, odpowiednio poz. 18-26 załącznika PIT/D).
LIMITY KOSZTÓW PRACY
Do kosztów ograniczonych kwotowo należą przede wszystkim koszty z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej. W 2005 roku nie mogły one wynieść więcej niż:
1227 zł (miesięcznie 102 zł 25 gr) dla podatników, którzy w roku podatkowym uzyskiwali przychody wyłącznie od jednego zakładu pracy,
1840 zł 77 gr dla podatników, którzy w roku podatkowym uzyskiwali przychody równocześnie od więcej niż jednego zakładu pracy,
1533 zł 84 gr (miesięcznie 127 zł 82 gr) dla podatników, których miejsce stałego lub czasowego zamieszkania w roku podatkowym było położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy (podatnik dla zastosowania podwyższonych kosztów nie mógł uzyskiwać dodatku za rozłąkę),
2300 zł 94 gr dla podatników, którzy w roku podatkowym uzyskiwali przychody równocześnie od więcej niż jednego zakładu pracy, i których miejsce stałego lub czasowego zamieszkania było położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy (również w tym przypadku podwyższone koszty wykluczają uzyskiwanie dodatku za rozłąkę).
Podatnik i dziecko
Również osoba samotnie wychowująca dzieci na swój wniosek może określić podatek w podwójnej wysokości obliczony od połowy swoich dochodów. Tak jak w przypadku wspólnego opodatkowania małżonków, do dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany opisany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
4 (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
Art. 6 ust. 4 Od osób samotnie (...) podatek może być określony (...) na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci.
Za osobę samotnie wychowującą dzieci uznaje się jednego z rodziców lub opiekuna prawnego, pod warunkiem że są oni:
panną,
kawalerem,
wdową, wdowcem,
rozwódką, rozwodnikiem,
osobą, w stosunku do której sąd orzekł separację w rozumieniu odrębnych przepisów.
Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Z wnioskiem o obliczenie podatku w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci można wystąpić, jeśli podatnik w roku podatkowym samotnie wychowywał dzieci:
małoletnie (do uzyskania pełnoletności, czyli do 18 roku życia),
bez względu na ich wiek, na które zgodnie z odrębnymi przepisami pobierany był zasiłek pielęgnacyjny,
do ukończenia 25 lat, uczące się w szkołach (chodzi tu zarówno o szkoły, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, jak i szkoły wyższe, w tym wyższe zawodowe).
Koniecznym warunkiem skorzystania z rozliczenia jest to, żeby dziecko lub dzieci, z którymi podatnik rozlicza się w roku podatkowym, nie uzyskały dochodów. Prawa do tych preferencji nie pozbawia jednak uzyskanie dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodu w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku (za 2005 rok wynosi 2790 zł).
Wielu podatników ma wątpliwości, czy mogą skorzystać ze swych przywilejów, jeżeli dziecko uzyskało pełnoletniość lub ukończyło 25 lat w trakcie roku podatkowego. Odpowiedź brzmi: tak. W przeciwieństwie do preferencyjnego opodatkowania małżonków, samotnych rodziców nie dotyczą ograniczenia czasowe. Oznacza to, że nie ma znaczenia, ile czasu w ciągu roku podatnik pozostaje samotnym rodzicem. Tym samym status samotnego rodzica oraz warunki dotyczące wieku dziecka nie muszą być spełniane przez cały rok. Według niektórych, do skorzystania z preferencji wystarczy jeden dzień, w którym podatnik spełnia wszystkie warunki. Jeżeli dziecko podatnika ukończyło 18 lat lub ucząc się w szkole wyższej skończyło 25 lat, nie ma przeszkód do rozliczenia się po raz ostatni jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Przysposobienie dziecka
Nie w każdym przypadku przysposobienie dziecka pozwoli na skorzystanie z preferencji. Jeżeli tylko jedno z małżonków przysposobiło dziecko i małżonkowie pozostają w związku małżeńskim, nie ma możliwości rozliczenia się przez jednego z nich jako samotnego rodzica. Mimo że formalnie jedynym opiekunem prawnym jest tylko jedno z małżonków, to osoba ta nie będzie mogła dokonać wspólnego rozliczenia z dzieckiem.
WAŻNE
Prawo do preferencji samotnego rodzica nie przysługuje, gdy dziecko uczy się lub studiuje za granicą.
Wątpliwości mają też podatnicy, w sytuacji gdy mimo rozwodu obojgu rodzicom przysługują prawa rodzicielskie. Kto wtedy korzysta z preferencji? Z pewnością nie oboje. Tylko jedno z rozwiedzionych rodziców ma prawo do wspólnego rozliczenia z dzieckiem. Organy podatkowe łączą prawo do preferencyjnego rozliczenia z faktycznym sprawowaniem władzy rodzicielskiej. W ich ocenie podatnik, któremu w orzeczeniu sądowym nie powierzono sprawowania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, nie może rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Co prawda w takim wypadku, zdaniem organu podatkowego, zarówno po stronie matki, jak i ojca wystąpi ten sam przymiot, czyli rodzic stanu wolnego będący osobą rozwiedzioną. Jednocześnie wskazuje się, że istota osoby samotnie wychowującej dzieci polega na tym, że nie może być tu konkurencji wspomnianych osób. W jednej z interpretacji za prawnie niedopuszczalną uznano sytuację, w której z tego samego stanu faktycznego dwie osoby wysnuły wniosek, że są osobami samotnie wychowującymi dzieci. Zdaniem organów podatkowych, status osoby rozwiedzionej kreuje wyrok rozwodowy. Tymczasem za osobę samotnie wychowującą dzieci uznać należy tę osobę, której w wyroku rozwodowym powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej, co obejmuje wychowanie dzieci.
