Gazeta Prawna
Zamów Zaloguj

Logowanie do serwisu

login:

hasło:

Jeśli zapomniałeś hasła Przypomnij hasło

  • Obraz
  • Obraz
  • Poprzednia strona

Opłaty za wywóz odpadów ujmuje się na koncie 403 – Podatki i opłaty

Po zmianach wprowadzonych przez ustawę śmieciową jednostki budżetowe muszą dostosować ewidencję kosztów. Faktury za gospodarowanie odpadami nie księgują już na koncie 402 – Usługi obce

Zmienione przepisy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach zwane popularnie ustawą śmieciową weszły w życie 1 lipca. Wprowadziły one nowe zasady gospodarowania odpadami a także nowy system wnoszenia opłat za wywóz śmieci. Warto zauważyć, że w jednostkach sektora finansów publicznych przepisy te wpłynęły również na zmianę ewidencji kosztów.

Przed zmianą...

Przed 1 lipca 2013 r. odpady wywożone były przez podmioty, z którymi dana jednostka zawarła stosowną umowę o świadczenie usług w tym zakresie. Były to zarówno podmioty prywatne jak i podmioty sektora finansów publicznych takie jak zakłady oczyszczania miasta, czy zakłady komunalne.

Za zrealizowane usługi jednostka otrzymywała fakturę i na jej podstawie dokonywała płatności, przy czym faktura dotyczyła konkretnych ilości odebranych odpadów.

Ewidencja takich zdarzeń była następująca:

wfaktura za wywóz odpadów: strona Wn konta 402 – Usługi obce (paragraf 430), strona Ma konta 201 – Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami,

wzapłata za fakturę: strona Wn konta 201 – Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, strona Ma konta 130 – Rachunek bieżący jednostki (paragraf 430). [przykład 1]

...i po niej

Według nowych zasad jednostki nie zawierają już indywidualnej umowy o świadczenie usług usuwania (wywozu odpadów). Obecnie to gmina jest zobowiązana zorganizować odbiór odpadów od osób i jednostek znajdujących się na jej terenie, przy czym to gmina zawiera w drodze przetargu umowę z firmą, która będzie zajmować się ich wywozem. Nie oznacza to, że jednostki nie ponoszą z tego tytułu żadnych kosztów.

Na mocy ustawy gminy pobierają opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od wszystkich gospodarstw domowych i jednostek na swoim terenie, nazywaną często „opłatą śmieciową”. Opłaty te zależą od danej gminy i mogą się różnić, zarówno wysokością jak i sposobem ich ustalania. Najczęściej opłaty pobierane są od liczby osób w gospodarstwie domowym lub w jednostce albo w zależności od zajmowanej powierzchni. [przykład 2]

W celu ustalenia wysokości opłaty każda jednostka zobowiązana jest złożyć odpowiednią deklarację. Na jej podstawie ustalone zostają dla niej opłaty, które uiszcza się na rzecz gminy, przy czym nie jest to należność za faktycznie zrealizowane usługi, a opłata wynikająca z przepisów ustawy.

Do opłat tych stosuje się przepisy podatkowe i jak wskazują interpretacje RIO mają one charakter podatku lokalnego.

Aby dane świadczenie pieniężne mogło zostać uznane za podatek musi być:

– przymusowe (obowiązek uiszczenia wynika z przepisów prawa),

– powszechne (dotyczy wszystkich zobowiązanych przepisem),

– bezzwrotne (nie podlega zwrotowi),

– nieodpłatne (w zamian za podatek nie otrzymuje się żadnych świadczeń).

W przypadku opłaty za śmieci pewne wątpliwości może budzić cecha nieodpłatności, jednak jak zaznaczono, opłata jest wnoszona na rzecz gminy i nie jest bezpośrednio związana ze świadczonymi usługami wywozu odpadów, które realizuje inny podmiot. Opłaty wnoszone będą na podstawie decyzji, a nie na podstawie faktur za usługi.

Powyższe zmiany powodują, że koszty wywozu odpadów to już nie koszty usług, a podatków i opłat. W związku z tym nie podlegają ewidencji na koncie 402 – Usługi obce, a na koncie 403 – Podatki i opłaty. Należy je też inaczej zakwalifikować w klasyfikacji budżetowej – 452 Opłaty na rzecz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Ewidencja opłat za gospodarowanie odpadami po 1 lipca 2013 r. jest następująca: strona Wn konta 403 – Podatki i opłaty z paragrafem 452, strona Ma konta 225 – Rozrachunki z budżetami. [przykład 3]

Ponieważ często w przypadku opłaty śmieciowej decyzja określająca jej wysokość dotyczy dłuższego okresu pojawia się pytanie, czy nie powinno się księgować jej przy użyciu rozliczeń międzyokresowych. Zależy to od polityki rachunkowości danej jednostki i przyjętych tam rozwiązań (wiele jednostek budżetowych ze względu na charakter swojej działalności w ogóle nie prowadzi rozliczeń międzyokresowych kosztów). Jeśli jednak polityka rachunkowości takie rozliczenia uwzględnia ewidencja opłat za gospodarowanie odpadami będzie następująca:

wdecyzja o wysokości opłaty: strona Wn konta 640 – Rozliczenia międzyokresowe kosztów, strona Ma konta 225 – Rozrachunki z budżetami,

wopłata śmieciowa za dany miesiąc: strona Wn konta 403 – Podatki i opłaty, strona Ma konta 640 – Rozliczenia międzyokresowe kosztów,

wprzelew opłaty za dany miesiąc: strona Wn konta 225 – Rozrachunki z budżetami, strona Ma konta 130 – Rachunek bieżący jednostki,

SCHEMAT EWIDENCYJNY

Ewidencja opłat za gospodarowanie odpadami

Przed...

