Gazeta Prawna
Zamów Zaloguj

Logowanie do serwisu

login:

hasło:

Jeśli zapomniałeś hasła Przypomnij hasło

  • Obraz
  • Obraz
  • Poprzednia strona

PODSTAWA WYMIARU ŚWIADCZEŃ CHOROBOWYCH

Jak obliczyć wysokość zasiłku, gdy pracownik zachoruje przed upływem miesiąca zatrudnienia

Pracownik, który zachoruje przed upływem 30 dni od zawarcia umowy, może w szczególnych sytuacjach nabyć prawo do wynagrodzenia za czas choroby lub zasiłku. Podstawę wymiaru tych świadczeń stanowi wówczas wynagrodzenie, jakie osiągnąłby, gdyby przepracował cały miesiąc kalendarzowy.

Wypłata wynagrodzenia za czas choroby i zasiłku chorobowego dla pracownika, który nie przepracował pełnego miesiąca kalendarzowego, jest możliwa tylko wtedy, gdy podlegał on ubezpieczeniu chorobowemu przez trzydzieści dni. Pamiętać trzeba, że do okresu ubezpieczenia chorobowego zalicza się poprzednie okresy podlegania temu ubezpieczeniu, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, bezpłatnym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Warto wiedzieć, że od zasady, że zasiłek i wynagrodzenie za czas choroby przysługuje dopiero po tzw. okresie wyczekiwania - trzydziestodniowym okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu są wyjątki. Od pierwszego dnia ubezpieczenia (zatrudnienia) prawo do świadczeń przysługuje:

l absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych;

l jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy;

l ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej dziesięcioletni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego;

l posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.

Ustalanie podstawy wymiaru

Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, do podstawy wymiaru wynagrodzenia za czas choroby i zasiłku chorobowego przyjmuje się wynagrodzenie za ten miesiąc uzupełnione do kwoty, jaką pracownik osiągnąłby, gdyby przepracował pełny miesiąc. Przypominamy, że wynagrodzenie za czas choroby przewidziane w art. 92 kodeksu pracy przysługuje przez 33 dni w roku kalendarzowym. Od 34 dnia niezdolności do pracy ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego.

W przypadku gdy niezdolność pracownika do pracy powstała w drugim miesiącu od podjęcia pracy, a został on zatrudniony w trakcie miesiąca (pierwszy miesiąc jest niepełnym kalendarzowym miesiącem zatrudnienia), podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby lub zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie za pełny kalendarzowy miesiąc zatrudnienia, a zatem za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, po uzupełnieniu. Jeśli zatem pracownik podjął zatrudnienie od 16 czerwca 2008 r., a od 21 do 25 lipca 2008 r. był niezdolny do pracy z powodu choroby oraz u poprzedniego pracodawcy wykorzystał okres wypłaty wynagrodzenia za czas choroby w 2008 roku (33 dni), to podstawę wymiaru przysługującego mu zasiłku chorobowego za okres od 21 do 25 lipca 2008 r. stanowi wynagrodzenie za lipiec 2008 r., po uzupełnieniu do kwoty, jaką pracownik otrzymałby, gdyby przepracował cały lipiec.

Uzupełnianie pensji w stałej wysokości

W przypadku gdy pracownik zachorował przed upływem pierwszego kalendarzowego miesiąca zatrudnienia, a przysługuje mu stałe miesięczne wynagrodzenie, uzupełnienie tego wynagrodzenia polega na przyjęciu wynagrodzenia określonego w umowie o pracę lub w innym akcie nawiązującym stosunek pracy. Przyjąć należy pełny miesięczny przychód pracownika pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne, które zostałyby potrącone, gdyby pracownik przepracował pełny miesiąc.

Uzupełnianie wynagrodzenia zmiennego

Jeżeli pracownik stał się niezdolny do pracy z powodu choroby przed upływem pierwszego kalendarzowego miesiąca zatrudnienia, a w umowie o pracę lub innym akcie nawiązującym stosunek pracy określono, że będzie otrzymywał wynagrodzenie zmienne, podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby i zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie uzupełnione do wysokości, jaką pracownik otrzymałby, gdyby przepracował pełny miesiąc. Sposób uzupełnienia wynagrodzenia zmiennego zależy od tego, czy w pierwszym miesiącu zatrudnienia pracownik osiągnął jakiekolwiek wynagrodzenie, czy nie osiągnął żadnego wynagrodzenia. Jeżeli pracownik przepracował choćby jeden dzień i osiągnął z tego tytułu wynagrodzenie, wówczas wynagrodzenie to należy uzupełnić dzieląc to wynagrodzenie przez liczbę dni roboczych, w których zostało ono osiągnięte, i tak otrzymaną kwotę mnożąc przez liczbę dni, które pracownik miał obowiązek w tym miesiącu przepracować.