Samotnych rodziców obowiązują zasady analogiczne, jak małżonków. Chodzi o wyłączenie z przywilejów, gdy do samotnego rodzica czy jego dziecka w roku podatkowym miały zastosowanie przepisy dotyczące podatku liniowego czy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W przypadku ryczałtu nie dotyczy to jednak przychodów z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze opodatkowanych ryczałtem, jeżeli nie są one zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Również osoba samotnie wychowująca dziecko nie musi składać odrębnego wniosku o wspólne rozliczenie. Wystarczy zakreślić kwadrat nr 4 w poz. 6 PIT-37 dotyczącej sposobu opodatkowania. Zeznanie musi być złożone w terminie, czyli do 2 maja 2006 r.
Z małoletnim PIT-36
Podatnicy są obowiązani doliczyć do swoich dochodów dochody małoletnich dzieci. Dla nich przeznaczony jest PIT-36. Dotyczy to zarówno dzieci własnych, jak i przysposobionych, do ukończenia lat 18. Doliczenia są uwarunkowane przysługującemu rodzicom prawu do pobierania pożytków ze źródeł przychodów dziecka. Doliczeniu nie podlegają dochody z pracy dzieci, stypendiów i przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku. Jeżeli małżonkowie opodatkowują swoje dochody indywidualnie, dochody małoletnich dzieci dolicza się po połowie do dochodu każdego z małżonków, chyba że prawo pobierania pożytków przysługuje tylko jednemu z małżonków. Ta zasada nie dotyczy przypadku, w którym w stosunku do rodziców orzeczono separację.
5 (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
Art. 7 ust. 1 Dochody małoletnich dzieci własnych i przysposobionych, z wyjątkiem dochodów z ich pracy, stypendiów oraz dochodów z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku, dolicza się do dochodów rodziców lub dochodów osób, o których mowa w art. 6 ust. 4, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci.
Doliczenia wymagają wypełnienia i dołączenia do PIT-36 załącznika PIT/M.
Kwotę dochodu z poz. 29 z tego załącznika przenosi się do poz. 125 lub poz. 126 zeznania PIT-36 (odpowiednio podatnik lub małżonek). Kwotę zaliczki z poz. 30 załącznika PIT/M należy przenieść do poz. 127 lub poz. 128 zeznania PIT-36 (odpowiednio podatnik lub małżonek).
Czasem dziecko musi samo złożyć zeznanie roczne. Po pierwsze, dlatego że z dochodami rodziców nie łączy się dochodów małoletnich dzieci z ich pracy, stypendiów oraz z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku. Jeżeli dziecko ma takie dochody, rodzic składa w imieniu małoletniego dziecka zeznanie podatkowe. Dziecko, które ukończyło w roku podatkowym 18 lat, samodzielnie składa zeznanie o wysokości dochodów osiągniętych od dnia uzyskania pełnoletności.
Również w przypadku korzystania przez rodzica z preferencji samotnego rodzica, jego pełnoletnie dziecko, które w roku podatkowym uzyska dochody podlegające opodatkowaniu, musi samodzielnie rozliczyć się z dochodów osiągniętych od dnia uzyskania pełnoletności. Musi to zrobić nawet wtedy, gdy dochód uzyskany od tego dnia nie przekroczył w 2005 roku kwoty 2790 zł.
Zysk z kosztów uzyskania
Dochód stanowi różnicę przychodów osiągniętych z poszczególnych źródeł i kosztów uzyskania przychodów. Co prawda kosztami uzyskania przychodów dla osób fizycznych z poszczególnych źródeł są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów (z wyjątkiem wymienionych w katalogu kosztów, które nie podlegają rozliczeniu), niemniej jednak w przypadku niektórych kosztów ustawodawca zastosował ograniczenia kwotowe i procentowe. Są one zatem ściśle określone (patrz obok).
W niektórych sytuacjach podatnik może jednak rozliczyć roczne koszty uzyskania przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej w stosunku rocznym w wyższej wysokości od określonej ustawowo. Jest to możliwe, jeżeli limity kosztów kwotowych są niższe od wydatków poniesionych przez podatnika na dojazd do zakładu lub zakładów pracy środkami transportu. Wtedy w zeznaniu rocznym koszty te mogą być podane w wysokości wydatków faktycznie poniesionych. Trzeba jednak pamiętać, że dotyczy to tylko dojazdów do pracy środkami komunikacji:
autobusowej,
kolejowej,
promowej,
miejskiej.
Wydatki na przejazdy tymi środkami komunikacji muszą być udokumentowane wyłącznie imiennymi biletami okresowymi.
Koszty z działalności...
Podatnik uzyskujący przychody z działalności wykonywanej osobiście co do zasady ma prawo do 20-proc. kosztów. Może je również wykazać w wysokości faktycznie poniesionej. W tym przypadku trzeba jednak fakt udowodnić.
...z praw autorskich
W przypadku kosztów uzyskania przychodów z praw autorskich ich limit został określony procentowo. Dodatkowo trzeba rozróżnić dwie sytuacje. Prawo do kosztów wyższych niż limitowane mają też podatnicy, którzy uzyskują przychody ze stosunku pracy i korzystają w stosunku do tych przychodów z praw autorskich lub z praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów. Wówczas podatnik ma prawo do kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50 proc. Koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone w danym miesiącu przez płatnika ze środków podatnika składki na ubezpieczenia społeczne, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód. Chodzi o składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Przy odliczaniu kosztów w wysokości 50 proc. trzeba pamiętać, że wyższe koszty mogą być zastosowane jedynie do tej części uzyskanego przychodu, który korzysta z praw autorskich lub z praw pokrewnych.
Ponadto prawo do 50 proc. kosztów dotyczy również przychodów z:
zapłaty za przeniesienie prawa własności projektu wynalazczego, topografii układu scalonego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego przez pierwszego właściciela,
opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania projektu wynalazczego, topografii układu scalonego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną,
korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów lub rozporządzania przez nich tymi prawami.