Objaśnienia do schematu:

1. Faktura za wywóz odpadów: strona Wn konta 402 – Usługi obce (paragraf 430), strona Ma konta 201 – Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami,

2. Zapłata za fakturę: strona Wn konta 201 – Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, strona Ma konta 130 – Rachunek bieżący jednostki (paragraf 430).

...i po 1 lipca 2013 r.

Objaśnienia do schematu:

1) Naliczenie opłaty wg deklaracji: strona Wn konta 403 – Podatki i opłaty (paragraf 452), strona Ma konta 225 – Rozrachunki z budżetami,

2) Przelew opłaty śmieciowej za dany miesiąc: strona Wn konta 225 – Rozrachunki z budżetami, strona Ma konta 130 – Rachunek bieżący jednostki (paragraf 452).

Polityka rachunkowości jednostki uwzględnia rozliczenia międzyokresowe kosztów

Objaśnienia do schematu:

1. Decyzja o wysokości opłaty: strona Wn konta 640 – Rozliczenia międzyokresowe kosztów, strona Ma konta 225 – Rozrachunki z budżetami,

2. Opłata śmieciowa za dany miesiąc: strona Wn konta 403 – Podatki i opłaty, strona Ma konta 640 – Rozliczenia międzyokresowe kosztów,

3. Przelew opłaty za dany miesiąc: strona Wn konta 225 – Rozrachunki z budżetami, strona Ma konta 130 – Rachunek bieżący jednostki.

PRZYKŁAD 1

Dotychczas stosowane rozwiązanie

Jednostka budżetowa 29 marca 2013 r. otrzymała fakturę za wywóz śmieci od miejscowego Zakładu Gospodarki Komunalnej, z którym ma podpisaną umowę. Zgodnie z tą umową faktury wystawiane są co miesiąc za usługi zrealizowane w danym miesiącu, cena ustalana jest jako ilość wywiezionych kontenerów x cena wywozu 1 kontenera.

Faktura opiewała na następującą kwotę: 5 kontenerów 350 l x 120 zł = 600 zł

Jednostka w związku z otrzymaną fakturą zaksięgowała następujące operacje:

Objaśnienia do schematu:

1. Otrzymano fakturę 600 zł: strona Wn konta 402 – Usługi obce (paragraf 4300), strona Ma konta 201 – Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami,

2. Wyciąg bankowy – zapłata zobowiązania wobec zakładu komunalnego z tytułu otrzymanej faktury 600 zł: strona Wn konta 201 – Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, strona Ma konta 130 – Rachunek bieżący jednostki (paragraf 4300).

PRZYKŁAD 2

Ustalenie na podstawie decyzji

Gmina określiła następujące zasady ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami dla państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych na swoim terenie: Opłata uzależniona jest od liczby wytwarzanych odpadów w litrach, przy czym ilość odpadów nie może przekraczać miesięcznie 50 l na jednego zatrudnionego na miesiąc. Opłata wynosi 0,25 zł za 1 l, przy czym w przypadku zadeklarowania selektywnej zbiórki odpadów (segregacji śmieci) 0,15 zł za 1 l. Jednostka zatrudnia 48 osób. Maksymalna ilość odpadów, jaką może zadeklarować: 48 osób x 50 l/os. = 2400 l

Jednostka zadeklarowała maksymalną ilość odpadów oraz ich selektywną zbiórkę. Miesięczna opłata wyniesie więc 2400 l x 0,15 zł = 360 zł

PRZYKŁAD 3

Po nowelizacji

Jednostka budżetowa otrzymała decyzję gminy, zgodnie z którą do 15. dnia każdego miesiąca zobowiązana jest uiścić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 440 zł na wskazany rachunek urzędu. Operacje z tym związane za lipiec zaksięgowano następująco:

Objaśnienia do schematu:

1. Naliczenie opłaty za miesiąc lipiec wg deklaracji 440 zł: strona Wn konta 403 – Podatki i opłaty (paragraf 452), strona Ma konta 225 – Rozrachunki z budżetami,

2. Przelew opłaty 440 zł: strona Wn konta 225 – Rozrachunki z budżetami, strona Ma konta 130 – Rachunek bieżący jednostki (paragraf 452).

Magdalena Rypińska

dyrektor sądu, długoletnia główna księgowa

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 330).