Jeżeli natomiast pracownik otrzymujący zmienne wynagrodzenie zachorował przed upływem pierwszego kalendarzowego miesiąca zatrudnienia i nie osiągnął w tym miesiącu żadnego wynagrodzenia, wówczas do podstawy wymiaru wynagrodzenia za czas choroby i zasiłku chorobowego należy przyjąć kwotę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za ten miesiąc pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego świadczenia te przysługują.

PRZYKŁAD

CHOROBA W PIERWSZYM MIESIĄCU ZATRUDNIENIA

Pracownica została zatrudniona od 1 lipca 2008 r., a w okresie od 21 do 25 lipca 2008 r. była niezdolna do pracy z powodu choroby. Z uwagi, że jest absolwentką szkoły wyższej i została objęta ubezpieczeniami społecznymi (w tym chorobowym) w ciągu 90 dni od złożenia egzaminu dyplomowego przysługuje jej wynagrodzenie za czas choroby. Podstawę jego wymiaru stanowi wynagrodzenie za lipiec 2008 r., po uzupełnieniu do kwoty, jaką pracownica uzyskałaby, gdyby przepracowała cały lipiec.

PRZYKŁAD

UWZGLĘDNIENIE POPRZEDNIEGO OKRESU UBEZPIECZENIA

Pracownik został zatrudniony od 1 lipca 2008 r. Wcześniej wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia od 1 stycznia 2007 r. do 13 czerwca 2008 r. i podlegał z tego tytułu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. 14 lipca pracownik zachorował i był niezdolny do pracy do 18 lipca 2008 r. Za okres niezdolności do pracy z powodu choroby pracodawca musi mu wypłacić wynagrodzenie za czas choroby. Prawo do niego wynika z art. 92 kodeksu pracy. Pracodawca musi mu wypłacić to świadczenie, gdyż posiada on wymagany od pracownika trzydziestodniowy okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu - do okresu ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zalicza się okres dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu umowy zlecenia, gdyż przerwa w ubezpieczeniu chorobowym była krótsza niż 30 dni.

PRZYKŁAD

PODSTAWA WYMIARU ZASIŁKU PRZY ZMIENNYM WYNAGRODZENIU

Pracownik zatrudniony od 1 lipca 2008 r. był niezdolny do pracy z powodu choroby od 14 do 31 lipca 2008 r. W poprzednim zakładzie pracy, w którym był zatrudniony do 13 czerwca 2008 r., otrzymał wynagrodzenie za czas choroby za dziesięć dni, zatem u obecnego pracodawcy za okres choroby od 14 do 31 lipca 2008 r. ma także prawo do wynagrodzenia za czas choroby. Podstawę wymiaru tego wynagrodzenia stanowi uzupełnione wynagrodzenie pracownika za lipiec 2008 r. W lipcu 2008 r. pracownik miał obowiązek przepracować 23 dni robocze, a przepracował dziewięć dni i osiągnął z tego tytułu przychód w kwocie 2620 zł. Z tego przychodu pracodawca potrącił składki na ubezpieczenia społeczne (13,71 proc.) w kwocie 359,20 zł. Wynagrodzenie, które pracownik osiągnąłby, gdyby pracował cały lipiec, wynosi 5777,60 zł (2620 zł - 359,20 zł = 2260,80 zł; 2260,80 zł : 9 dni x 23 dni = 5777,60 zł). Uzupełnione wynagrodzenie w kwocie 5777,60 zł stanowi podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby przysługującego pracownikowi za okres od 14 do 31 lipca 2008 r.

PRZYKŁAD

UWZGLĘDNIENIE WYNAGRODZENIA Z UMOWY O PRACĘ

Pracownica podjęła pracę od 1 lipca 2008 r., a od 21 lipca 2008 r. stała się niezdolna do pracy z powodu choroby i otrzymała zwolnienie lekarskie do 8 sierpnia 2008 r. W lipcu, który jest pierwszym miesiącem zatrudnienia pracownicy, przepracowała ona 14 dni. Do ustalenia podstawy wymiaru przysługującego pracownicy zasiłku chorobowego należy przyjąć wynagrodzenie za lipiec 2008 r., po uzupełnieniu. Przychód pracownicy za ten miesiąc wyniósł 2580 zł. Z tego przychodu zostały potrącone składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie 353,72 zł (13,71 proc. z kwoty 2580 zł). Zgodnie z umową o pracę pracownicy przysługuje stałe miesięczne wynagrodzenie w kwocie 4 tys. zł. Do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego miesięczny przychód pracownicy określony w umowie o pracę należy pomniejszyć o składki, które zostałyby potrącone przez pracodawcę, gdyby pracownica przepracowała pełny lipiec, tj. o kwotę 548,40 zł (13,71 proc. z kwoty 4 tys. zł). Wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru zasiłku wynosi zatem 3451,16 zł (4000 zł - 548,40 zł).

ANETA MAJ

gp@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

l Art. 4 ust. 1 i 2, art. 37 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

l Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).