Również w tym przypadku 50-proc. koszty oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika, ze środków podatnika, w danym miesiącu, składki na ubezpieczenia społeczne, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.
Podatnik może też przyjąć koszty w wysokości faktycznie poniesionej, jeżeli udowodni, że były one wyższe od normy procentowej.
Z działalności osobistej
Dla przychodów z działalności wykonywanej osobiście koszty wynoszą 20 proc. przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika ze środków płatnika określone składki. Będą to przychody:
z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendiów sportowych oraz w przypadku sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych,
z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi,
osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, oraz płatników i inkasentów należności publicznoprawnych, a także od przychodów z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej,
z umów zlecenia i z umów o dzieło.
Od przychodów z działalności wykonywanej osobiście przysługują także koszty określone kwotowo. Będą to przychody uzyskiwane przez osoby:
wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich,
należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych,
wykonujące działalność na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze.
Koszty roczne z każdego z wyżej wymienionych tytułów będą wynosić:
nie więcej niż 1227 zł (miesięcznie 102 zł 25 gr), czyli tyle, ile dla osób osiągających przychody ze stosunku pracy od jednego zakładu pracy,
nie więcej niż 1840 zł 77 gr pod warunkiem że podatnik tego samego rodzaju przychody uzyskiwał od więcej niż jednego podmiotu.
ZAPAMIĘTAJ
Prowizja kosztem giełdy
Dla inwestorów giełdowych koszty uzyskania przychodu stanowią przede wszystkim wydatki związane z obsługą rachunku przez biuro maklerskie, prowizje zapłacone przy kupnie i sprzedaży papierów wartościowych, związane z prowadzeniem czy założeniem rachunku itp.
Przychód bez kosztów
Koszty uzyskania przychodów nie przysługują m.in. z tytułu:
dniówek obrachunkowych i udziałów w dochodzie podzielnym rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną,
zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego,
świadczeń wypłaconych z funduszy: Pracy oraz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
stypendiów,
świadczeń integracyjnych przyznanych na podstawie ustawy o zatrudnieniu socjalnym.
Koszty inwestycji giełdowych
Prawo do kosztów przysługuje także wtedy, gdy podatnik musi rozliczyć podatek związany z grą na giełdzie. Przypomnijmy, że przychody m.in. ze sprzedaży akcji ujawnia się w oddzielnym formularz PIT-38.
6 (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
Art. 45 ust. 1a W terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z:
1) kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b (...)
Inwestorzy na zakup akcji mogą zaciągać kredyt. Tu pojawia się jednak problem tzw. redukcji zleceń kiedy sprzedaż akcji cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Wówczas do kosztów można zaliczyć wydatki związane nie z całym kredytem, ale tylko z częścią wydatkowaną na zakup akcji. Redukcja zleceń na zakup akcji nie ma wpływu na koszty uzyskania przychodu ze zbycia papierów wartościowych. W przypadku zaciągnięcia kredytu na zakup akcji, za koszt uzyskania przychodu ze zbycia zakupionych akcji uważa się zapłacone odsetki od zaciągniętego kredytu. Koszty te należy powiązać z kosztami nabycia papierów (niezależnie od terminów spłat) i rozliczać w określony ustawowo sposób. Żeby jednak odsetki od kredytu mogły być uznane za koszt uzyskania przychodów, muszą być one w sposób bezpośredni powiązane z nabyciem zbywanych papierów wartościowych. Przede wszystkim z umowy kredytowej musi wynikać, że celem jej udzielenia jest przeznaczenie środków na zakup papierów wartościowych i potwierdzenie przez bank wydatkowania tych środków zgodnie z zawartą umową. Nie stanowi natomiast kosztu uzyskania przychodu prowizja od zaciągniętego kredytu na ten cel.
SŁOWNIK
NIEOGRANICZONY OBOWIĄZEK PODATKOWY osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów
OGRANICZONY OBOWIĄZEK PODATKOWY osoby fizyczne, jeżeli nie mają w Polsce miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów z pracy wykonywanej na jej terytorium na podstawie stosunku służbowego lub stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia, oraz od innych dochodów osiąganych na terytorium RP.
MIEJSCE ZAMIESZKANIA miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu.
PIT-37 jak go wypełnić
PIT-37 to przede wdszystkim formularz dla zatrudnionych na etacie. Wypełniając go, musisz uważać na kolejność wpisywanych danych, a jeżeli korzystasz z ulg, także wypełnić załączniki.
Część A. Miejsce i cel
Podatnik nie może pominąć żadnej rubryki. Nawet pozostawienie pustego jednego miejsca z tych, które powinien wypełnić, może sprawić kłopoty.
Zaczynamy od górnego lewego rogu. Najpierw wypełniamy poz. 1 i 2. Tam należy wpisać NIP, odpowiednio podatnika i małżonka. Jeżeli formularz wypełniają małżonkowie, muszą wypełnić zarówno pozycje podatnik, jak i małżonek. To oni decydują, kto będzie wypełniał pozycję podatnik, a kto małżonek podatnika. Decydując się na określoną kolejność podczas wpisywania NIP-ów, trzeba ją zachować przy wypełnianiu wszystkich kolejnych pól zeznania, a także załączników.
W poz. 5 podatnik wpisuje rok, za jaki składane jest zeznanie obecnie będzie to rok 2005.
Następnie podatnik musi dokonać wyboru sposobu opodatkowania. W tym celu należy zaznaczyć w poz. 6 odpowiedni kwadrat. Są cztery:
pierwszy wybierają osoby opodatkowane indywidualnie,
drugi małżonkowie opodatkowani łącznie,
trzeci małżonkowie-wdowcy wnioskujący o opodatkowanie łącznie ze zmarłym małżonkiem,
czwarty dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Następnie w części A należy ujawnić miejsce i cel złożenia zeznania.
Co do zasady miejscem złożenia zeznania jest urząd skarbowy, którym kieruje właściwy dla podatnika naczelnik urzędu skarbowego.
Celem złożenia formularza jest złożenie zeznania rocznego.
Część B. Dane identyfikacyjne
W tej części podatnik i odpowiednio małżonek podają dane identyfikacyjne. Odpowiednio:
nazwisko poz. 9 podatnik, poz. 21 małżonek,
pierwsze imię poz. 10 podatnik, poz. 22 małżonek,
datę urodzenia poz. 11 podatnik, poz. 23 małżonek,
miejsce zamieszkania poz. 12-20 podatnik, poz. 24-32 małżonek.
Część C. Dochody i straty
W częściach: C.1. i C.2. kolejno podatnik i odpowiednio małżonek będą wykazywać kwoty przychodów, koszty uzyskania przychodów, dochody lub straty, a także kwoty zaliczek pobranych przez płatników. Część C.2. wypełniają tylko podatnicy, którzy korzystają z łącznego opodatkowania dochodów małżonków (zarówno żyjących małżonków, jak i w przypadku śmierci małżonka).
W części C.1. podatnik i odpowiednio w części C.2., małżonek ujawniają przychody, koszty, dochód/stratę i zaliczki z poszczególnych źródeł.
Część D. Odliczenia od dochodu
W pierwszej kolejności odliczamy składki na ubezpieczenie społeczne: odpowiednio podatnik w poz. 87, małżonek w poz. 88.
Pamiętajmy, że odliczeniu podlegają tylko składki potrącone w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Kwotę potrąconych składek płatnik wykazuje w poz. 75 PIT-11/8B.
Po obliczeniu dochodu po odjęciu składek ujawniamy odliczenia od dochodu wykazywane w załączniku PIT/O. Jest to formularz, w którym podatnicy odliczają ulgi inne niż mieszkaniowe. Odliczeniami od dochodu, które należy wcześniej wykazać w PIT/O w części B, będą kolejno:
darowizny limitowane podatnik poz. 11, małżonek poz. 12 (trzeba pamiętać o wypełnieniu dodatkowo drugiej strony załącznika PIT/O w części D należy wpisać kwotę przekazanej darowizny, dane pozwalające na identyfikację wszystkich obdarowanych, zwłaszcza ich adresy i nazwy).
7 (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
Art. 26 ust. 1 pkt 9 odliczenie darowizn przekazanych na cele:
a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom pożytku publicznego prowadzącym działalność w sferze zadań publicznych określonych w tej ustawie, realizującym te cele,
b) kultu religijnego
w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 % dochodu.
darowizny bez limitu na podstawie ustaw kościelnych podatnik poz. 13, małżonek poz. 14,
wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych podatnik poz. 15, małżonek poz. 16,
zwrot nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu (w kwotach uwzględniających podatek), jeżeli nie zostały one potrącone przez płatnika podatnik poz. 17, małżonek poz. 18,
wydatki z tytułu użytkowania sieci internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika podatnik poz. 19, małżonek poz. 20.
8 (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
Art. 26 ust. pkt1 6a) odliczenie wydatków ponoszonych przez podatnika z tytułu użytkowania sieci Internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł
W poz. 21 podatnik, a w poz. 22 małżonek wpisuje sumę odliczeń ze wskazanych tytułów w swojej kolumnie. Kwotę z poz. 21 trzeba przenieść do poz. 91 PIT-37. Małżonek odpowiednio kwotę z poz. 22 przenosi do poz. 92 PIT-37.
Ulgi od dochodu wykazywane w PIT/O mają odrębne limity dla każdego z małżonków. Dlatego kwoty odliczeń wpisuje się osobno w załączniku i przenosi ich sumy osobno do poz. 91 podatnik i poz. 92 małżonek.
Odliczeniem od dochodu jest też ulga odsetkowa. Wcześniej należy ją ujawnić w załączniku PIT/D, w którym podatnicy wykazują odliczenia mieszkaniowe. Po wypełnieniu części B. 1 PIT/D kwotę odliczenia ulgi odsetkowej przenosi się w poz. 93.
Małżonkowie zarówno rozliczający się indywidualnie, jak i łącznie dokonują odliczeń z tytułu wydatków mieszkaniowych na jednym załączniku PIT/D. Wyjątek stanowią tylko małżeństwa, co do których orzeczono separację. Załącznik dołącza do swojego zeznania jeden z małżonków albo stanowi on załącznik do wspólnego zeznania małżonków.
W poz. 94, 95 i 96 należy wykazać pozostałe odliczenia od dochodu wydatków mieszkaniowych. Będą to wydatki wykazane w pozostałej części B PIT/D:
na kontynuację systematycznego gromadzenia oszczędności wyłącznie na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową,
na spłatę wraz z odsetkami kredytu bankowego lub pożyczki z zakładu pracy, przeznaczonych w latach 1992-1993 na cele mieszkaniowe,
w latach ubiegłych na cele mieszkaniowe, jeżeli wydatki te nie znalazły pokrycia odpowiednio w dochodzie (przychodzie) lub podatku za te lata.
W poz. 96 podatnik wykazuje wydatki mieszkaniowe do odliczenia w latach następnych, a w poz. 97 dochód po odliczeniach dokonywanych od dochodu.
Część E. Obliczenie podatku
Podstawą obliczenia podatku jest kwota dochodu po odliczeniach od dochodu. W przypadku podatników opodatkowanych indywidualnie będzie to kwota z poz. 97. Zaś w przypadku opodatkowania wspólnie z małżonkiem i w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dziecko będzie to połowa kwoty z poz. 97. Oznacza to, że małżonkowie i osoby samotnie wychowujące dziecko muszą najpierw podzielić dochód po odliczeniach na 2 i dopiero tę kwotę wpisać w poz. 98.
Następnie podstawę obliczenia podatku trzeba zaokrąglić do pełnego złotego. W tym celu końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy trzeba pominąć, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy trzeba podwyższyć do pełnych złotych.
Obliczony podatek indywidualnie wpisuje się w poz. 99. Małżonkowie opodatkowani łącznie i podatnicy opodatkowani w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci muszą podatek obliczony od połowy dochodu pomnożyć przez dwa. W ten sposób uzyskaną kwotę trzeba wpisać w poz. 99 zeznania. Jeżeli kwota podatku obliczonego zgodnie ze skalą jest liczbą ujemną, w poz. 99 podatnik wpisze 0.
Poz. 100 wypełniają podatnicy, którzy mają obowiązek doliczenia do podatku określonych kwot. Ciąży on m.in. na podatnikach, którzy skorzystali z odliczeń od podatku wydatków poniesionych na własne potrzeby mieszkaniowe, a następnie w roku podatkowym:
wycofali ze spółdzielni wniesiony wkład mieszkaniowy lub budowlany,
w całości zmienili przeznaczenie lokalu lub budynku z mieszkalnego na użytkowy,
otrzymali zwrot odliczonych wydatków po roku, w którym dokonali odliczeń, z wyjątkiem gdy zwrócone kwoty zostały zaliczone do przychodów podlegających opodatkowaniu,
wycofali oszczędności z kasy mieszkaniowej, z wyjątkiem, gdy wycofaną kwotę po określonym w umowie o kredyt kontraktowy okresie systematycznego oszczędzania wydatkowali zgodnie z celami systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez tę kasę,
przenieśli uprawnienia do rachunku oszczędnościowo-kredytowego na rzecz osób trzecich, z wyjątkiem cesji na rzecz dzieci własnych lub przysposobionych,
zbyli grunt lub prawo wieczystego użytkowania gruntu,
otrzymali zwrot uprzednio zapłaconych i odliczonych składek na ubezpieczenie zdrowotne,
otrzymali zwrot uprzednio odliczonej wpłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego, czyli zwrot kwot 1 proc. zmniejszenia podatku.
Doliczenia do podatku trzeba dodać do kwoty z poz. 99 i wykazać tę sumę w poz. 101.
Część F. Odliczenia od podatku
Od obliczonego podatku można dokonać odliczeń od podatku. W poz. 102 i 103 dokonuje się odliczenia od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Płatnik ma obowiązek wykazania kwot składek pobranych i podlegających odliczeniu w poz. 76 informacji PIT-11/8B (którą ma obowiązek przekazać podatnikowi do końca lutego) oraz w poz. 33 PIT-40A/11A. Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.
Oprócz składki na ubezpieczenie zdrowotne podatnicy odliczają wydatki wykazane wcześniej w załączniku PIT/O. Chodzi przede wszystkim o obniżki podatku dochodowego o kwotę ulgi uczniowskiej na zasadach praw nabytych, którą podatnik odlicza w części C PIT/O w poz. 23, a małżonek w poz. 24. W tej części ujawnia się również odliczenia na podstawie odrębnych ustaw (podatnik poz. 25, małżonek poz. 26).
WAŻNE
Nie można zapomnieć o podpisaniu zeznania. Brak podpisu jest równoznaczny z niezłożeniem zeznania.
Podatnik PIT/O w poz. 27, a małżonek w poz. 28 wpisuje sumę odliczeń od podatku. Podatnik kwotę z poz. 27 przenosi do poz. 104 PIT-37. Małżonek odpowiednio kwotę z poz. 28 do poz. 105 PIT-37.
W części F odlicza się od podatku ulgę remontowo-modernizacyjną wykazywaną wcześniej w części C załącznika PIT/D.
Część G. Obliczenie zobowiązania
W poz. 110 podatnicy wykazują podatek należny. Trzeba go zaokrąglić do pełnego złotego. Dlatego końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych. Podatnik może zdecydować też o tym, gdzie trafi 1 proc. jego podatku. Kwotę tego zmniejszenia wykazuje się w poz. 111. Kwota zmniejszenia nie może przekroczyć kwoty dokonanej wpłaty, nie więcej jednak niż 1 proc. podatku wykazanego w poz. 110. Kwotę zmniejszenia, o której mowa w poz. 111, zaokrągla się do pełnych dziesiątek groszy w dół.
Po zaokrągleniu kwoty zmniejszenia do pełnych dziesiątek groszy w dół w poz. 112 podatnicy wykazują podatek po zmniejszeniu. W poz. 113 podatnicy muszą ujawnić sumę zaliczek pobranych przez płatników. Będzie to suma kwot wykazanych w poz. 59 i 86. Pozostaje tylko obliczyć różnicę między podatkiem należnym i zapłaconymi zaliczkami na podatek. Jeżeli kwota zapłaconych zaliczek jest mniejsza, podatnik musi dopłacić podatek. Przeznaczona jest do tego poz. 114 (od kwoty podatku po zmniejszeniu 1 proc. odejmuje się kwotę zapłaconych zaliczek). Jeżeli kwota podatku do zapłaty jest mniejsza od zapłaconych zaliczek, powstaje nadpłata, którą podatnik wykazuje w poz. 115. Podatnicy, na których ciąży obowiązek złożenia zeznania, mają też obowiązek najpóźniej w terminie określonym dla złożenia zeznania za rok podatkowy, wpłacić różnicę pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania a sumą zaliczek pobranych przez płatników.
Część H. Informacja o załącznikach
W poz. od 116 do 119 podatnicy wpisują liczbę załączników, czyli odpowiednio PIT/O, PIT/D, PIT/2K oraz NIP-3. W części H podatnicy mogą podać też swój numer telefonu, numer faksu, adres e-mail czy informację o formie, w jakiej chcieliby otrzymać zwrot nadpłaty. W tym celu wypełnia się poz. 123.
Co trzeba wiedzieć o ulgach podatkowych
Odliczeń dokonuje się w określonych granicach. Trzeba też mieć do nich udokumentowane prawo. Nie polega to tylko na posiadaniu dowodów poniesienia wydatków na cele, które są objęte ulgami.
Ulga odsetkowa
Ulga odsetkowa to przywilej podatnika, który zaciągnął kredyt czy pożyczkę na jedną z inwestycji mieszkaniowych. Może odliczyć wydatki poniesione na spłatę odsetek. Odliczeniu podlegają tylko kredyty na mieszkania i domy z rynku pierwotnego. I pod warunkiem, że są to wydatki na spłatę odsetek od kredytów i pożyczek udzielonych na sfinansowanie jednej z czterech inwestycji mających na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Są to inwestycje związane z:
budową domu,
wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego domu lub mieszkania,
zakupem nowo wybudowanego domu lub mieszkania w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej (np. deweloper),
nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
Nie można odliczać wydatków na spłatę odsetek od kredytów i pożyczek zaciągniętych na nabycie mieszkań oraz domów z rynku wtórnego. Ani też odsetek od kredytów i pożyczek zaciąganych u znajomych, rodziny czy nawet firm, które nie są profesjonalistami.
Pieniądze muszą pochodzić z banku albo ze spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (tzw. SKOK). Pamiętajmy, że w umowie kredytu (pożyczki) musi znaleźć się zapis o tym, że dotyczy on jednej z inwestycji wymienionych w ustawie.
Podatnicy, którzy sami budują dom czy dokonują nadbudowy lub rozbudowy budynku na cele mieszkalne lub przebudowy (przystosowanie) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego, muszą skończyć taką inwestycję w ciągu 3 lat. Liczy się je od końca roku kalendarzowego, w którym zgodnie z prawem budowlanym uzyskano pozwolenie na budowę, nadbudowę itp., do momentu gdy jej zakończenie zostanie potwierdzone określonym w przepisach prawa budowlanego pozwoleniem na użytkowanie budynku mieszkalnego, a w razie braku obowiązku jego uzyskania zawiadomieniem o zakończeniu budowy takiego budynku.
Nie dotyczy to mieszkań. W przypadku wniesienia wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego domu lub mieszkania czy zakupu nowo wybudowanego domu lub mieszkania w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej (np. deweloper), limit trwania budowy nie obowiązuje. Za zakończenie inwestycji uważa się chwilę zawarcia umowy o ustanowieniu spółdzielczego własnościowego lub lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo umowy w formie aktu notarialnego o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego, o przeniesieniu na podatnika własności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, której jedną ze stron jest podatnik.
W przypadku wszystkich jednak inwestycji zakończenie budowy musi nastąpić nie wcześniej niż w 2002 roku.
Pierwszy raz odsetki można odliczyć dopiero w roku zakończenia inwestycji. W przypadku domów będzie to rok, w którym zakończono budowę zgodnie z wymogami prawa budowlanego. W przypadku mieszkań rok, w którym zostały zawarte wspomniane wyżej umowy.
Odliczeniu nie podlegają odsetki od części kredytu czy pożyczki wykorzystanych na nabycie gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu. W przypadku wykorzystania ich na inwestycję mieszkaniową oraz na nabycie gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu odliczeniu nie podlegają odsetki od części kredytu ustalonej w takiej proporcji, w jakiej pozostają wydatki na nabycie gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu w łącznych wydatkach. Ponadto odliczenie obejmuje wyłącznie odsetki naliczone za okres począwszy od dnia 1 stycznia 2002 r. i zapłacone od tego dnia. Ustawodawca określił też limit odliczenia do odsetek. W 2005 roku była to kwota równa 189 000 zł.
Można jednak odliczyć odsetki zapłacone przed rokiem zakończenia inwestycji. Jednak tylko odsetki zapłacone za jeden rok poprzedzający zakończenie inwestycji mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki. Można również odliczyć je w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki. W tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia.
Jeżeli podatnik lub jego małżonek w okresie obowiązywania ustawy o PIT korzystał z istniejących dawniej ulg mieszkaniowych, z prawa do tzw. ulgi odsetkowej nie może skorzystać. Od zasady tej nie ma żadnych wyjątków. Dotyczy to zarówno okresu trwania związku małżeńskiego, jak i czasu sprzed małżeństwa. Oznacza to, że jeżeli osoba korzystająca z ulgi odsetkowej weźmie ślub z osobą, która wcześniej korzystała ze starej ulgi mieszkaniowej, to ta pierwsza pożegna się z odliczeniem odsetek. A małżonek nie będzie mógł odliczyć odsetek za cały rok. Zdaniem Ministerstwa Finansów, nie ma mowy o proporcjonalnym rozliczeniu ulgi.
KTÓRE ULGI POZBAWIAJĄ ODPISU ODSETEK
Z ulgi odsetkowej nie można skorzystać, jeżeli małżonek lub podatnik korzystał czy korzysta z odliczeń wydatków na:
zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego,
budowę budynku mieszkalnego,
wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej,
zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,
nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne,
przebudowę strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu,
oszczędzanie w kasie mieszkaniowej.
Ulga rehabilitacyjna
Ulga rehabilitacyjna pozwala na odliczenie wydatków poniesionych w roku podatkowym na cele rehabilitacyjne oraz związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych przez osobę niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne. Są dwie grupy wydatków z limitem i bez. Do wydatków nielimitowanych należą koszty:
adaptacji i wyposażenia mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
przystosowania pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności (UWAGA! Nie są to wydatki na nabycie pojazdu),
zakupu i naprawy indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności (UWAGA! Muszą to być sprzęty niezbędne w rehabilitacji, do tej grupy przede wszystkim nie należy sprzęt gospodarstwa domowego),
zakupu wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
odpłatności za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,
odpłatności za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne,
opieki pielęgniarskiej w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa,
opłacenia tłumacza języka migowego,
kolonii i obozów dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia,
odpłatnego, koniecznego przewozu na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
a) osoby niepełnosprawnej karetką transportu sanitarnego,
b) osoby niepełnosprawnej, zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 również innymi środkami transportu niż karetką transportu sanitarnego,
odpłatnego przejazdu środkami transportu publicznego związane z pobytem:
a) na turnusie rehabilitacyjnym,
b) w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych,
c) na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia.
c) na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia.
Pamiętajmy, że osoba, której dotyczy wydatek, musi posiadać:
orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach,
decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową, albo rentę socjalną,
orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydane na podstawie odrębnych przepisów,
orzeczenie o niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących do dnia 31 sierpnia 1997 r.
Odliczeń z tytułu wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych mogą dokonywać podatnicy, którzy sami są osobami niepełnosprawnymi, jak i podatnicy, na których utrzymaniu są następujące osoby niepełnosprawne. W tym ostatnim przypadku chodzi o osobę, która opiekuje się:
współmałżonkiem,
dzieckiem własnym czy przysposobionym,
dzieckiem obcym przyjętym na wychowanie,
pasierbem,
rodzicem,
teściem,
rodzeństwem,
ojczymem, macochą,
zięciem, synową.
Dodatkowo osoba niepełnosprawna pozostająca na utrzymaniu podatnika w roku podatkowym nie może uzyskać dochodów większych niż 9120 zł.
Ulga remontowa
Ulga remontowa bezpowrotnie zniknęła z katalogu odliczeń podatkowych. Wydatki poniesione w 2005 roku są ostatnimi, jakie ustawa premiowała odliczeniem.
Podstawowym warunkiem odliczenia ulgi remontowej było posiadanie tytułu prawnego do remontowanego lokalu czy domu. Tytułem prawnym jest zarówno akt notarialny potwierdzający prawo własności, jak i umowa najmu, użyczenia czy inny dokument potwierdzający prawo do dysponowania lokalem. Organy podatkowe z zasady nie kwestionują umów użyczenia w rodzinie, których przedmiotem są osobne lokale czy wydzielone części budynków, np. jedna kondygnacja domu. Problemem może okazać się jednak skorzystanie z ulgi w przypadku umowy użyczenia na przykład jednego pokoju w mieszkaniu.
Odliczeniu w ramach ulgi remontowej podlegają zarówno wydatki na remont i modernizację mieszkań i domów, jak i z tytułu wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej, utworzonych na podstawie odrębnych przepisów.
Ulga remontowa została ograniczona górnym i dolnym limitem. Odliczenia za 2005 rok można dokonać, jeżeli suma wydatków poniesionych przez podatnika w latach 2003-2005 wyniosła co najmniej 567 zł. W praktyce oznacza to, że odliczenia można dokonać dopiero w roku przekroczenia dolnego limitu. Jeżeli podatnik w 2003, 2004 i 2005 roku wpłacił na fundusz remontowy, np. po 200 zł to i nie miał żadnych innych wydatków remontowych, odliczenia będzie mógł dokonać dopiero za rok 2005. W latach poprzednich nawet po zsumowaniu kwot z dwóch lat nie udało się bowiem przekroczyć dolnego limitu odliczenia. Pamiętajmy, że nie można też odliczać całej kwoty wydatkowanej przez trzy lata. Odliczeniu podlegają tylko wydatki poniesione za dany rok podatkowy. Limit nie jest przypisany do lokalu czy mieszkania, ale do podatnika. Podatnikowi, który jednocześnie remontował kilka nieruchomości łącznie, za lata 2003-2005 przysługuje odpis nie większy niż 5670 zł.
Ulga na internet
W ramach ulgi internetowej można odliczyć od dochodu wydatki poniesione z tytułu użytkowania sieci internet w mieszkaniu czy domu będącym miejscem zamieszkania podatnika. Ulga jest limitowana do wysokości 760 zł. Potrzebna będzie faktura na imię i nazwisko podatnika.
Jeżeli z internetu korzystają małżonkowie, to odliczenia może dokonać każdy w ramach własnego limitu. Ale do odliczenia na fakturze muszą znaleźć się dane męża i żony.
Darowizna kościelna
Darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym. Podatnik może o całą kwotę darowizny pomniejszyć dochód wykazany w zeznaniu rocznym.
Przy rozliczeniu za 2005 rok wystarczy pokwitowanie wystawione przez obdarowanego. Ponadto w ciągu 2 lat od ufundowania darowizny podatnik musi postarać się o sprawozdanie z jej wydatkowania. Pamiętajmy, że darowizny kościelne mogą być przekazywane tylko na działalność charytatywno-opiekuńczą.
Darowizny z limitem
W przypadku darowizn limitowanych niezbędne jest, aby darowizna była przekazana na dwie kategorie celów. Pierwszą z nich są cele określone w ustawie o działalności pożytku publicznego, przekazane organizacjom pożytku publicznego, które je realizują. Drugim są cele kultu religijnego.
Limit odliczenia za 2005 rok wynosi do 6 proc. dochodu. Jest to limit łączny dla wszystkich darowizn przekazanych przez podatnika. Podatnik, którzy obdarował kilka organizacji pożytku publicznego i przekazał pieniądze na cele kultu religijnego, musi je zsumować i sprawdzić, czy nie przekraczają one kwoty odpowiadającej 6 proc. dochodu.
Darowizny rzeczowe muszą być potwierdzone dokumentem, z którego wynika wartość darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. Limitowane darowizny pieniężne muszą być potwierdzone dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Od tego roku w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jasno określono też obowiązek ujawnienia w załączniku PIT/O informacje dotyczące darowizny. Trzeba w nim wykazać dokładne dane obdarowanego, zwłaszcza nazwę i adres.
ZAPAMIĘTAJ: Z FUNDUSZEM NIE DO ODLICZENIA
Odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej nie podlegają wydatki, które zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Jeżeli wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych środków, odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.
Poproś o interpretację
Jeżeli ktoś nie jest pewny, czy ma prawo do ulgi, może skorzystać z możliwości uzyskania wiążącej interpretacji podatkowej. W tym celu trzeba sporządzić wniosek o wydanie wiążącej interpretacji i złożyć ją lub przesłać do urzędu skarbowego. Organ ma 3 miesiące na udzielenie odpowiedzi. Może się okazać, że nie zdążymy jej uzyskać przed dniem złożenia zeznania. Wyjścia w tym przypadku są dwa. Można zaryzykować i odliczyć wątpliwy wydatek, ale jeśli interpretacja będzie niekorzystna, trzeba będzie zwrócić odliczenie z odsetkami. Można też nie dokonywać odliczenia. Złożyć zeznanie, a po uzyskaniu korzystnej interpretacji skorygować je.
SŁOWNIK
Osoby zaliczone do I grupy inwalidztwa to osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono: całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności.
Osoby zaliczone do II grupy inwalidztwa to osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono: całkowitą niezdolność do pracy albo umiarkowany stopień niepełnosprawności.
Tak został obliczony podatek
Jan Kowalski w 2005 roku osiągnął przychód do opodatkowania w wysokości 49 739 zł 00 gr. W tym przypadku nie trzeba dokonywać zaokrąglenia podstawy opodatkowania do pełnego złotego, bo wynosi ona 49 739 zł. Przy takiej kwocie podatnik musi wyliczyć podatek według 30-proc. stawki. Najpierw trzeba było wyliczyć nadwyżkę ponad 37 024 zł. W tym celu od podstawy opodatkowania 49 739 zł należy odjąć kwotę 37 024 zł. Teraz różnicę, czyli 12 715 zł, trzeba pomnożyć przez 30 proc. Wynik to 3814 zł 50 gr. W sumie podatek wyniesie: 6504 zł 48 gr +3814 zł 50 gr =10 318 zł 98 gr.
Gdyby Jan Kowalski mógł rozliczyć się z niepracującą żoną
Załóżmy, że Jan Kowalski mógłby za 2005 rok rozliczyć się wspólnie z niepracującą żoną. Przychód męża do opodatkowania to 49 739 zł 00 gr, żony 0 zł, bo nie pracowała ona przez cały rok. W przypadku wspólnego rozliczenia małżonków trzeba by teraz zsumować obie kwoty. Nadal wynosi ona 49 739 zł.
Przy wspólnym rozliczeniu podstawą obliczenia podatku będzie jednak połowa wspólnego dochodu małżonków. W rzeczywistości będzie to tylko dochód męża podzielony przez dwa, czyli 24 869 zł 50 gr. To jest podstawa obliczenia podatku dla małżonków i w tym przypadku przed wpisaniem jej w poz. 98 konieczne będzie zaokrąglenie do 24 870 zł. Przy tej kwocie Jan Kowalski zapłaciłby podatek według 19-proc. stawki. Żeby go obliczyć należy 24 870 zł pomnożyć przez 19-proc., co daje 4725 zł 30 gr. Następnie od tej kwoty odjąć 530 zł 08 gr, co daje podatek w wysokości 4195 zł 22 gr. Teraz podatek wyliczony według stawki 19 proc. trzeba pomnożyć przez 2. Gdyby Jan Kowalski rozliczał się z małżonką, zapłaciliby podwójny podatek od połowy wspólnych dochodów, tj. 8390 zł 44 gr (rozliczając się z niepracującą żoną oszczędziłby aż 1928 zł 54 gr).
Zeznania nie trzeba składać na formularzach oryginalnych. Można je pobrać np. ze stron internetowych Ministerstwa Finansów i www.infor.pl
Aleksandra Tarka
aleksandra.tarka@infor.pl
Czytelnicy pytają
Czy trzeba rozliczać zwolnione stypendia?
W 2005 roku pobierałam dwa stypendia. Dostałam dwa PIT-8S. Co mam zrobić, żeby się dobrze rozliczyć?
Tak, jeżeli pobierała pani stypendia, co do których przysługuje zwolnienie do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 380 zł, w przypadku dwóch informacji PIT-8S konieczne będą dodatkowe wyliczenia. W kol. b zeznania rocznego trzeba uwzględnić nadwyżkę ponad kwotę korzystającą ze zwolnienia w poszczególnych miesiącach roku podatkowego. Trzeba dodać do siebie kwoty dotyczące stycznia z kol. b części D otrzymanych informacji PIT-8S, i tak za każdy miesiąc. Jeżeli suma dla danego miesiąca przekracza 380 zł, nadwyżkę ze wszystkich miesięcy trzeba wykazać w kol. b zeznania. Zaś w kol. f części C zeznania sumę kwot wykazanych w poz. 84 informacji PIT-8S.
at
Podstawa prawna
Art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 z późn. zm.)
Czy można odliczyć VAT od internetu?
Korzystam z internetu przez telewizję kablową. Usługodawca przysyła fakturę na mnie, ale VAT jest ujęty zbiorczo od obu usług. Czy mogę go rozliczyć?
Tak Ale tylko w zakresie dotyczącym usługi internetowej. W takiej sytuacji nie ma przeszkód do odliczenia zarówno kwoty przysługującej za korzystanie z internetu, jak i VAT zapłaconego od niej. Odliczeniu podlegają wszystkie wydatki poniesione w związku z użytkowaniem internetu, w tym podatek, który trzeba zapłacić. W sytuacji, kiedy usługodawca nie wyodrębnił osobno VAT od samej usługi internetowej, trzeba nieopodatkowaną należność z faktury pomnożyć przez 122 proc. Odliczeniu podlegać będzie wynik mnożenia, oczywiście w granicach ustawowego limitu do 760 zł rocznie.
at
Podstawa prawna
Art. 26 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).